Ev arkadaşıyla kira ve faturalar nasıl bölünür? Oda büyüklüğüne göre paylaşım ve sözleşme

Ev arkadaşıyla kira nasıl bölünür?

Odalar birbirine yakınsa kira eşit bölünür; odalardan biri belirgin şekilde büyükse, kendi banyosu ya da balkonu varsa kira oda büyüklüğüne göre bölünür. İkisinde de amaç, herkesin kullandığı alana göre ödemesidir.

Oda büyüklüğüne göre paylaşımın pratik yolu, kiranın bir kısmını ortak alanlar (salon, mutfak, banyo) için eşit, kalanını yatak odalarının metrekaresine göre bölmektir:

kişinin kirası = (kira × ortak pay ÷ kişi sayısı) + (kira × oda payı × kendi odası ÷ toplam oda metrekaresi)

Örnek hesap (rakamlar örnektir): Kira 24.000 ₺, iki kişi. Kiranın %50'si ortak alana eşit, %50'si odalara göre bölünüyor. Odalar 16 m² ve 10 m².

Ortak alan payının %50 mi %60 mı olacağına birlikte karar verin; tek kural, oranı taşınmadan önce yazıya dökmektir. Kendi banyosu olan oda için ayrıca sabit bir ek tutar belirlemek de yaygındır.

Faturalar ve ortak giderler nasıl paylaşılır?

Elektrik, doğalgaz, su, internet ve aidat gibi ortak giderler genellikle kişi sayısına eşit bölünür; çünkü bunları herkes kullanır ve kişi başı tüketimi ayırmak mümkün değildir. İstisna, birinin tüketimi açıkça farklı olduğunda ortaya çıkar: evden çalışan biri gündüz ısınmayı ve elektriği daha çok kullanıyorsa, faturalara küçük bir ek pay koymak tartışmayı önler.

• Faturalar kimin adına: Abonelikler tek kişinin adına olur; o kişi faturayı öder, diğerleri payını ona gönderir. Aboneliklerin ve güvence bedelinin kimde olduğunu bir yere yaz.
• Ortak market: Temizlik malzemesi, tuvalet kağıdı gibi ortak ürünler için aylık küçük bir ortak kasa ya da sırayla alma yöntemi kullanılır; yiyecek genellikle herkesin kendisine aittir.
• Isınma: Merkezi sistemli binada ısınma payı aidatın içinde gelir; nasıl hesaplandığını kalorifer payı rehberinde anlattık.

Ay sonunda kimin kime ne kadar borçlu olduğunu tek tabloda toplamak ve tek transferle ödeşmek, her fatura için ayrı ayrı para göndermekten kolaydır.

Kira sözleşmesi kimin adına olmalı?

Kira sözleşmesini kim imzaladıysa ev sahibine karşı kiracı odur; kiranın ödenmesinden, evin özenle kullanılmasından ve çıkışta hasardan sözleşmedeki kişi sorumludur. Sözleşmede yalnızca senin adın varsa, ev arkadaşın payını ödemese de kiranın tamamı senden istenir.

Üç yaygın düzen vardır:

1. İkiniz de kiracı olarak imzalarsınız: Hak ve sorumluluk ortaktır. Sözleşmede "müteselsil" ya da "birlikte ve ayrı ayrı sorumlu" kaydı varsa ev sahibi kiranın tamamını ikinizden birinden isteyebilir. Böyle bir kayıt yoksa, Türk Borçlar Kanunu'na göre müteselsil sorumluluk ancak kanunda öngörülen hallerde doğar.
2. Yalnızca biriniz kiracıdır: Ev sahibine karşı tek sorumlu odur. Ev arkadaşıyla aranızdaki paylaşımı yazılı bir notla belirlemek bu kişiyi korur.
3. Ev arkadaşı sonradan gelir: Aşağıdaki izin kuralına dikkat et.

Ev arkadaşı almak için ev sahibinin izni gerekir mi?

Konut kiralarında kiracı, ev sahibinin yazılı izni olmadan evi başkasına kiralayamaz ve kullanım hakkını devredemez (Türk Borçlar Kanunu md. 322). Ev arkadaşına odanı kiraya verip ondan kira alıyorsan bu durum alt kira sayılabilir; bu yüzden ev sahibinin yazılı iznini almak en güvenli yoldur.

İzinsiz alt kira, kiracının kiralananı özenle kullanma borcuna aykırılık olarak değerlendirilebilir ve sözleşmenin feshine kadar varan sonuçlar doğurabilir. Ayrıca alt kiracının evi sözleşmeye aykırı kullanmasından ev sahibine karşı asıl kiracı sorumludur. En temiz çözüm, ev arkadaşının da sözleşmeye kiracı olarak eklenmesi ya da ev sahibinin yazılı onayıdır; kısa bir yazışma ya da imzalı bir not bile ileride doğabilecek tartışmayı önler.

Depozito nasıl paylaşılır, biri çıkarsa ne olur?

Depozito genellikle kira paylaşımıyla aynı oranda ödenir ve çıkışta da aynı oranda geri dağıtılır. Ev sahibine depozitoyu kim yatırdıysa iade de ona yapılır; bu yüzden kimin ne kadar verdiğini yazıya dökmek önemlidir.

Ev arkadaşlarından biri evden ayrılırsa üç seçenek vardır: yerine gelen yeni kişi çıkanın depozito payını ona öder; kalan kişi bu payı kendisi üstlenir; ya da sözleşme sona erince depozito ev sahibinden alınıp paylaştırılır. Hangisinin uygulanacağını ve çıkmak isteyenin kaç hafta önceden haber vereceğini taşınırken kararlaştırın. Depozitonun ev sahibinden geri alınması için gerekenleri kira depozitosunu geri almak rehberinde anlattık.

Ev arkadaşıyla anlaşma notunda neler olmalı?

Ev arkadaşıyla yapılan kısa yazılı bir anlaşma, paranın kime ne zaman ödeneceğini ve biri ayrılırsa ne olacağını belirlediği için çoğu tartışmayı başlamadan bitirir. Resmî bir belge olmak zorunda değildir; ikinizin de onayladığı bir mesaj bile işe yarar.

• Kiranın ve faturaların paylaşım oranı, ödeme günü ve kime ödendiği
• Depozitoyu kimin ne kadar verdiği ve çıkışta nasıl dağıtılacağı
• Aboneliklerin kimin adına olduğu
• Ortak eşyaların (beyaz eşya, mobilya) kime ait olduğu ve ayrılıkta ne olacağı
• Evden ayrılmak isteyenin kaç hafta önceden haber vereceği
• Misafir, temizlik sırası gibi parayı dolaylı etkileyen kurallar

Yemek ve dışarıdaki ortak harcamaların bölünmesini Alman usulü hesap bölüşmek rehberinde, ilk kez evden ayrılırken gereken bütçeyi de tek başına yaşamak için ne kadar para gerekir rehberinde ele aldık.