BütçoSipariş vermediğin ürün gelirse ödemek zorunda mısın?
Hayır, sipariş etmediğin mal için ödeme yapmak zorunda değilsin. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesine göre sipariş edilmeyen malların gönderilmesi ya da hizmetlerin sunulması durumunda tüketiciye karşı herhangi bir hak ileri sürülemez (md. 7/1). Yani gönderen taraf senden ödeme talep edemez.
Ürünü açtım ya da kullandım, ödemem gerekir mi?
Hayır, ürünü kullanmış ya da sessiz kalmış olman satın aldığın anlamına gelmez. Aynı fıkra, bu hâllerde tüketicinin sessiz kalmasının ya da mal veya hizmeti kullanmış olmasının sözleşmenin kurulmasına yönelik kabul beyanı olarak yorumlanamayacağını söyler. Tüketicinin malı geri göndermek veya muhafaza etmek gibi bir yükümlülüğü de yoktur (md. 7/1).
| Durum | Md. 7'ye göre sonuç |
|---|---|
| Sipariş vermediğin paket kapıya geldi | Gönderen sana karşı hak ileri süremez |
| Paketi açtın, içindekini kullandın | Kullanman kabul beyanı sayılmaz |
| Paketi geri göndermedin, evde bıraktın | Geri göndermek ya da saklamak yükümlülüğün yok |
| Satıcı "sipariş verdin" diyor | Siparişin verildiğini iddia eden bunu ispatla yükümlüdür (md. 7/2) |
Satıcı "sen sipariş verdin" derse ne olur?
Bir mal veya hizmetin sipariş edildiğini iddia eden, bu iddiasını ispatla yükümlüdür (md. 7/2). Yani satıcı, siparişin sana ait olduğunu gösteren kayıt, sipariş formu ya da onay mesajı gibi bir delil sunmak zorundadır. "Sipariş verdin" demesi tek başına yetmez.
Kapıda ödemeli gönderiyi teslim almadan önce ne yapmalısın?
- Gönderi sana ait mi bak: Adı, adresi, gönderen firmayı ve ürünü kontrol et; sipariş vermediysen teslim almayıp iade et.
- Para ödeme: Kargo görevlisi kapıda ödemeyi isterse siparişin sana ait olduğundan emin olmadan ödeme yapma.
- Kodları paylaşma: Kargo ya da teslimat adı altında gelen SMS bağlantılarına tıklama, doğrulama kodu verme. Bu tür kandırmaca için sahte kargo SMS rehberine bak.
- Kayıt al: Paketin ve kargo fişinin fotoğrafını çek, tarihi ve gönderen bilgilerini not et.
Ödeme yaptıysan parayı nasıl geri istersin?
Kanun, ödeme yapılmış durumda para iadesinin usulünü ayrıca yazmaz; ama tüketiciye karşı hak ileri sürülemeyeceğini açıkça söylediği için ödemeyi geri isteme talebini şu adımlarla güçlendirebilirsin:
- Satıcıya sipariş vermediğini ve md. 7'ye dayanarak ödemenin iadesini yazılı olarak bildir.
- Ödeme belgesini, kargo fişini ve fotoğraflarını sakla.
- Çözülmezse tüketici hakem heyetine başvur; ayrıntı için tüketici hakem heyeti rehberine bak.
- Kartla ödeme yaptıysan kart borcuna itiraz yolu için kredi kartı harcamasına itiraz rehberine de bak.
Satıcıya ne ceza verilir?
Md. 7'ye aykırı davranan satıcı veya sağlayıcıya idari para cezası uygulanır. Md. 77/1-a, 7. maddenin de aralarında bulunduğu yükümlülüklere aykırı hareket edenler hakkında aykırılığı tespit edilen her bir işlem veya sözleşme için 2.200 ₺ idari para cezası öngörür. Kanundaki bu tutar yıllık yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır (Kabahatler Kanunu md. 17/7).
Alışverişte genel kuralları da hatırlamak için online alışverişte iade ve cayma hakkı rehberine bak. Rafta duran ürünü satmama gibi satıcı yükümlülükleri için satıştan kaçınma rehberi de var.