BütçoSel hasarını DASK karşılar mı?
Hayır; DASK (Zorunlu Deprem Sigortası) sel ve su baskını hasarını karşılamaz. DASK yalnızca depremin ve deprem sonucu oluşan yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının binaya verdiği maddi zararı, poliçedeki limite kadar öder. Evin içindeki eşya da DASK kapsamında değildir.
Sel, sağanak ve su baskını için bakılacak yer, isteğe bağlı konut sigortası ve araç için kasko poliçesidir. İkisinin de bu riski kapsayıp kapsamadığı poliçedeki teminat listesinden anlaşılır. DASK ile konut sigortasının farkını konut sigortası nedir rehberinde ayrıntılı anlattık.
Hangi hasarı hangi sigorta öder?
Hasarın nereden geldiği, hangi poliçenin ödeyeceğini belirler. Aşağıdaki tablo genel bir yol haritasıdır; kesin cevap poliçendeki teminat ve muafiyetlerde yazar.
| Hasarın kaynağı | Bakılacak sigorta | Not |
|---|---|---|
| Dere, çay ya da kanal taşması, sağanak seli | Konut sigortası, sel veya su baskını teminatı | Bina ve eşya için ayrı bedel yazılır |
| Yağış yüzünden kanalizasyonun geri tepmesi | Konut sigortası, sel veya su baskını teminatı | Yağışla ilgisi olmayan geri tepme bu teminata girmez |
| Evdeki boru, kombi ya da depo patlaması | Konut sigortası, dahili su teminatı | Sel teminatından ayrıdır |
| Üst kattan sızan su | Dahili su teminatı ya da komşunun mali sorumluluğu | Bkz. üst kattan su sızdı |
| Selde kalan ya da sürüklenen araba | Kasko, sel ve su baskını teminatı | Trafik sigortası kendi aracını ödemez |
| Depremle gelen dev dalga (tsunami) | DASK (bina) | Eşya için konut sigortası gerekir |
Konut sigortası sel hasarını ne zaman öder?
Konut sigortası sel hasarını, poliçende "sel veya su baskını" teminatı varsa öder. Yangın sigortasına ek olarak verilen bu teminat; yakındaki nehir, dere, çay ve kanalların taşmasını, deniz kabarmasını (gelgit ve tsunami hariç), yağışın yol açtığı seli ve yağış nedeniyle kanalizasyonun geri tepmesini kapsar. Selin yol açtığı yer çökmesi ve yağışla ilgisi olmayan kanalizasyon taşması ise bu teminata girmez.
Ödemede iki konuya dikkat et:
- Sigorta bedeli: Eşya ya da bina bedeli gerçek değerin altında yazılıysa hasarın yalnızca o oranda ödenmesi mümkündür. Örnek (rakamlar örnektir): Eşyanın gerçek değeri 400.000 ₺ ama poliçede 200.000 ₺ yazıyor; 80.000 ₺'lik sel hasarında ödeme 80.000 × 200.000 ÷ 400.000 = 40.000 ₺ olabilir.
- Bodrum ve depo: Bodrumdaki ya da depodaki eşya bazı poliçelerde sınırlandırılır veya kapsam dışı bırakılır. Zemin ya da bodrum katta oturuyorsan bunu poliçeyi alırken sor.
Kiracıysan binanın sigortası ev sahibinindir; kendi eşyan için eşya sigortası yaptırman gerekir.
Arabayı sel bastı: kasko öder mi?
Kasko sel hasarını, poliçende sel ve su baskını teminatı varsa öder. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nda sel ve su baskını, ek sözleşmeyle teminata eklenebilen riskler arasındadır; birçok kasko paketinde yer alır ama dar kapsamlı poliçelerde olmayabilir. Poliçende bu satırı ara.
Trafik sigortası yalnızca senin karşı tarafa verdiğin zararı öder; selde kalan kendi aracını ödemez. Farkı kasko ve trafik sigortası farkı rehberinde anlattık.
Suyun içinde kalmış bir aracı çalıştırmaya çalışma. Motora su çekmesi hasarı büyütebilir ve bu ek hasarın ödenip ödenmeyeceği poliçene ve eksper raporuna bağlıdır. Aracı çekiciyle servise götürt. Genel şartlara göre sigorta şirketi, gerekli belgeler tamamlandıktan sonra 10 iş günü içinde ve her hâlde ihbardan itibaren en geç 45 gün içinde tazminatı ödemekle yükümlüdür.
Sigortan yoksa belediye öder mi?
Hasar, yağmur suyu kanalının yetersizliği, temizlenmeyen dere yatağı ya da bakımsız altyapı gibi bir kamu hizmetinin kusurundan doğduysa sorumlu idareden (belediye, su ve kanalizasyon idaresi ya da DSİ) tazminat isteyebilirsin. Olağanüstü bir yağışta idarenin kusuru olmadığına karar verilebileceği için sonuç olaya göre değişir.
| Adım | Süre |
|---|---|
| Sorumlu idareye yazılı başvuru (fotoğraf, tutanak, fatura, IBAN) | Zararı öğrenmenden itibaren 1 yıl, her hâlde olaydan itibaren 5 yıl (İYUK md. 13) |
| İdarenin cevabı | 30 gün içinde cevap yoksa istek reddedilmiş sayılır (İYUK md. 10) |
| İdare mahkemesinde tam yargı davası | Ret cevabından ya da 30 günün dolmasından itibaren 60 gün (İYUK md. 7) |
Sigortan varsa sigorta şirketi ödedikten sonra idareye kendisi rücu edebilir; bu yüzden önce sigortaya başvurmak genellikle daha hızlıdır. Aynı başvuru yolunu, yoldaki çukur örneğiyle yoldaki çukur yüzünden araç hasarı rehberinde adım adım anlattık.
Su bastıktan sonraki ilk 48 saatte ne yapmalısın?
- Güvenliği sağla: Su elektrik prizlerine ulaştıysa sigortayı kapat; doğalgazlı evde kokuya dikkat et ve gerekirse 187'yi ara.
- Kaydet: Suyun seviyesini, ıslanan eşyayı, binayı ve aracı tarih görünecek şekilde fotoğrafla ve videoya çek.
- Sigortaya bildir: Yangın sigortası genel şartlarına göre hasarı öğrendiğin günden itibaren en geç 5 iş günü içinde sigorta şirketine bildirmen gerekir; bildirmeyi geciktirmek ödemeyi azaltabilir.
- Eşyayı hemen atma: Islanan eşyayı eksper görmeden atma; çürüyecekse fotoğrafını çekip bir parçasını sakla. Sigorta şirketinin onayı olmadan kalıcı tamire başlama.
- Zararı büyütme: Suyu boşaltmak ve ıslak eşyayı kuru yere almak gibi makul önlemleri al; bu masrafların faturasını sakla.
- Tutanak ve fatura topla: İtfaiye, belediye ya da muhtarlık tutanağı ile hasarlı eşyanın faturaları, sigortada da idareye başvuruda da işine yarar.
Afet çantası ve önemli belgelerin kopyalarını önceden hazırlamak, bu ilk günleri kolaylaştırır (deprem çantası listesi).
Sel riskine karşı önceden ne yapabilirsin?
En ucuz koruma, hasar olmadan önce poliçeni kontrol etmektir. Yılda bir kez şunlara bak:
- Konut sigortanda sel veya su baskını ve dahili su teminatları var mı, bina ve eşya bedeli güncel mi?
- Kaskonda sel ve su baskını teminatı yazıyor mu?
- Oturduğun bina dere yatağına, eğimli bir sokağın dibine ya da sık su basan bir alt geçide yakın mı? Bodrum ve zemin katta değerli eşyayı yerden yükseğe koy.
- Apartmanın yağmur oluğu, çatı ve bodrum giderleri temizleniyor mu? Ortak alanların bakımı yönetimin işidir; aidat toplantısında gündeme getir.