Ev sahibi kilidi değiştirebilir mi? Kira ödenmezse kiracının eşyasına el koyma ve tahliye

Ev sahibi kira ödenmediği için kilidi değiştirebilir mi?

Hayır; kanunun kira borcu için öngördüğü yol ihtar, takip ve tahliyedir, kilidi değiştirip kiracıyı içeri sokmak bu yolun parçası değildir. Ev sahibi önce kiracıya yazılı süre verir, ödenmezse sözleşmeyi feshedebilir (Türk Borçlar Kanunu md. 315), sonra tahliye icra ya da mahkeme eliyle yapılır.

Konut ve çatılı işyeri kiralarında bu süre en az otuz gündür ve kiracıya yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden işlemeye başlar (md. 315). Süre dolduktan sonra da tahliye, icra ya da mahkeme yoluyla istenir.

Bu yüzden ev sahibinin kilit değiştirmesi, kanundaki usulün yerine geçmez. Kapı kilitlenmişse ya da eşyaların dışarı çıkarılmışsa durumu delillendir (aşağıya bak) ve bir avukata danış.

Kiracının evine ev sahibi girerse suç olur mu?

Bir kimsenin konutuna rızasına aykırı olarak giren ya da rıza ile girdikten sonra çıkmayan kişi, mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır; fiil cebir veya tehditle ya da gece işlenirse ceza bir yıldan üç yıla kadardır (Türk Ceza Kanunu md. 116).

Kiracının kirada oturduğu ev onun konutu olarak değerlendirilebilir; ev sahibinin yedek anahtarla izinsiz girmesi bu madde kapsamında şikâyet konusu olabilir. Somut olayın bu maddeye girip girmediğine savcılık ve mahkeme karar verir. Ev sahibinin evi hangi koşullarda gezebileceği için habersiz eve girme rehberine bak.

Ev sahibinin hapis hakkı nedir?

Taşınmaz kiralarında kiraya veren, işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan altı aylık kira bedelinin güvencesi olarak, kiralananda bulunan ve kiralananın döşenmesine veya kullanılmasına yarayan taşınırlar üzerinde hapis hakkına sahiptir (TBK md. 336).

• Sınır: hapis hakkı, kiracının haczedilemeyen mallarında kullanılamaz (md. 336). Evdeki hangi eşyaların haczedilemediğini evde haciz rehberinde anlattık.
• Üçüncü kişilerin eşyası: kiracıya ait olmadığı bilinen ya da bilinmesi gereken eşya ile çalınmış veya kaybolmuş eşya üzerinde, üçüncü kişilerin hakları ev sahibinin hapis hakkından önce gelir (md. 337).

Kanun, hakkın kullanılması için sulh hâkiminin veya icra müdürünün kararını arar (md. 338); aşağıda anlattık.

Ev sahibi eşyaları nasıl alıkoyabilir?

Kiracı taşınmak veya kiralananda bulunan taşınırları başka yere götürmek isterse, kiraya veren alacağını güvence altına alacak miktardaki taşınırı sulh hâkiminin veya icra müdürünün kararıyla alıkoyabilir (TBK md. 338).

İcra ve İflas Kanunu'na göre kiralayan, hapis hakkının geçici olarak korunması için icra dairesinin yardımını isteyebilir; icra dairesi hapis hakkı bulunan eşyanın bir defterini yapar ve kiralayana, rehinleri paraya çevirme yoluyla takip talebinde bulunması için on beş günü geçmemek üzere süre verir (İİK md. 270).

Eşyalar gizlice veya cebirle götürülürse, götürülmelerinden başlayarak on gün içinde kolluk gücünün yardımıyla kiralanana geri getirilir (TBK md. 338; İİK md. 271). Yani kiracı eşyaları kaçırırsa ev sahibinin geri alma yolu da kanunda vardır, ama bu da resmî bir süreçtir.

Kira ödenmediğinde ev sahibi doğru yol olarak ne yapar?

Ayrıntılı akış ve süreler için kira ödenmezse ne olur rehberine bak. Kiracı olarak tahliye taahhütnamesi imzalamadan önce taahhütname rehberini oku.

Kilit değiştirildiyse ya da eşyaların alındıysa ne yaparsın?

1. Delillendir: kapı, kilit ve eksik eşyaların fotoğraf ve videosunu çek; mümkünse komşu veya apartman yöneticisi gibi tanıkların adını yaz.
2. Yazışmaları sakla: ev sahibiyle mesaj ve e-postalar, kira ve ödeme dekontları elinde olsun.
3. Eve girişi şikâyet et: izinsiz girilmişse şikâyet konusunu savcılığa taşıyıp taşımayacağına karar vermek için bir avukata danış (TCK md. 116 şikâyete bağlıdır).
4. Kira borcun varsa: borcu ve ihtar sürelerini sakin biçimde değerlendir; ödeme planı teklifini yazılı yap.
5. Hukuki yardım al: eşyaların iadesi ve zarar için hangi yolun uygun olduğunu bir avukat belirler.

Bu rehber genel bilgidir; kilitlenmiş bir evde acil durumda yerel emniyet ve avukat desteği al.