Kredi çekerken hayat sigortası zorunlu mu?
Hayır, kredi çekerken hayat sigortası yaptırmak zorunda değilsin: tüketicinin yazılı olarak ya da kalıcı veri saklayıcısı ile açık talebi olmaksızın kredi bağlantılı sigorta yaptırılamaz (Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 26; konut kredisinde Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 10).
- İhtiyaç ve taşıt kredisi: Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği uygulanır.
- Konut kredisi: Konut finansmanı sözleşmeleri bu yönetmeliğin kapsamı dışındadır (md. 2); aynı kural Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 10'da ayrıca yazılıdır.
- İstisna: Zorunlu deprem sigortası (DASK) ile ilgili hükümler saklıdır; konut kredisinde DASK'ın varlığı ayrı bir konudur. Ayrıntı için DASK rehberine bak.
Banka sigortalı kredi teklif ederse sigortasız teklifi de görmek zorunda mısın?
Banka sigortalı bir kredi sunabilir, ancak bunun için kredi bağlantılı sigorta içermeyen bir sözleşmeyi de sana teklif etmek zorundadır (Yönetmelik md. 26/1). İkisini yan yana görmeden karar verme.
- Tercih Formu: Sigortalı sözleşme sunulacaksa sözleşme öncesi bilgi formuyla birlikte, en az 14 punto büyüklüğünde, sigortaya ilişkin tercihini ve onayını içeren Tüketici Kredisi Tercih Formu düzenlenmeli ve bir örneği sana kâğıt üzerinde ya da kalıcı veri saklayıcısı ile verilmelidir (md. 6).
- Ön bilgi formu: Bilgi formunda sigortanın adı, süresi ve yenilemeli olup olmadığı yazılır ve sigortalı ile sigortasız örnek ödeme planları sunulur.
- Yan ürünler: Krediyle ilgili olmayan yan finansal ürün ve hizmetlerin satın alınması, kredi sözleşmesinin şartı yapılamaz (md. 26/5).
Sigortalı ve sigortasız teklifi nasıl karşılaştırırsın?
İki teklifi toplam geri ödeme üzerinden karşılaştır; yalnızca aylık taksite bakmak yanıltır. Bunun için tekliflerde taksit, taksit sayısı ve varsa peşin sigorta primini yan yana yaz.
| Örnek (36 ay) | Sigortalı teklif | Sigortasız teklif |
|---|---|---|
| Aylık taksit | 4.100 ₺ | 3.950 ₺ |
| Toplam geri ödeme (taksit × 36) | 147.600 ₺ | 142.200 ₺ |
| Fark | 5.400 ₺ | |
Rakamlar örnektir. Farkın sigorta karşılığında aldığın teminata değip değmediğine sen karar verirsin. Faiz oranı ve yıllık maliyet oranı karşılaştırması için efektif ve nominal faiz farkı rehberine bak.
Kendi sigorta şirketinden poliçe getirebilir misin?
Evet: istediğin sigorta şirketinden aldığın, kredi tutarı ve süresi ile uyumlu, dain-i mürtehini (rehin alacaklısı) kredi veren olan poliçe, kredinin koşullarında değişikliğe sebep olmaksızın kredi veren tarafından kabul edilmek zorundadır (Yönetmelik md. 26/3).
- Uyum şartı: Kredi borcunun geri ödenmesini teminat altına alan meblağ sigortasında poliçe, kalan borç tutarı ve vadesiyle uyumlu olmalıdır.
- Çifte sigorta yasağı: Krediye ilişkin aynı teminatı içeren birden fazla sigorta yaptırılamaz.
- Üst sınır: Kredi tutarını aşan sigorta yapılması yasaktır (md. 26/4).
Krediyi erken kapatırsan sigorta poliçesine ne olur?
Kredi bağlantılı meblağ sigortalarında kredi borcu belirlenen vadeden önce geri ödenirse ya da kredi borç yapısı değişirse sigorta sözleşmesi sonlandırılır (Yönetmelik md. 26/2).
- Devam ettirme: Kredi veren, bu işlemin gerçekleştiği anda seni ayrıca bilgilendirip açık onayını alırsa poliçe mevcut koşullarıyla sürebilir ya da teminat tutarları ve süre yeni borca göre yeniden düzenlenebilir. Onayın olmadan poliçe devam ettirilmez.
- Prim iadesi: Yönetmelik, peşin ödenen primin kalan süreye düşen kısmının nasıl hesaplanacağını yazmaz; bu poliçe şartlarına bağlıdır. Krediyi kapatırken bankadan ve sigorta şirketinden bu iadeyi yazılı olarak sor.
- Cayma: Tüketici kredisinden 14 gün içinde gerekçesiz ve cezai şartsız cayabilirsin; krediye bağlı başka bir hizmet de sunulmuşsa, kredi sözleşmesinden cayınca o hizmete ilişkin sözleşme de sona erer (md. 24).
Erken kapatmanın kendi maliyeti için erken ödeme tazminatı rehberine bak.