BütçoPart-time çalışmak emekliliği etkiler mi?
Evet: part-time çalışırken sigortan kesilmez ama her ay 30 gün yerine yalnızca çalıştığın saate denk gelen gün kadar prim yatar. Emeklilik için gereken prim gününü bu yüzden daha geç doldurursun. Sigorta başlangıç tarihin ve sigortalılık süren işlemeye devam eder; geciken yalnızca prim günü sayısıdır.
Kanundaki adı kısmi süreli iş sözleşmesidir: normal haftalık çalışma süresi, tam süreli çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az olan iş (4857 sayılı İş Kanunu md. 13). Mağaza, kafe, kurye, çağrı merkezi ve öğrenci işlerinin çoğu bu sözleşmeyle yapılır.
Part-time çalışanın sigorta günü nasıl hesaplanır?
Part-time çalışanın prim günü, ay içinde çalıştığı toplam saatin 7,5 saate bölünmesiyle bulunur; 7,5 saatin altında kalan küsurat bir güne tamamlanır. 7,5 saat, 45 saatlik haftalık çalışmanın altı güne bölünmüş hâlidir.
aylık prim günü = ay içindeki toplam çalışma saati ÷ 7,5 (küsurat yukarı yuvarlanır)
| Çalışma düzeni (örnek) | Aylık saat | Bildirilen prim günü | Eksik gün |
|---|---|---|---|
| Haftada 2 gün, günde 8 saat | 64 | 9 | 21 |
| Haftada 3 gün, günde 7,5 saat | 90 | 12 | 18 |
| Hafta içi her gün 4 saat | 88 | 12 | 18 |
| Haftada 30 saat | 130 | 18 | 12 |
Aylık saatler dört hafta üzerinden yuvarlanmış örnektir. Gerçek gün sayın her ay e-Devlet'teki "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" ekranında görünür; çalıştığın saatle uyuşmuyorsa önce bordronu, sonra işvereni kontrol et.
Emekliliğe etkisi: ne kadar gecikir?
Etki doğrudan orantılıdır: ayda 12 gün prim bildirilen biri, tam zamanlı çalışanın bir yılda topladığı 360 günü ancak 30 ayda toplar. Yani her part-time yıl, emeklilik için yaklaşık 0,4 tam yıl sayılır.
Örnek: 2008'den sonra ilk kez sigortalı olan ve 4/a'lı (SSK) çalışan biri için emeklilik prim şartı 7.200 gündür. Bu günü ayda 30 günle doldurmak 20 yıl, ayda 12 günle doldurmak 50 yıl sürer. Kısa süreli part-time dönemler (öğrencilik yılları, çocuk büyütürken birkaç yıl) emekliliği birkaç ay öteler; uzun yıllar part-time çalışmak ise emekliliği anlamlı biçimde geciktirir.
Senin için gereken gün ve yaşı ilk sigorta giriş tarihine göre emeklilik yaşı hesaplama rehberinde gösterdik.
Eksik günler nasıl 30 güne tamamlanır?
Part-time çalışan, eksik günlerini iki yolla 30 güne tamamlayabilir: aynı dönemde isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek ya da sonradan borçlanarak. İki yolda da ödediğin günler prim gününe eklenir; primi işveren değil sen ödersin.
- İsteğe bağlı sigorta ile: Çalışırken SGK'ya başvurup eksik günlerin primini her ay kendin ödersin. Genel kuralları ve ödenmezse ne olacağını isteğe bağlı sigorta primi rehberinde anlattık.
- Borçlanma ile: Geçmişte part-time çalıştığın ayların eksik günlerini sonradan, tek seferde borçlanırsın (5510 sayılı Kanun md. 41). Emekliliğe yaklaşıp kaç gün eksik olduğunu kesin bildiğinde tercih edilir.
Borçlanmada SGK'nın bildirdiği tutarı tebliğden itibaren bir ay içinde ödemezsen borçlanma geçersiz olur; ödemeye hazır olmadan başvurma.
Eksik gün borçlanması 2026'da ne kadar?
2026'da eksik gün borçlanması, seçtiğin günlük kazancın %39'u üzerinden hesaplanır; o günler için genel sağlık sigortası primi ödenmemişse oran %45'tir. Oranlar 7566 sayılı Kanun'la 1 Ocak 2026'dan itibaren arttı. Günlük kazancı, prime esas kazancın alt sınırı (2026'da 1.101 ₺) ile üst sınırı (9.909 ₺) arasında sen seçersin.
borçlanma tutarı = eksik gün × seçilen günlük kazanç × %39
Alt sınırdan örnek hesap (rakamlar 2026 içindir):
| Eksik gün | Günlük tutar (alt sınır, %39) | Toplam |
|---|---|---|
| 18 gün (bir ay) | 429,39 ₺ | 7.729,02 ₺ |
| 216 gün (bir yıl, ayda 18) | 429,39 ₺ | 92.748,24 ₺ |
| 18 gün, GSS primi ödenmemiş (%45) | 495,45 ₺ | 8.918,10 ₺ |
Ayda 8 gün ya da daha az çalışanların eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primlerinin 30 güne tamamlanması gerekir; bu konuda SGK 2026'da ayrıca düzenleme yaptı. Ayda çok az gün çalışıyorsan başvurudan önce SGK'dan hangi oranın sana uygulanacağını yazılı olarak öğren.
Asgari ücret her yıl değiştiği için borçlanma tutarı da artar; aynı günleri bir yıl sonra borçlanmak çoğunlukla daha pahalıdır.
Part-time çalışan işsizlik maaşı alabilir mi?
Alabilir, ama son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi şartını part-time çalışarak doldurmak zordur (4447 sayılı Kanun md. 51). Ayda 12 gün prim bildirilen biri üç yılda yalnızca 432 gün toplar.
Diğer şartlar tam zamanlı çalışanla aynıdır: işten çıkışın kendi isteğin ve kusurun dışında olmalı, son 120 gün kesintisiz çalışmış olmalı ve 30 gün içinde İŞKUR'a başvurmalısın. Ödeme süresi ve tutar hesabını işsizlik maaşı hesaplama rehberinde anlattık.
Not: Eksik günleri isteğe bağlı sigortayla tamamlamak emeklilik gününü artırır ama işsizlik sigortası primi yerine geçmez.
Part-time çalışanın yıllık izin, kıdem ve maaş hakları
Part-time çalışan, yalnızca kısmi süreli çalıştığı için tam zamanlı emsalinden farklı işleme tabi tutulamaz; ücret gibi bölünebilir haklar ise çalıştığı süreyle orantılı ödenir (4857 sayılı Kanun md. 13).
- Saatlik ücret: Asgari ücretin altına inemez. 2026'da brüt asgari ücretin saatlik karşılığı 146,80 ₺'dir; ayda 90 saat çalışan birinin brüt ücreti en az 13.212 ₺ olur.
- Yıllık izin: Bir yılını dolduran part-time çalışan da yıllık ücretli izne hak kazanır; izin ücreti çalışma süresiyle orantılıdır.
- Kıdem tazminatı: Şartları aynıdır; aynı işverende en az bir yıl çalışmış olmalısın. Tazminat, part-time ücretin üzerinden hesaplanır. Hesabı kıdem ve ihbar tazminatı rehberinde anlattık.
- Fazla çalışma: Sözleşmendeki saati aşan çalışmaların ücreti ödenmelidir; bordronda yer almayan saatler prim gününe de yansımaz.
Haftada 30 saat çalıştığın hâlde 12 gün bildiriliyorsan eksik bildirim söz konusu olabilir. Bu durumda neler yapabileceğini sigortasız çalışma ve SGK şikâyeti rehberinde anlattık.