İsteğe bağlı sigorta primi 2026 ne kadar? Ev hanımı ve çalışmayanlar için emeklilik yolu

İsteğe bağlı sigorta nedir?

İsteğe bağlı sigorta, zorunlu olarak sigortalı olmayan birinin primini kendisi ödeyerek emeklilik için prim günü biriktirdiği ve genel sağlık sigortasından yararlandığı sigortalılık türüdür. Kimse adına bildirge vermez; başvuruyu da primi de sen yaparsın.

En çok şu durumlarda kullanılır:

• Hiç çalışmamış ya da evlenince işten ayrılmış ev hanımları
• İşten çıkmış, yeni iş arayan ve prim gününün kesilmesini istemeyenler
• Emekliliğe az gün kalmış, eksik günlerini tamamlamak isteyenler
• Yurt dışından dönmüş ya da serbest çalışıp sigortası kesilmiş olanlar

İsteğe bağlı sigortaya kimler başvurabilir?

İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için Türkiye'de ikamet etmen, 18 yaşını doldurman, zorunlu sigortalı olmaman ve kendi sigortalılığından emekli aylığı almıyor olman gerekir (5510 sayılı Kanun md. 50).

Dul ya da yetim aylığı alıyorsan kendi adına sigortalı olmak bu aylığı etkileyebilir. Hangi durumda kesildiğini dul ve yetim aylığı rehberinde anlattık; başvurmadan önce SGK'dan yazılı bilgi al.

İsteğe bağlı sigorta primi 2026'da ne kadar?

İsteğe bağlı sigorta primi, beyan ettiğin aylık kazancın %33'üdür; bunun %21'i malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası, %12'si genel sağlık sigortası primidir. Oran 2025'te %32 idi; 7566 sayılı Kanun'la 1 Ocak 2026'dan itibaren %33'e çıktı.

aylık prim = beyan ettiğin kazanç × %33

Beyan edeceğin kazanç, prime esas kazancın alt sınırı (brüt asgari ücret) ile üst sınırı (brüt asgari ücretin 9 katı) arasında olmalıdır. 2026 için brüt asgari ücret 33.030 ₺'dir:

Asgari ücret değiştiğinde (genellikle Ocak'ta) alt sınırdan ödeyenlerin primi de kendiliğinden artar. 2027 için bütçe yaparken bugünkü tutarı değil, yeni asgari ücretle çıkacak tutarı esas al.

Alt sınırdan mı ödemeli, yüksek kazançtan mı?

Çoğu kişi için alt sınırdan ödemek en mantıklı başlangıçtır: emekliliği hak etmeni sağlayan şey prim günü sayısıdır ve alt sınırdan ödenen her ay da 30 gün sayılır. Yüksek kazanç beyanı yalnızca bağlanacak aylığın tutarını yükseltir.

Yüksek beyan ancak şu iki şart birlikte varsa düşünülmeye değer: emekliliğe yakınsın ve yüksek primi yıllarca aksatmadan ödeyebilecek kadar düzenli bir gelirin ya da birikimin var. Aksi hâlde yüksek prim ödeyip birkaç ay aksatmak, alt sınırdan düzenli ödemekten daha çok kaybettirir.

Emekliliğe kaç gün ve kaç yaş kaldığını önce netleştir; hesabı emeklilik yaşı hesaplama rehberinde anlattık. Kadınsan doğumdan sonraki süreleri borçlanarak geçmişe dönük gün de kazanabilirsin; doğum ve askerlik borçlanması rehberine de bak.

İsteğe bağlı sigortaya nasıl başvurulur?

Başvuru e-Devlet'te SGK'nın isteğe bağlı sigorta başvuru hizmetinden ya da SGK il müdürlüğü ve sosyal güvenlik merkezlerinden yapılır. Sigortalılığın, başvurunun SGK kayıtlarına girdiği günün ertesi günü başlar.

1. Başvur: e-Devlet'te "isteğe bağlı sigorta" diye arayıp SGK'nın başvuru hizmetini aç, beyan edeceğin kazancı seç.
2. Prim tutarını gör: Aylık borcun e-Devlet'te ve SGK sisteminde görünür.
3. Öde: Her ayın primi, takip eden ayın sonuna kadar ödenir. Ekim primini en geç Kasım'ın son gününe kadar yatırırsın. Ödemeyi anlaşmalı bankalardan ya da internet bankacılığından yapabilirsin.
4. Kontrol et: Ödediğin ayların hizmet dökümüne işlendiğini e-Devlet'teki "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" ekranından birkaç ayda bir kontrol et.

İşe girip zorunlu sigortalı olursan isteğe bağlı sigortan o tarihte kendiliğinden sona erer; bırakmak istersen e-Devlet'ten ya da SGK'ya dilekçeyle sonlandırma talebinde bulunursun.

İsteğe bağlı sigorta primi ödenmezse ne olur?

Ait olduğu aydan itibaren en geç 12 ay içinde gecikme cezası ve zammıyla birlikte ödenmeyen aylar, sigortalılık süresinden sayılmaz (5510 sayılı Kanun md. 52). Yani o ayların primini ödememiş olursun ama o günler de emekliliğine eklenmez.

• 12 ay içinde ödersen: Gecikme cezası ve zammıyla birlikte ödenen ay sayılır.
• 12 ay geçtikten sonra ödersen: O ay için yaptığın ödeme sana iade edilir; ay yine sayılmaz.
• Zorunlu sigortalılıktan prim borcun varsa: İsteğe bağlı olarak yatırdığın para önce o borca mahsup edilir. Örneğin eski şahıs şirketinden Bağ-Kur borcun varsa, ödediğin isteğe bağlı prim o borcu kapatmaya gider.

Prim borcu genel sağlık sigortasından yararlanmanı da kısıtlayabilir. Gelir testiyle ödenen GSS primi ile isteğe bağlı sigortanın farkını GSS prim borcu rehberinde anlattık; isteğe bağlı sigortalıyken ayrıca GSS primi ödemezsin, %12'lik GSS payı primin içindedir.

İsteğe bağlı sigortayla nasıl emekli olunur?

İsteğe bağlı sigortayla emeklilik için yaş, prim günü ve sigortalılık süresi şartlarının hepsini tamamlaman gerekir; isteğe bağlı ödediğin günler bu prim gününe eklenir. Hangi şartlara tabi olduğun ilk sigorta giriş tarihine göre değişir.

1 Ekim 2008'den sonra ilk kez isteğe bağlı sigortalı olanların primleri emeklilikte 4/b (Bağ-Kur) statüsünde sayılır. Birden fazla statüde prim ödediysen hangi statüden emekli olacağın, statüler arasındaki gün dağılımına göre belirlenir. Yanlış statü hesabı emekliliği yıllarca öteleyebileceği için büyük karar vermeden önce SGK'dan hizmet dökümünle birlikte yazılı bilgi al.

Bütçe açısından basit bir kural işe yarar (rakamlar 2026 alt sınırına göre örnektir):

gereken toplam prim ≈ eksik gün ÷ 30 × aylık prim

1.800 gün eksiğin varsa bu 60 aylık primdir; bugünkü alt sınırla 60 × 10.899,90 = 653.994 ₺ eder. Asgari ücret her yıl arttığı için gerçek toplam bundan yüksek olur. Bu yükü aylık bütçene kalıcı bir sabit gider olarak yazmadan başlama.