Taksitle eşya ya da mobilya alırken haklar: 7 gün cayma, taksit gecikirse tüm borç istenir mi?

Taksitle satış sözleşmesi nedir, kredi kartı taksidinden farkı ne?

Taksitle satış sözleşmesi, satıcının malı teslim etmeyi ya da hizmeti vermeyi üstlendiği, senin de bedeli kısım kısım doğrudan satıcıya ödediğin sözleşmedir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 17 bu tanımı verir. Tüketicinin kira süresi sonunda malın mülkiyetini edinmek zorunda olduğu finansal kiralama sözleşmeleri de bu bölümün hükümlerine tabidir.

Kredi kartıyla yapılan taksitli alışverişte ise taksidi kart ve ekstre mantığıyla bankaya ödersin; bu ilişki başka kurallara tabidir: taksitli alışverişin ekstreye yansıması rehberine bak. Bankadan kredi çekerek ödeme yapıyorsan 14 günlük cayma hakkı olan tüketici kredisi kuralları geçerlidir: tüketici kredisi cayma hakkı rehberi.

Sözleşme yazılı olmak zorunda mı?

Evet; taksitle satış sözleşmesi yazılı olarak kurulmadıkça geçerli olmaz. Md. 17'ye göre geçerli bir sözleşme yapmamış olan satıcı ya da sağlayıcı, sonradan sözleşmenin geçersizliğini tüketicinin aleyhine olacak şekilde ileri süremez. Yani sözleşmenin yazılı olmaması satıcıya bir avantaj sağlamaz; tüketici ise bu durumu kendi lehine değerlendirebilir.

• Sözleşmeyi al: İmzalı bir nüshayı mutlaka iste; toplam bedel, taksit sayısı, tutarı ve vade tarihleri açıkça yazmalı.
• Faiz ve komisyon: Satıcı faiz ya da komisyon alıyorsa tutarını ve nasıl hesaplandığını sözleşmeden kontrol et.
• Haksız maddeler: Tek taraflı değişiklik, orantısız cezai şart gibi maddeler için haksız şartlar rehberine bak.

7 günlük cayma hakkı nasıl kullanılır?

Taksitle satış sözleşmesinden yedi gün içinde, herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayabilirsin. 6502 md. 18'e göre cayma bildiriminin bu süre içinde satıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir; satıcı, cayma hakkı konusunda seni bilgilendirdiğini ispatla yükümlüdür.

• Malı nasıl kullanırsın? Satıcı malı cayma süresi içinde teslim etmişse, malı yalnızca olağan bir gözden geçirmenin gerektirdiği ölçüde kullanabilirsin; aksi hâlde cayma hakkını kullanamazsın (md. 18/3). Ambalajı açıp denemekle yetin, günlük kullanıma başlama.
• Hizmetlerde: Cayma süresi bitmeden senin onayınla hizmetin ifasına başlanmışsa cayma hakkını kullanamazsın.
• Finansal kiralama: Satıcıyı kendin bulduğun finansal kiralama işlemlerinde cayma hakkı yoktur (md. 18/4).
• Bildirimi belgele: Cayma bildirimini kayıtlı bir yolla (noter, iadeli taahhütlü posta ya da sözleşmede belirtilen elektronik yol) gönder ve tarihini sakla.

İnternetten ya da uzaktan alışverişte cayma süresi ve işleyişi farklıdır: online alışveriş iade ve cayma hakkı rehberine bak.

Taksit gecikirse satıcı kalan borcun tamamını isteyebilir mi?

Ancak kanundaki şartların hepsi oluşursa. 6502 md. 19'a göre satıcı, sözleşmede kalan borcun tamamını isteme hakkını saklı tutmuşsa bu hakkı yalnızca şu şartlarla kullanabilir:

1. Satıcı edimini tamamlamış olmalı: Satıcı ya da sağlayıcı bütün edimlerini ifa etmiş olmalıdır.
2. Temerrüt eşiği: Sözleşmedeki bedelin en az onda birini oluşturan ve birbirini izleyen en az iki taksitte ya da en az dörtte birini oluşturan bir taksitte temerrüde düşmüş olmalısın.
3. 30 gün uyarı: Satıcı sana en az otuz gün süre vererek muacceliyet uyarısında bulunmalıdır.

Muaccel kılınan taksitlerin hesaplanmasında faiz, komisyon ve benzeri masraflar dikkate alınmaz (md. 19/2). Yani satıcı, vadesi gelmemiş taksitlerin içindeki faizi ya da komisyonu kalan borca ekleyerek isteyemez. Aşağıdaki tablo, 24.000 ₺ toplam bedelli eşit taksitli bir satış için bu eşiği gösteren örnek bir hesaptır; rakamlar örnektir.

Tablo kanun cümlesinin basit bir okumasıdır. Faizli taksitlerde toplam bedelin ne olduğu ve bunun üzerinden yüzdelerin nasıl hesaplanacağı sözleşmeye göre değişebilir; tartışma çıkarsa tüketici hakem heyetine ya da avukata danış. Bankadan alınan kredide taksit gecikmesi kuralı (6502 md. 28) için kredi faizi ve taksit gecikmesi rehberine bak.

Taksitleri erken ödersen indirim alır mısın?

Evet; satıcı faiz ya da komisyon aldığı durumlarda, erken ödediğin tutara göre faiz ve komisyondan gerekli indirimi yapmak zorundadır. 6502 md. 20'ye göre borçlandığın toplam miktarı önceden ödeyebileceğin gibi vadesi gelmemiş bir ya da birden çok taksiti de ödeyebilirsin; her iki durumda da ödenen miktara göre faiz ve komisyon indirimi yapılır.

Faiz içermeyen, peşin fiyatla aynı toplam bedele bağlı taksitlerde indirim konusu olmayabilir. Erken ödeme yapmadan önce satıcıdan kalan taksitlerin yazılı dökümünü ve indirimli kapanış tutarını iste. Borç takvimini görmek için borç bitiş tarihi rehberine bakabilirsin.

Ödeme süresi uzun ve mal sonradan teslim ediliyorsa ne olur?

Bedeli önceden kısım kısım ödeyip malı bedelin tamamı ödendikten sonra teslim aldığın sözleşmelerde, ödeme süresi bir yıldan uzun ya da belirsizse Türk Borçlar Kanunu'nun ön ödemeli taksitle satış hükümleri uygulanır. 6502 md. 21 bunu açıkça yazar. Bu sözleşmelerin zorunlu içeriği ve diğer usulleri yönetmelikle belirlenir (md. 21/2). Malı teslim aldıktan sonra taksit ödüyorsan md. 17-20 geçerlidir; ön ödemeli sözleşmen için hangi hükmün uygulandığını sözleşmeden ve bir avukattan öğren.

Mobilya ve beyaz eşya gibi büyük alımlarda toplam maliyeti önceden görmek için ev kurma maliyeti rehberine bak. Faizsiz taksit kampanyalarının gerçek maliyeti için şimdi al sonra öde rehberi var.