BütçoZorunlu trafik sigortası nedir, kaskodan farkı ne?
Zorunlu trafik sigortası (kısaca trafik sigortası), bir kazada karşı tarafa verdiğin maddi ve bedensel zararı, poliçe limitleri içinde karşılar; kendi aracının hasarını kapsamaz. Kendi aracının hasarını, çalınmasını ya da yanmasını kapsayan sigorta ise isteğe bağlı kaskodur. Araç trafiğe çıkarken trafik sigortası yaptırmak kanunen zorunludur, kasko yaptırmak değildir.
Basamak sistemi nasıl işler?
Basamak (hasarsızlık indirimi) sistemi, hasarsız geçen her poliçe yılında primini düşüren, buna karşılık sigortanın tazminat ödediği bir kazadan sonra primini yükselten bir kademelendirmedir. Yeni sürücüler genellikle orta seviye bir basamaktan (uygulamada sıkça 4. basamak olarak anılır) başlar. Poliçe dönemi boyunca hiç kusurlu kaza yapmadan geçirirsen bir sonraki yenilemede bir üst basamağa (daha yüksek indirime) geçersin; sigorta şirketi senin adına tazminat ödediği bir kaza yaşarsan basamağın geriler ve prim artar.
Basamaklar kabaca şöyle sıralanır (oranlar sigorta şirketine göre küçük farklar gösterebilir, aşağıdaki tablo genel mantığı özetler):
| Basamak yönü | Anlamı | Prime etkisi |
|---|---|---|
| En yüksek basamaklar (1'e yakın) | Yıllardır hasarsız | En yüksek indirim |
| Giriş basamağı (yeni sürücü) | Henüz geçmişi yok | Ne indirim ne zam |
| Eksi basamaklar | Art arda hasarlı yıllar | Prime ek zam |
Basamak hangi kazada düşer, hangisinde düşmez?
Basamağın gerilemesi için sigorta şirketinin senin kusurunla karşı tarafa tazminat ödemiş olması gerekir. Kaza karşı tarafın kusuruyla olduysa ve zararını sen değil karşı tarafın sigortası karşıladıysa, senin basamağın etkilenmez. Küçük bazı ödemeler (örneğin cam hasarı gibi belirli teminatlar) şirkete göre basamağı etkilemeyebilir; poliçenin özel şartlarında bu ayrım yazar. Bir kazada kusur oranının kesinleşmesi zaman alabileceğinden, basamak değişikliği genelde bir sonraki poliçe yenilemesinde görünür.
Basamağını nereden öğrenirsin?
Basamak bilgin sigorta şirketinin sana gönderdiği poliçe belgesinde yazar; e-Devlet üzerinden Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) kayıtlarından da sorgulanabilir. Yeni bir teklif alırken acenteye ya da sigorta şirketine kimlik ve mevcut poliçe bilgini verdiğinde sistem basamağını otomatik görür; ayrıca sormana gerek kalmaz.
Sigorta şirketi değiştirirsen basamak kaybolur mu?
Hayır. Hasarsızlık indirimi kişiye (poliçe sahibine) bağlıdır, sigorta şirketine değil. Başka bir şirkete teklif aldığında yeni şirket, SBM üzerinden geçmiş basamağını görür ve primi buna göre hesaplar; şirket değiştirmek indirimi sıfırlamaz. Aracını sattığında da basamağın sende kalır; yeni bir araç aldığında aynı basamaktan devam edersin. Uzun süre (örneğin bir yıldan fazla) hiç poliçen olmazsa basamağın kademeli olarak gerileyebilir; bu yüzden araç değiştirirken poliçe arasında büyük bir boşluk bırakmamak indirimini korur.
Primi düşürmenin diğer yolları
- Teklif karşılaştır. Aynı basamakla farklı şirketlerin fiyatı birbirinden oldukça farklı olabilir; yenileme öncesi birkaç teklif almak zaman kaybettirmez.
- Yıllık peşin öde. Birçok şirket taksitli yerine peşin ödemede küçük bir indirim uygular.
- Kaza yapma. En büyük etken budur; küçük hasarlarda bazen tazminatı sigortaya bildirmeden karşı tarafla anlaşmak (kusur netse ve tutar küçükse) basamağını korur, ama bu her durumda mümkün ya da mantıklı olmayabilir.
Trafik sigortasını yıllık sabit bir gider olarak araba masraflarının içine koymak, yenileme ayı geldiğinde seni şaşırtmaz.