BütçoEğitim ve sağlık harcamaları gelir vergisinden düşülür mü?
Evet, ama yalnızca yıllık gelir vergisi beyannamesi veriyorsan: Gelir Vergisi Kanunu md. 89/2'ye göre eğitim ve sağlık harcamaları, beyan edilen gelirin %10'unu aşmaması şartıyla gelir vergisi matrahından indirilebilir. İndirim vergiden doğrudan düşülen bir tutar değil, matrahtan düşülen bir tutardır; tasarruf, matrahın düştüğü vergi diliminin oranı kadardır.
Kanunun saydığı şartlar şunlardır:
- Harcama Türkiye'de yapılmış olmalı.
- Harcama, gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek ya da tüzel kişilerden alınan belgelerle kanıtlanmalı.
- Harcama, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocukları için yapılmış olmalı.
- İndirilecek toplam tutar beyan edilen gelirin %10'unu aşmamalı.
Kimler bu indirimden yararlanır?
İndirim, gelir vergisi beyannamesinde bildirilen gelirlerden yapıldığı için beyanname vermeyen kişi bu indirimi kullanamaz (GVK md. 89). Kanunun md. 86'sına göre, tek işverenden alınmış ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş, kanunda belirtilen tarife dilimini aşmayan ücretler için yıllık beyanname verilmez ve bu gelirler başka nedenle verilen beyannameye de dahil edilmez. Yalnızca maaşı olan bir çalışanın bu nedenle genellikle indirilecek bir beyan edilen geliri olmaz.
İndirimden yararlanabilecek tipik durumlar, bir nedenle beyanname verenlerdir. Örneğin:
- Kira geliri nedeniyle beyanname verenler (kira geliri beyanı),
- Serbest meslek ya da ticari kazanç beyan edenler,
- Birden fazla işverenden ücret alıp tarifedeki sınırı aşanlar.
Hangi gelir türünün beyana girdiğini ve senin için beyanname zorunluluğu olup olmadığını Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan ya da mali müşavirden teyit et.
İndirim nasıl hesaplanır?
İndirilecek tutar, harcamanın toplamı ile beyan edilen gelirin %10'undan küçük olanıdır.
indirim = en küçüğü (eğitim ve sağlık harcamaları toplamı ; beyan edilen gelir × %10)
| Örnek (varsayım) | Beyan edilen gelir | Sınır (%10) | Harcama | İndirilen |
|---|---|---|---|---|
| Harcama sınırın altında | 400.000 ₺ | 40.000 ₺ | 12.000 ₺ | 12.000 ₺ |
| Harcama sınırı aşıyor | 400.000 ₺ | 40.000 ₺ | 55.000 ₺ | 40.000 ₺ |
Rakamlar yalnızca hesabı göstermek için seçilmiş örneklerdir. Vergi tasarrufunu bulmak için indirilen tutarı, matrahının düştüğü gelir vergisi diliminin oranıyla çarparsın; güncel gelir vergisi tarifesi her yıl değişebildiği için güncel dilimleri Gelir İdaresi Başkanlığı'nın sayfasından kontrol et. Dilimlerin maaşa etkisini vergi dilimi rehberinde bulabilirsin.
Hangi belgeler gerekir?
Kanun harcamanın belgeyle kanıtlanmasını şart koşar ve belgenin, gelir veya kurumlar vergisi mükellefi bir gerçek ya da tüzel kişiden alınmış olmasını arar. Bu yüzden fatura, makbuz gibi belgeleri yıl boyunca sakla ve belgede adının ve ödenen tutarın görünmesine dikkat et.
Hangi harcamanın "eğitim" ya da "sağlık" harcaması sayıldığı ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığı'nın açıklamalarına bağlıdır. Emin olmadığın bir kalem için beyanname vermeden önce mali müşavirine ya da Gelir İdaresi'nin çağrı merkezine sor. Özel okul ücretleri için okul masrafları, özel hastane farkları için özel hastane fark ücreti rehberlerine bakabilirsin.
Diğer indirimlerle farkı nedir?
GVK md. 89 başka indirimleri de sayar; bunlar eğitim ve sağlık harcaması indiriminden ayrıdır ve her birinin kendi sınırı vardır:
| İndirim (md. 89) | Kanundaki sınır |
|---|---|
| Eğitim ve sağlık harcamaları (bent 2) | Beyan edilen gelirin %10'u |
| Kamu idarelerine ve kamu yararına çalışan derneklere makbuz karşılığı bağış ve yardımlar (bent 4) | Beyan edilen gelirin %5'i (kalkınmada öncelikli yörelerde %10'u) |
| Hayat ve şahıs sigortası primleri (bent 1) | Beyan edilen gelirin %15'i ve asgari ücretin yıllık tutarı (Cumhurbaşkanı bu sınırları değiştirmeye yetkilidir); ayrıca Türkiye'deki sigorta şirketi şartı |
Bağışlar için bağış indirimi rehberine bak. Sigorta primi indiriminin şartları için hayat sigortası primi rehberine bakabilirsin. Özel sağlık sigortası ayrı bir ürün olduğundan karşılaştırma için sağlık sigortası seçimi rehberine bakabilirsin.
Beyanname ne zaman verilir?
Bir takvim yılına ait yıllık gelir vergisi beyannamesi, izleyen yılın Mart ayının başından yirmibeşinci günü akşamına kadar verilir (GVK md. 92). Eğitim ve sağlık harcaması indirimini bu beyannamede gösterirsin; yani 2026 yılında yaptığın harcamalar 2027 Mart ayında verilecek beyannameye girer. Eşinle ayrı beyanname veriyorsanız harcamanın hangi beyannamede indirileceğini beyanname vermeden önce mali müşavirinle netleştir.