BütçoTahliye taahhütnamesi nedir?
Tahliye taahhütnamesi, kiracının kira ilişkisi devam ederken, ileride belirli bir tarihte kiralanan taşınmazı boşaltacağını yazılı olarak kabul ettiği belgedir. Borçlar Kanunu bu belgeyi tanır ve ev sahibine, kiracı taahhüt ettiği tarihte evi boşaltmazsa mahkemeye gitmeden, doğrudan icra yoluyla tahliye isteme imkânı tanır.
Taahhütname yalnızca kiracının imzasını taşır; ev sahibinin ayrıca imza atması şart değildir, ama uygulamada iki tarafın da bir nüsha elinde bulundurması anlaşmazlıkları önler.
En kritik kural: sözleşmeyle aynı gün imzalanamaz
Yerleşik içtihada göre bir tahliye taahhütnamesinin geçerli sayılması için, kira sözleşmesinin imzalandığı tarihten sonraki bir tarihte, ayrı bir belge olarak düzenlenmesi gerekir. Kira sözleşmesiyle aynı gün ya da öncesinde imzalatılan bir taahhütname, kiracının henüz evi kiralamamışken, evi kiralayabilmek için baskı altında imzalamak zorunda kaldığı kabul edilerek geçersiz sayılır.
Bu yüzden ev sahibinin sözleşmeyle birlikte "standart" bir taahhütname imzalatması, tahliye anında mahkemede işe yaramaz; taahhütnamenin kira ilişkisi zaten kurulduktan sonra, kiracının kendi iradesiyle imzaladığı ayrı bir tarih taşıması gerekir.
Süre kaçırılırsa hak düşer
Taahhüt edilen tahliye tarihi geldiğinde kiracı evi boşaltmazsa, ev sahibinin bu tarihten itibaren bir ay içinde icra takibi başlatması ya da dava açması gerekir. Bu süre içinde harekete geçilmezse, aynı taahhütnameye dayanarak tahliye istenemez; ev sahibi başka bir hukuki yola (örneğin yeni bir taahhütname almaya ya da farklı bir tahliye sebebine) başvurmak zorunda kalır.
Kiracı imzalamak zorunda mı?
Hayır. Tahliye taahhütnamesi imzalamak kiracı için kanuni bir zorunluluk değildir; kira sözleşmesinin geçerliliği buna bağlı değildir. Kiracı, ileride evden çıkacağı bir tarihi önceden bilip kabul ediyorsa (örneğin geçici bir süre için kiraladıysa) taahhütnameyi kendi isteğiyle imzalayabilir; imzalamaması kirasını ödemeye devam ettiği sürece tahliyeye gerekçe oluşturmaz.
Diğer yaygın tahliye yolları
Tahliye taahhütnamesi, ev sahibinin kiracıyı çıkarabileceği tek yol değildir; en sık başvurulan diğer yollar şunlardır:
- Kira borcunu ödememe (temerrüt): Bir kira yılı içinde kiracıya iki haklı ihtar çekilmişse, ev sahibi bu gerekçeyle dava açarak tahliye isteyebilir.
- İhtiyaç nedeniyle tahliye: Ev sahibi, kendisi, eşi, alt soyu ya da üst soyu için konut ya da iş yeri ihtiyacını gerekçe göstererek dava açabilir; ihtiyacın gerçek ve samimi olması aranır.
- On yıllık uzama süresi sonunda tahliye: Belirli süreli bir kira sözleşmesi, süre bitiminden sonra kendiliğinden bir yıl uzayarak devam eder; sözleşme başlangıcından itibaren on yıllık uzama süresi dolduktan sonra ev sahibi, herhangi bir sebep göstermeden, önceden bildirimde bulunarak sözleşmeyi sona erdirebilir.
Her yolun kendi süre ve şekil şartları vardır; hangisinin somut duruma uyduğunu bir avukatla değerlendirmek, sürecin baştan hatalı ilerlemesini önler.
Kiracıysan ne yapmalısın?
Bir tahliye taahhütnamesi imzalaman istendiğinde, tarihin kira sözleşmesinden sonraki bir güne ait olduğundan ve belgenin bir nüshasının sende kaldığından emin ol. Taahhüt ettiğin tarihte çıkmayı düşünmüyorsan, imzalamadan önce ev sahibinle görüşüp gerekirse tarihi netleştir; imzaladıktan sonra fikir değiştirmek, ev sahibinin taahhütnameye dayanarak tahliye talep etme hakkını ortadan kaldırmaz.
Çıkış tarihi netleşince sırada (depozitonu eksiksiz geri almak) ve (yeni evin taşınma bütçesini) çıkarmak var.