Tebligat ne zaman yapılmış sayılır?
Tebligat, evrakın tebliğ edildiği biçime göre farklı bir günde yapılmış sayılır; en sık karşılaşılan durumlar tabloda. Hepsi 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nda yazar.
| Durum | Tebligat ne zaman yapılmış sayılır? | Kanun |
|---|---|---|
| Elektronik tebligat (e-Tebligat) | Evrak elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda | md. 7/a |
| Adreste kimse yok ya da evrakı almıyor | Evrak muhtara ya da zabıtaya teslim edilir, ihbarname kapıya yapıştırılır; yapıştırıldığı tarih tebliğ tarihi sayılır | md. 21 |
| Aynı evde oturan biri, senin geçici olarak başka yere gittiğini söyleyerek evrakı aldı | Evrakın o kişiye verildiği (ihbarname kapıya yapıştırılmışsa yapıştırıldığı) tarihten 15 gün sonra | md. 20 |
| Adresi meçhul olanlara ilanen tebligat | Son ilan tarihinden 7 gün sonra (tebliği isteyen merci daha uzun süre verebilir, en fazla 15 gün) | md. 31 |
| Adres değiştirip yenisini bildirmedin (mahkeme tebligatı) | Eski adrese ait binanın kapısına asılma tarihi | md. 35 |
Bu tarih, evrakta yazan sürelerin (itiraz, cevap, ödeme) başlangıcıdır. Evrakı fiilen ne zaman okuduğun, kanunda aranan bir tarih değildir. İdari para cezasında 15 günlük itiraz süresinin tebliğle başlamasına örnek için idari para cezasına itiraz rehberine bak.
E-Tebligat kimlere zorunlu, sana ne zaman gelir?
E-Tebligat; kamu kurumları, tüm özel hukuk tüzel kişileri (şirketler, dernekler, vakıflar), noterler, baroya kayıtlı avukatlar ile sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler için zorunludur. Gerçek kişi olarak bu saydıklarının dışındaysan (çalışan, kiracı, emekli) bu madde sana e-Tebligat zorunluluğu getirmez; talep edersen sana elektronik tebligat adresi verilir (md. 7/a). Esnaf ya da tacir olarak başka mevzuattan doğan elektronik adres yükümlülüğün olup olmadığını ayrıca kontrol et.
Adres aldıktan sonra tebligat sana elektronik yolla yapılır. Elektronik yolla tebligat zorunlu bir sebeple yapılamazsa kanundaki diğer usullerle yapılır. Sistemi PTT işletir.
E-Tebligat adresin varsa evrak sana ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Yani evrakı açmasan da süre işler; bildirimleri düzenli kontrol etmen gerekir.
Evde yokken kapıya yapıştırılan evrak geçerli mi?
Evet; adreste bulunmaz ya da evrakı almazsan, tebligat kapıya yapıştırılan ihbarnameyle yapılmış sayılır. Tebliğ memuru evrakı mahallenin muhtarına ya da zabıta amir veya memuruna imza karşılığında teslim eder, ihbarnameyi de binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin yapıştırıldığı tarih tebliğ tarihidir (md. 21).
Gösterilen adres adres kayıt sistemindeki adresin ise, o adreste hiç oturmamış ya da oradan sürekli ayrılmış olsan bile aynı usul uygulanır (md. 21). Kayıtlı adresinle fiilen oturduğun adres farklıysa tebligat sana ulaşmadan yapılmış sayılabilir; bu yüzden adres kaydını güncel tut. Adres beyanı kuralları için adres değişikliği rehberine bak.
Adresini değiştirirsen mahkeme tebligatı ne olur?
Mahkeme gibi bir kaza merciinden tebligat almış biriysen adres değiştirince yeni adresini o mercie hemen bildirmek zorundasın (md. 35). Bildirmezsen ve adres kayıt sisteminde de yerleşim yerin tespit edilemezse, tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır, asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır ve bundan sonra eski adrese çıkarılan tebliğler sana yapılmış sayılır.
İcra takibinde itiraz eden borçlu, itirazla birlikte yurt içinde bir adresini bildirmek zorundadır; adresini değiştirirse yeni adresi de bildirir (İİK md. 62). Dava ya da takip varken taşınıyorsan yeni adresi dosyaya yazılı bildir.
Usulüne uygun yapılmayan tebligat geçersiz mi?
Tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatap tebliğe muttali olmuşsa (yani evrakın içeriğinden haberdar olmuşsa) tebligat geçerli sayılır ve muhatabın beyan ettiği tarih tebliğ tarihi olur (md. 32).
Bunun pratik sonucu şu: tebliğin usulsüz olduğunu düşünüyorsan bile evrakı ne zaman öğrendiğini açıkça söylemen gerekir ve sürelerin başlangıcı o tarih olabilir. Tebligatın usulsüzlüğü hukuki bir değerlendirme gerektirir; süre kaçırma riskine karşı evraktaki süreyi tebliğ tarihini en erken sayarak hesapla ve gerekirse avukata danış.
Tebligat geldiğinde ilk 24 saatte ne yaparsın?
- Tarihi yaz: tebliğ mazbatasındaki ya da ihbarnamedeki tarihi not et; süreler bu günden sayılır.
- Gönderen merci ve konu: evrak bir mahkemeden mi, icra dairesinden mi, bir kurumdan mı geliyor? Cevap süresi buna göre değişir.
- Süreyi bul: örneğin icra takibindeki ödeme emrine itiraz süresi, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gündür (İİK md. 62). Ayrıntı için icra takibine itiraz rehberine bak.
- Evrakı sakla: zarf, ihbarname ve evrakın kendisini birlikte sakla; tarih tartışması çıkarsa kanıtın budur.
- Şüphelenirsen doğrula: "icra var" diye gelen SMS ve bağlantılar tebligat değildir; ayrım için sahte icra mesajı rehberine bak.