BütçoEvde temizlikçi çalıştırıyorsan sigorta zorunlu mu?
Evet, çalışma süresi ayda 10 gün ve üzerindeyse evde çalışanın sigortalı olarak bildirilmesi gerekir. Ev hizmetlerinde bir ya da birden fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içinde (çalışma saati süresine göre hesaplanan) çalışma gün sayısı 10 gün ve daha fazla olan kişiler hakkında, 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(a) bendindeki sigortalılara ilişkin hükümler uygulanır (5510 sayılı Kanun Ek md. 9). Yani çalışan, bir işyerinde çalışan sigortalı gibi işlem görür.
Bildirim, sigortalı çalıştıran (işveren) tarafından Kurumca hazırlanan belgeyle en geç çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar yapılır. Süresinde yapılmayan bildirim için Kanun'un 102. maddesindeki idari para cezası hükmü uygulanır.
Ayda 10 günden az çalışıyorsa ne yapmalısın?
Ev hizmetlerinde bir ya da birden fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştığı süre ay içinde 10 günden az olan kişiler için çalıştıran, iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi öder; kişiyi sigortalı olarak tescil ettirmek için çalışan ve çalıştıran imzalarını da içeren belgeyi en geç çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar Kuruma verir (Ek md. 9). Prim, günlük kazanç alt sınırının %2'sinin çalışılan gün sayısıyla çarpımıdır:
aylık prim = günlük kazanç alt sınırı × %2 × çalışılan gün
SGK'nın duyurusuna göre 2026'da özel sektörde günlük kazanç alt sınırı 1.101 ₺dir. Buna göre günlük prim 1.101 × 0,02 = 22,02 ₺'dir:
| Ayda çalışılan gün | Çalıştıranın ödeyeceği iş kazası primi (2026) |
|---|---|
| 2 gün | 44,04 ₺ |
| 4 gün | 88,08 ₺ |
| 8 gün | 176,16 ₺ |
| 9 gün | 198,18 ₺ |
Yıl içinde asgari ücret değişirse alt sınır da değişir; tutarı SGK'nın güncel duyurusundan kontrol et. Bu kişiler için hastalık sigortası hükümleri uygulanmaz; ayrıca çalıştıranlar bu fıkra kapsamında işveren sayılmaz. İş kazası ve meslek hastalığı sigortasından yardım alınabilmesi için, kazanın olduğu tarihten en az on gün önce tescil edilmiş olmak gerekir (Ek md. 9); sigorta kaydını çalışmaya başlar başlamaz yaptır.
Çalışan kendi sigortasını yaptırabilir mi?
Ayda 10 günden az çalışanlar, adlarına ödenen primin ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar, aynı kazancın otuz katının %33,5'i oranında kendileri de prim ödeyebilir; bunun %21'i malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları, %12,5'i genel sağlık sigortası primidir. Bu süre içinde ödenmeyen prim için ödeme hakkı düşer; ödenen primler 4/1-(a) kapsamında sigortalılık sayılır (Ek md. 9).
Prim gününün emekliliği nasıl etkilediğini emeklilik yaşı rehberinde bulabilirsin.
Ayda 10 gün ve üzeri çalışmada prim nasıl hesaplanır?
Bu durumda çalışan 4/1-(a) kapsamındaki bir sigortalı gibi işlem görür. Kazancı günlük alt sınırın altında olan sigortalıların günlük kazancı alt sınır üzerinden hesaplanır (SGK, prime esas kazanç duyurusu). 2026'da günlük alt sınır 1.101 ₺ olduğundan, bir kişiyi ayda 12 gün çalıştırıyorsan primin matrahı en az 12 × 1.101 = 13.212 ₺'dir; 10 günde en az 11.010 ₺ olur.
Sigortalı ve işveren payları ile prim oranları her yıl değişebilir; güncel oranları SGK'dan teyit et.
Evde çalıştırdığın kişiyi bildirmezsen ne olur?
Bildirim süresinde yapılmazsa işverene kanundaki idari para cezası uygulanır (Ek md. 9, md. 102 atfıyla). Çalışan yönünden de sigortasız geçen süre emeklilik için prim günü yazılmayan süre demektir.
Yaşlı ya da hasta yakınına bakıcı tutuyorsan bakım masrafının bütçesini evde bakım maaşı ve yaşlı bakım masrafları rehberinde bulabilirsin.