BütçoHafta tatili nedir, kaç saat olmalı?
Hafta tatili, işçiye yedi günlük bir zaman dilimi içinde verilen kesintisiz en az 24 saatlik dinlenmedir. İş Kanunu md. 46 bunu, tatil gününden önce md. 63'e göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olma şartına bağlar. Md. 63'e göre genel olarak haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir; günlük ve haftalık sürelerin ayrıntısı için günlük çalışma süresi rehberine bak.
Md. 46 hafta tatilinin hangi güne denk geleceğini yazmaz. Turizm işletme belgeli konaklama tesislerinde çalışanlar için istisna vardır: işçinin yazılı talebi veya onayı ile hak edilen hafta tatili, hak kazanılan günü takip eden dört gün içinde kullandırılabilir (md. 46, 2025 değişikliğiyle eklenen hüküm).
Çalışmadığım hafta tatili günü için ücret ödenir mi?
Evet. Md. 46'ya göre çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir. Bu hak, tatil gününden önceki iş günlerinde çalışmış olma şartına bağlıdır.
Kanun bazı zamanları çalışılmış gün gibi sayar, yani bunlar hafta tatili ücretini kaybettirmez:
- Çalışmadığı hâlde kanunen çalışma süresinden sayılan zamanlar ile günlük ücret ödenen veya ödenmeyen, kanundan ya da sözleşmeden doğan tatil günleri,
- Ek md. 2'de sayılan izin süreleri (evlilik, ölüm gibi ücretli mazeret izinleri; ayrıntı için ücretli izinler rehberine bak),
- Bir haftalık süre içinde kalmak üzere işveren tarafından verilen diğer izinler ile hekim raporuyla verilen hastalık ve dinlenme izinleri.
İşveren zorlayıcı ve ekonomik bir sebep olmadan işyerindeki çalışmayı haftanın bir veya birkaç gününde tatil ederse, haftanın çalışılmayan günleri de ücretli hafta tatiline hak kazanmak için çalışılmış sayılır.
Aylık maaşlı işçiye hafta tatili ücreti ayrıca ödenir mi?
Genellikle hayır. Md. 49'a göre hasta, izinli veya başka sebeplerle mazeretli olduğu hâllerde dahi aylığı tam olarak ödenen aylık ücretli işçilere md. 46, md. 47 ve md. 48'in birinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Bu, aylık maaşının hafta tatilini ayrıca ödetmeyi gerektirmediği anlamına gelir. Aynı fıkra bir istisna da koyar: aylık ücretli işçi ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışırsa, çalıştığı her gün için ayrıca bir günlük ücret alır. Bu ücretin nasıl işlediğini bayram ve genel tatil ücreti rehberinde anlattık.
Maaşın bordroda nasıl yazıldığını görmek için brüt net maaş farkı ve bordro rehberine bakabilirsin.
Günlük, saatlik ve parça başı ücretlilerde hafta tatili ücreti nasıl hesaplanır?
Md. 49, hafta tatili günü ücretini çalışma şekline göre üç türlü hesaplar. Aşağıdaki tablo kanundaki kuralları özetler; rakamlar yalnızca örnek.
| Ücret şekli | Hafta tatili günü ücreti | Örnek |
|---|---|---|
| Günlük ya da haftalık ücretli | Çalıştığı günlere göre bir güne düşen ücret (md. 49/1) | Günlük ücret 1.200 ₺ ise 1.200 ₺ |
| Saat ücretli | Saat ücretinin 7,5 katı (md. 49/3) | Saat ücreti 160 ₺ ise 160 × 7,5 = 1.200 ₺ |
| Parça başı, akort, götürü, yüzde usulü | Ödeme döneminde kazanılan ücretin aynı sürede çalışılan günlere bölünmesi (md. 49/2) | Haftada 5 günde 6.000 ₺ kazanılmışsa 6.000 ÷ 5 = 1.200 ₺ |
Hafta tatili ücretinin hesabında fazla çalışma ücretleri, primler ve sosyal yardımlar hesaba katılmaz; md. 50 bunu açıkça yazar.
Hafta tatilinde çalışırsam ne olur?
Md. 46, çalışılmayan hafta tatili günü ücretinin ödeneceğini yazar; tatil gününde çalışılırsa fazladan ne ödeneceği ise işyerindeki çalışma düzenine, hesaba katılan süre ve fazla çalışma kurallarına bağlıdır. Fazla çalışma ücretinin nasıl hesaplandığını fazla mesai ücreti rehberinde anlattık.
Hafta tatili ücretini ya da tatilde çalışma karşılığını almıyorsan önce bordronu ve iş sözleşmeni kontrol et, ödenmeyen kısım için işverene yazılı başvur. Ücret alacaklarının zamanaşımı için işçi alacakları zamanaşımı rehberine bak.