BütçoEv kurmak kaça mal olur?
Sıfırdan bir ev kurmanın maliyeti, beyaz eşya ve mobilyanın hangi seviyede seçildiğine göre çok değişir; bu iki kalem toplamın genellikle yarısından fazlasını oluşturur. Çeyiz tekstili, mutfak eşyası, küçük ev aletleri ve kurulum masrafları bunlara eklenir.
Aşağıdaki tablo, 1+1 ya da 2+1 bir ev için üç farklı seviyede örnek bir bütçedir. Rakamlar yalnızca oranları göstermek içindir; marka, şehir, kampanya ve döneme göre belirgin biçimde değişir. Kendi listeni çıkarırken güncel fiyatları kendin yaz.
| Kalem | Ekonomik | Orta | Üst |
|---|---|---|---|
| Beyaz eşya (buzdolabı, çamaşır, bulaşık makinesi, fırın ve ocak) | 90.000 ₺ | 150.000 ₺ | 260.000 ₺ |
| Mobilya (koltuk takımı, yatak odası, yemek masası, TV ünitesi) | 120.000 ₺ | 220.000 ₺ | 400.000 ₺ |
| Çeyiz tekstili (nevresim, havlu, perde, halı) | 40.000 ₺ | 80.000 ₺ | 150.000 ₺ |
| Mutfak eşyası (tencere, tabak, çatal bıçak, bardak) | 20.000 ₺ | 40.000 ₺ | 80.000 ₺ |
| Küçük ev aletleri (süpürge, ütü, su ısıtıcısı, tost makinesi) | 15.000 ₺ | 30.000 ₺ | 60.000 ₺ |
| Televizyon ve elektronik | 15.000 ₺ | 30.000 ₺ | 60.000 ₺ |
| Aydınlatma, montaj, nakliye | 10.000 ₺ | 20.000 ₺ | 35.000 ₺ |
| Toplam | 310.000 ₺ | 570.000 ₺ | 1.045.000 ₺ |
Ev kurma bütçesi, düğün bütçesinden ayrı tutulmalıdır; ikisi aynı kalemde toplanınca hangisinin taştığı görünmez. Düğünün kendisini düğün bütçesi rehberinde kalem kalem anlattık.
Çeyiz listesi: İlk gün neler lazım, neler bekleyebilir?
Çeyiz listesini "eve girdiğimiz gün olmazsa olmaz", "ilk üç ay içinde" ve "bekleyebilir" diye üçe ayırmak, bütçeyi en çok rahatlatan adımdır. Uzun çeyiz listelerindeki eşyaların önemli bir kısmı yıllarca kutusundan çıkmaz.
| Öncelik | Örnekler |
|---|---|
| İlk gün | Yatak ve baza, buzdolabı, çamaşır makinesi, ocak ya da fırın, temel tencere ve tabak takımı, iki takım nevresim, havlular, perde |
| İlk 3 ay | Koltuk takımı, bulaşık makinesi, elektrikli süpürge, ütü, yemek masası, halı |
| Bekleyebilir | Yemek odası takımı, vitrin, ikinci televizyon, yedek yemek takımları, dekoratif eşya, özel gün setleri |
"Bekleyebilir" sütunundaki eşyalar, düğünde gelecek hediyeler ve eve yerleştikten sonra gerçekten neye ihtiyaç olduğunu görmen için en iyi alandır. Aynı eşyanın iki aileden de gelmesi, en sık yaşanan israftır; listeyi iki aileyle paylaşmak bunu önler.
Beyaz eşya ve mobilyada nasıl tasarruf edilir?
Ev kurarken en çok parayı beyaz eşya ve mobilyayı aynı anda, tek seferde ve kampanya dönemine bakmadan almak yaktırır. Birkaç pratik yol:
- Enerji etiketine bak: Buzdolabı 7/24 çalışır; enerji sınıfı yüksek bir model, satın alma farkını yıllar içinde elektrik faturasından geri kazandırabilir. Etiketteki yıllık kWh değerini karşılaştır.
- Kiralık evde neler var, sor: Bazı kiralık evlerde ankastre fırın, ocak ya da kombi hazır gelir; aynı eşyayı iki kez alma.
- Mobilyada ölç, sonra al: Kapıdan girmeyen ya da odaya sığmayan bir mobilya hem iade hem nakliye masrafı demektir.
- İkinci el ve kullanılmış: Yemek masası, kitaplık, vitrin gibi mekanik parçası olmayan eşyalar ikinci elde çok daha ucuza bulunabilir.
- Garanti ve teslim tarihini yazdır: Ürün bozulursa hakların için ayıplı mal ve garanti rehberine bak.
Ev eşyasını taksitle almak mantıklı mı?
Taksit, toplam aylık taksit yükü net gelirinin makul bir payını aşmıyorsa ve peşin fiyata göre ek maliyeti düşükse mantıklı olabilir. Asıl risk, her eşyanın ayrı taksitle alınıp aylarca üst üste binmesidir.
Örnek (rakamlar örnektir): 150.000 ₺'lik beyaz eşya paketi, 60.000 ₺'lik koltuk takımı ve 90.000 ₺'lik yatak odası aynı ay 12 taksitle alınırsa:
aylık taksit = (150.000 + 60.000 + 90.000) ÷ 12 = 25.000 ₺
Evlendikten sonraki ilk yılın kira, fatura ve aidatlarının üstüne her ay 25.000 ₺ taksit eklenir. Peşin alımda indirim teklif ediliyorsa, taksitli fiyatla peşin fiyat arasındaki farkı mutlaka karşılaştır: Yüzde 10 peşin indirimi, taksitin aslında vade farkı içerdiği anlamına gelir.
Taksitlerin hangi ekstreye düşeceğini taksitli alışveriş ve ekstre rehberinde, tüm taksitlerin ne zaman biteceğini borç bitiş tarihi rehberinde anlattık.
Çeyiz için ayda ne kadar biriktirmeli?
Çeyiz için ayda biriktirmen gereken tutar, hedef tutarın kalan ay sayısına bölünmesiyle bulunur; zaten birikmiş paran varsa önce hedeften düşülür.
aylık birikim = (hedef tutar − birikmiş para) ÷ kalan ay
Örnek: Orta seviyedeki 570.000 ₺'lik bütçe için 90.000 ₺ birikmiş paran ve 24 ay süren varsa, ayda (570.000 − 90.000) ÷ 24 = 20.000 ₺ biriktirmen gerekir. Fiyatlar bu sürede artacağı için hedefi yılda bir güncelle ya da birikimi değerini koruyan bir araçta tut; bunun nasıl hesaplandığını birikim hedefi hesaplama rehberinde anlattık.
Çeyiz ve ev eşyası kime ait? Evlilikte mal rejimi
Evlenmeden önce eşlerden birinin kendi parasıyla aldığı ya da ailesinden hediye olarak gelen çeyiz eşyası, o eşin kişisel malıdır; evlilik sırasında maaşla alınan eşya ise kural olarak edinilmiş mal sayılır.
Türk Medeni Kanunu'na göre mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait olan ve sonradan miras ya da bağış gibi karşılıksız yollarla edinilen mallar kişisel maldır. Evlilik sona erdiğinde paylaşılan ise edinilmiş mallardır. Bu yüzden:
- Eşyanın faturasını kimin adına ve ne zaman alındığı belli olacak biçimde sakla.
- Ailelerden gelen büyük hediyelerin (beyaz eşya, mobilya takımı) kime yapıldığını not et.
Boşanmada eşyanın, evin ve takıların nasıl paylaşıldığını boşanmada mal paylaşımı rehberinde anlattık.