Dul ve yetim aylığı şartları nelerdir? Ölüm aylığı kimlere, ne kadar bağlanır?

Dul ve yetim aylığı kimlere bağlanır?

SGK, ölen sigortalının eşine, çocuklarına ve şartları varsa anne ve babasına ölüm aylığı bağlar. 5510 sayılı Kanun'da "dul aylığı" ya da "yetim aylığı" diye ayrı adlar yoktur; hepsi ölüm sigortasından bağlanan ölüm aylığıdır (md. 32).

Aylığa hak kazanmak için üç şeyin birlikte gerçekleşmesi gerekir: ölen kişinin kanundaki prim şartlarını taşıması, senin hak sahibi sayılan yakını olman ve SGK'ya yazılı olarak başvurman. Bu rehber 5510 sayılı Kanun kapsamındaki 4/a (SSK) ve 4/b (Bağ-Kur) sigortalıları içindir. Memur olarak 5434 sayılı Kanun'a bağlı olan kişilerin dul ve yetim aylığı kuralları kısmen farklıdır.

Ölen kişinin kaç gün prim ödemiş olması gerekir?

Ölüm aylığı bağlanması için ölen sigortalının en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olması gerekir. 4/a (SSK) sigortalıları için ayrıca bir seçenek vardır: borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı olup toplam 900 gün prim bildirilmişse de aylık bağlanır (5510 md. 32).

Ölüm aylığı bağlanamayan 4/a ve 4/b sigortalılarının hak sahiplerine, kanundaki esaslara göre hesaplanan tutar toptan ödeme olarak verilir (md. 36).

Dul eşe yüzde kaç aylık bağlanır? Yüzde 50 ve yüzde 75 farkı

Dul eşe, ölen sigortalının aylığının yüzde 50'si bağlanır. Aylık bağlanmış çocuğu bulunmayan dul eşe ise ek şartlarla yüzde 75'i bağlanır. Eşin hak kazanması için ölüm tarihinde ölen kişiyle yasal evlilik bağının bulunması şarttır (5510 md. 34 ve SGK ölüm aylığı sayfası).

• Yüzde 50: Aylık bağlanmış çocuğu olan dul eş.
• Yüzde 75: Aylık bağlanmış çocuğu olmayan ve kendi sigortalılığı nedeniyle gelir ya da aylığı bulunmayan dul eş. Kanun bu durumda eşin, istisnai bazı sigortalılık türleri hariç, 5510 kapsamında ya da yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmamasını arar.

Hak sahiplerine bağlanan aylıkların toplamı, ölen sigortalıya ait aylığın tutarını geçemez; geçerse hak sahiplerinin aylıklarından orantılı indirim yapılır. Ölüm aylığı hesabında esas alınan tutar ayrıca, ilgili sigortalı grubunda bir önceki yılın son ödeme ayında ödenen en düşük yaşlılık aylığından az olamaz.

Çocuklara hangi yaşa kadar aylık bağlanır?

Her bir hak sahibi çocuğa ölen kişinin aylığının yüzde 25'i bağlanır. Anasız ve babasız kalan ya da anne babası arasında evlilik bağı bulunmayan çocuklara oran yüzde 50'dir. Çocuğun aylık alabilmesi için kendi sigortalılığı nedeniyle gelir ya da aylığı olmaması gerekir (md. 34).

18, 20 ya da 25 yaşından küçük çocukların 4/a kapsamında sigortalı sayılması aylık bağlanmasına engel olmaz. Aylık alırken evlenen kız çocuğu için kanun, talep etmesi hâlinde aylığın iki yıllık tutarının bir defaya mahsus evlenme ödeneği olarak peşin ödenmesini düzenler (md. 37).

Örnek hesap (rakamlar örnektir): Ölen kişiye ait aylığın 20.000 ₺ olduğunu varsay. Eş (çocuğu olan, yüzde 50) 10.000 ₺ ve üç çocuk (yüzde 25 ×3) 15.000 ₺ olacaktı; toplam 25.000 ₺ aylığı aştığı için tüm aylıklar 20.000/25.000 = 0,8 oranında indirilir: eş 8.000 ₺, her çocuk 4.000 ₺ alır.

Anne ve babaya ölüm aylığı bağlanır mı?

Anne ve babaya, ölen sigortalının hak sahibi eş ve çocuklarından artan hisse varsa ve kendi gelirleri asgari ücretin net tutarından azsa toplam yüzde 25 oranında aylık bağlanır (md. 34). Anne ve baba 65 yaşın üstündeyse artan hisseye bakılmaksızın, aynı şartlarla toplam yüzde 25'i bağlanır.

Şartlar şunlardır: anne ya da babanın her türlü kazanç ve irattan elde ettiği gelir asgari ücretin net tutarından az olmalı ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ya da aylık bağlanmamış olmalıdır. 65 yaşın altındaki anne babaya ancak eş ve çocuklardan artan bir hisse varsa aylık çıkar.

Nasıl başvurulur, aylık ne zaman başlar?

Aylık, hak sahiplerinin yazılı istekte bulunmasıyla bağlanır. 4/a (SSK) ve 4/b (Bağ-Kur) sigortalılarının ölüm aylığı için sigortalının dosyasının bulunduğu Sosyal Güvenlik İl ya da Merkez Müdürlüğüne Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi ile başvurulur; SGK ayrıca turkiye.gov.tr üzerinden başvuru imkânı sunduğunu belirtir. Malul çocuklar için sağlık kurulu raporu, hak sahiplerine vasi atanmışsa vasi ilamı eklenir; öğrenci belgeleri SGK, MEB ve YÖK arasındaki protokolle elektronik ortamda temin edilir. Memur olan (4/c) sigortalıların hak sahipleri ise Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına başvurur.

Aylık, sigortalının ölüm tarihini takip eden ay başından itibaren başlatılır; hak sahibi olma niteliği ölümden sonra kazanılmışsa (örneğin ölümden sonra doğan çocuk) bu niteliğin kazanıldığı tarihi takip eden ay başından başlar (md. 35).

1. Hak sahibi olduğunu belirle: Eş, çocuk ya da anne baba olarak yukarıdaki şartları taşıyor musun, kontrol et.
2. Talep belgesini doldur: Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi ile ilgili müdürlüğe ya da e-Devlet üzerinden başvur.
3. Ek belgeleri ekle: Malul çocuk için sağlık kurulu raporu, vasi atanmışsa vasi ilamı.

Cenaze ödeneği ne kadar? 2026 tutarı

Cenaze ödeneği, ölen sigortalının ailesine bir defaya mahsus yapılan yardımdır. SGK'nın 2026 için ilan ettiği cenaze ödeneği miktarı 6.398 ₺'dir. Ödenek, sigortalının sırasıyla eşine, yoksa çocuklarına, o da yoksa ana ve babasına, o da yoksa kardeşlerine verilir.

Hak kazanmak için ölen kişinin iş kazası ya da meslek hastalığı sonucu ölmüş olması, sürekli iş göremezlik geliri, malullük ya da yaşlılık aylığı alıyor olması veya kendisi için en az 360 gün prim bildirilmiş olması gerekir. Cenazeyi ailesi dışında bir kişi kaldırdıysa, ödeneği geçmemek üzere belgeye dayanan masraflar o kişiye ödenir. Tutar her yıl TÜİK'in açıkladığı TÜFE değişim oranında artırılır. Cenaze ödeneğinde zamanaşımı hakkın doğduğu tarihten itibaren 5 yıldır.

Bir cenazenin masraf kalemlerini ve kimin ödediğini cenaze masrafları rehberinde anlattık. Cenaze masraflarını tek başına karşılamak zorunda kalan aileler için, birikim ve nakit planı yapmak acil durum fonu rehberindeki mantıkla aynıdır; vefat sonrası hesapların durumu için dijital miras rehberine de bak.

Aylık ne zaman kesilir? Yeniden evlenme ve çalışma

Hak sahiplerine bağlanan aylıklar, 34. maddedeki şartların ortadan kalktığı tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren kesilir (md. 35). Örneğin yaş sınırını dolduran öğrenci çocuğun ya da çalışma gücü kaybı sona eren malul çocuğun aylığı kesilir. Bu durumda sebebin ortadan kalkması hâlinde müracaat tarihini takip eden ay başından itibaren aylık yeniden bağlanabilir.

Dul eşin aylığı için 5510 md. 34'te yeniden evlenme bir kesinti sebebi olarak sayılmaz. SGK, 5434 sayılı Kanun'a göre (Emekli Sandığı) bağlanan dul aylığında ise evlenmenin aylığı kestiğini belirtir; yani aylığın türüne göre sonuç değişir. Durumun kesin sonucunu bağlandığı kanuna göre SGK'dan öğren.