İcra takibine itiraz için kaç gün süren var?
İlamsız icra takibinde (örneğin kira, fatura, kredi kartı ya da şahsi alacak) ödeme emrinin sana tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmen gerekir (İcra ve İflas Kanunu md. 62). İtirazı dilekçe ile ya da sözlü olarak icra dairesine bildirirsin. Süre tebliğ tarihinden başlar; bu yüzden tebligatın tarihini hemen kontrol et. Ödeme emri, takip talebinden itibaren en geç üç gün içinde tebliğe gönderilir (md. 61).
Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (md. 66). Borcun yalnızca bir kısmına itiraz edersen, kabul ettiğin miktar için takip devam eder; bu durumda itirazının hangi cihet ve miktara ilişkin olduğunu açıkça yazmalısın, aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır (md. 62).
İtiraz dilekçesinde neler yazılmalı?
Ödeme emri, borca, takibin dayandığı belgedeki imzaya ve alacaklının takip hakkına yönelik itirazını aynı yedi gün içinde bildirmeni ister (md. 60). Senet altındaki imza sana ait değilse bunu itirazında ayrıca ve açıkça söylemelisin; yoksa imza kabul edilmiş sayılır.
- Borca itiraz: "Borcum yoktur", "borç ödenmiştir" ya da "tutar yanlıştır" gibi gerekçeni yaz.
- İmzaya itiraz: Senet altındaki imzanın sana ait olmadığını açıkça belirt.
- Yurt içi adres: İtirazla birlikte tebligat için yurt içinde bir adres bildirmek zorundasın (md. 62).
- Belge: İtiraz ettiğine dair sana ücretsiz ve pulsuz bir belge verilir (md. 62).
Kanun itirazın gerekçesini yazmayı ayrıca şart koşmaz; ama alacaklı itirazın kaldırılmasını isterse duruşmada, alacaklının dayandığı senet metninden anlaşılanlar dışında itiraz sebeplerini değiştiremez ve genişletemezsin (md. 63). Bu yüzden gerekçeni baştan açık yazman işine yarar. Borcun zamanaşımına uğradığını düşünüyorsan borç zamanaşımı rehberine bak.
Bono, çek ve poliçe takibinde itiraz nasıl yapılır?
Kambiyo senetlerine (bono, poliçe, çek) özgü takipte kurallar farklıdır: borca ve imzaya itirazı beş gün içinde, icra dairesine değil icra mahkemesine verilecek bir dilekçeyle yaparsın (md. 168 ve 169). Ödeme emri bu takipte borcun on gün içinde ödenmesini ister (md. 168/2).
| Genel (ilamsız) takip | Kambiyo senedi takibi | |
|---|---|---|
| İtiraz süresi | 7 gün | 5 gün |
| İtiraz nereye? | İcra dairesi | İcra mahkemesi (dilekçe) |
| Ödeme süresi | 7 gün | 10 gün |
| İtiraz takibi durdurur mu? | Evet | Borca itiraz satıştan başka işlemleri durdurmaz |
Senedin kambiyo senedi niteliğinde olmadığını düşünüyorsan beş gün içinde icra mahkemesine şikâyet etmen gerekir. Çek tarafı için karşılıksız çek rehberine bak.
İtiraz süresini kaçırdıysan ne olur?
Süre geçerse alacaklının talebiyle takip muameleleri alacağın tamamı için devam eder (md. 66). Ödeme emri, itiraz etmezsen yedi gün içinde mal beyanında bulunman gerektiğini de ihtar eder (md. 60/4). Maaş haczinin sınırlarını maaş haczi rehberinde anlattık.
Ancak kusurun olmaksızın bir mani sebebiyle süresinde itiraz edememişsen (örneğin ağır hastalık), paraya çevirme işlemi bitinceye kadar itiraz edebilirsin. Bunun için maninin kalktığı günden itibaren üç gün içinde mazeretini delillerle birlikte bildirmeli ve harç ile masrafı ödemelisin (md. 65). Mazereti icra mahkemesi değerlendirir.
İtiraz ettikten sonra alacaklı ne yapabilir?
İtiraz takibi durdurur, ama alacaklının yolu kapanmaz. Alacaklı itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak itirazın iptalini dava edebilir (md. 67). Bu davada itirazı haksız çıkan borçlu ya da takibinde haksız ve kötü niyetli görülen alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine, reddedilen ya da hükmedilen tutarın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilebilir.
Alacaklı imzası ikrar edilmiş ya da noterde onaylı bir borç ikrarı içeren senede, ya da resmî makbuz ve belgelere dayanıyorsa, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir (md. 68). Bu süre içinde istenmezse aynı alacak için yeniden ilamsız takip yapılamaz.
Haksız takibe karşı menfi tespit ve istirdat davası nedir?
Borçlu olmadığını mahkemede ispatlamak için menfi tespit davası açabilirsin; bu dava icra takibinden önce de takip sırasında da açılabilir (md. 72). Takipten önce açılan davada mahkeme, talep üzerine, alacağın yüzde onbeşinden az olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığında takibin durdurulması için ihtiyati tedbir verebilir. Takipten sonra açılan davada takibi durduran tedbir verilemez; ancak aynı teminatla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilirsin.
Takibe itiraz etmediğin ya da itirazın kaldırıldığı için borçlu olmadığın bir parayı ödemek zorunda kaldıysan, ödediğin tarihten itibaren bir yıl içinde istirdat davası açarak parayı geri isteyebilirsin (md. 72).
Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak gerekir mi?
Davanın türüne göre arabulucuya başvurmak dava şartı olabilir; dava şartı eksikse dava usulden reddedilir. Aşağıdakiler örneklerdir:
| Uyuşmazlık | Dayanak |
|---|---|
| İşçi ya da işveren alacağı ve tazminat (itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat dahil) | 7036 sayılı Kanun md. 3 |
| Ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat | 6102 sayılı TTK md. 5/A |
| Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar | 6325 sayılı Kanun md. 18/B |
Başka dava türlerinde de dava şartı olabilir; dava dilekçesi vermeden önce adliyedeki arabuluculuk bürosundan ya da bir avukattan bu konuyu öğren. Süreç ve masraf için arabuluculuk ücreti rehberine bak.