BütçoÇekilen kredi iptal edilebilir mi?
Evet: tüketici kredisi sözleşmesinden 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayabilirsin (6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 24). Para hesabına yatmış ve harcamış olsan bile bu hak geçerlidir.
Cayma hakkı en çok şu durumlarda işe yarar: kredi çektikten birkaç gün sonra başka bir bankadan daha ucuz teklif aldıysan, krediyle alacağın ev ya da araba işi bozulduysa, ya da aceleyle çektiğin krediye aslında ihtiyacın olmadığını fark ettiysen. Kredi veren kuruluş, seni cayma hakkın konusunda bilgilendirdiğini ispat etmekle yükümlüdür.
14 günlük cayma süresi ne zaman başlar ve biter?
Cayma süresi sözleşmenin kurulduğu gün başlar. Sözleşmenin bir örneği sana yazılı olarak ya da kalıcı veri saklayıcısı ile daha sonra verildiyse, süre örneği aldığın günden itibaren işler.
- Örnek: 3 Ekim'de imzaladığın ve sözleşme örneğini aynı gün aldığın bir kredide süre, ilk gün sayılmadan 14 gün sayılır ve 17 Ekim'de dolar.
- Sözleşme örneği sonra geldiyse: Örneği 6 Ekim'de e-posta ile aldıysan süre 20 Ekim'de dolar.
- Mobil kredi: Uygulamadan çekilen kredide de sözleşme ve bilgi formu sana elektronik olarak iletilir; tarihi oradan kontrol et.
Son güne bırakma: bildirimin süre içinde bankaya ulaştığını ispat etmek senin işini kolaylaştırır.
Cayma bildirimi nasıl yapılır?
Cayma bildirimini süre içinde yazılı olarak ya da kalıcı veri saklayıcısı ile kredi verene yöneltmen yeterlidir. Telefonda müşteri temsilcisine söylemek tek başına yetmez; kalıcı bir iz bırak.
- Kanalı seç: Şubeye dilekçe verip kaşeli bir örneğini al, bankanın kayıtlı elektronik posta (KEP) adresine yaz ya da mobil uygulamadaki yazılı başvuru ve şikâyet kanalını kullan.
- Metni net yaz: Ad soyad, T.C. kimlik numarası, kredi numarası ve sözleşme tarihi ile "6502 sayılı Kanun'un 24. maddesi uyarınca bu kredi sözleşmesinden cayıyorum" cümlesi yeterlidir.
- Geri ödenecek tutarı iste: Bankadan anapara ve işlemiş faiz tutarını ve ödeme yapacağın hesabı yazılı olarak bildirmesini iste.
- Kanıtı sakla: Dilekçenin alındı örneğini, KEP iletim raporunu ya da başvuru numarasını sakla.
Krediden cayınca ne kadar ödersin?
Krediyi kullandıysan, anaparayı ve kredinin kullanıldığı günden geri ödediğin güne kadar işleyen akdi faizi cayma bildirimini gönderdikten sonra en geç 30 gün içinde geri ödersin. Bu süre içinde ödemezsen krediden cayılmamış sayılır ve sözleşme normal şekilde devam eder.
geri ödenecek ≈ anapara + anapara × aylık akdi faiz × (kullanılan gün ÷ 30) + faize bağlı vergiler
Örnek (rakamlar örnektir): Aylık akdi faizi %4 olan 200.000 ₺'lik krediyi çekip 10 gün sonra iade ediyorsun.
- Faiz: 200.000 × 0,04 × 10 ÷ 30 ≈ 2.667 ₺
- Bu faiz üzerinden alınan vergiler ve varsa kamu kurumlarına ödenmiş masraflar eklenir.
- Toplam: yaklaşık 202.700 ₺ ve vergiler.
Bankanın ilk taksitlerin planındaki faizi değil, yalnızca paranın sende kaldığı günlerin faizini isteyebileceğini unutma. Paranın tamamını harcadıysan 30 gün içinde nereden bulacağını önceden planla; yoksa cayma geçersiz olur.
Banka hangi masrafları isteyemez?
Kanuna göre cayan tüketiciden akdi faiz ile bir kamu kurumuna ya da üçüncü kişilere ödenmiş masraflar dışında herhangi bir bedel istenemez. Bankanın kendi aldığı bir ücret bu iki kalemin dışında kalıyorsa, cayma sonrası iadesini yazılı olarak isteyebilirsin.
| Kalem | Cayınca durumu |
|---|---|
| Kullanılan günlerin akdi faizi | Ödenir |
| Faize bağlı vergiler, kamuya ödenen masraflar | Ödenir |
| Üçüncü kişiye ödenmiş masraflar (ör. ekspertiz yapıldıysa) | Ödenebilir |
| Cezai şart, cayma ücreti | İstenemez |
| Bankanın kendine aldığı diğer ücretler | Kanun metnine göre istenemez; iadesini iste |
Krediye bağlı olarak başka bir hizmet de sunulduysa, kredi sözleşmesinden cayınca o hizmete ilişkin sözleşme de sona erer (Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 24). Kredi bağlantılı hayat sigortası ve prim iadesi için kredide hayat sigortası rehberine bak. Banka iade etmezse tutar parasal sınırın altındaysa e-Devlet'teki Tüketici Bilgi Sistemi üzerinden tüketici hakem heyetine başvurabilirsin. Online mağazada ödeme ekranında çekilen krediler de tüketici kredisidir; bunların gizli maliyetini alışveriş kredisi ve şimdi al sonra öde rehberinde anlattık.
Cayma mı, erken kapatma mı?
14 gün içindeysen cayma hakkı, krediden en ucuz çıkış yoludur. Süre geçtiyse krediden ancak erken kapatma ile çıkabilirsin ve kurallar değişir.
| Cayma (ilk 14 gün) | Erken kapatma (sonrası) | |
|---|---|---|
| Gerekçe | Gerekmez | Gerekmez |
| Ödenen faiz | Yalnızca kullanılan günler | Kapatma tarihine kadar işleyen faiz |
| Cezai şart ya da tazminat | Yok | Sözleşmeye göre erken ödeme tazminatı olabilir |
| Bildirim | Yazılı ya da kalıcı veri saklayıcısı ile, 14 gün içinde | Bankaya kapatma talebi |
Erken kapatmada faiz indirimi ve tazminat hesabı için krediyi erken kapatmak rehberine bak. Konut finansmanı sözleşmelerinde de 14 günlük cayma hakkı vardır ama ayrı hükümlere tabidir; konut kredisinde sözleşmendeki cayma maddesini oku.
Kredi çekmeden önce bu 14 günü nasıl kullanırsın?
- Toplam maliyete bak: Aylık taksit değil, toplam geri ödeme ve yıllık maliyet oranı karşılaştırılır (efektif ve nominal faiz farkı).
- Daha ucuz teklif gelirse: Yeni krediyi çekip eskisinden 14 gün içinde cayabilirsin; ama yeni kredinin de tüm masraflarını hesaba kat.
- Taksit yükünü ölç: Yeni taksitle birlikte aylık borç yükünün gelirine oranını gör (borç bitiş tarihi ve aylık borç yükü).
- Takvime yaz: Kredi çektiğin gün, cayma süresinin son gününü telefonuna hatırlatıcı olarak ekle.