BütçoTüketici hakem heyeti nedir, ne zaman başvurulur?
Tüketici hakem heyeti, 6502 sayılı Kanun'a göre tüketici işlemleri ve tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan uyuşmazlıklara çözüm bulan resmî bir heyettir. Başkanlığını illerde ticaret il müdürü, ilçelerde kaymakam ya da görevlendirdiği bir memur yürütür; diğer üyeler belediye, baro, tacir ve esnaf ile tüketici örgütü temsilcilerinden oluşur.
Ayıplı mal, garanti ve tamir, teslim edilmeyen sipariş, mesafeli satışta cayma, banka ve kart ücretleri gibi uyuşmazlıklarda, değer sınırın altındaysa başvuru zorunludur: Kanun, bu uyuşmazlıkları doğrudan mahkemeye götürmeni engelleyip önce heyete gelmeni ister. Konuya örnek rehberler: ayıplı mal ve garanti ile online alışverişte iade ve cayma hakkı.
2026 yılı için parasal sınır nedir? 186.000 TL
Ticaret Bakanlığı'na göre 2026 yılı için 186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda il ya da ilçe tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıkların karara bağlanması için tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz.
| Uyuşmazlık değeri (2026) | Nereye başvurulur? |
|---|---|
| 186.000 TL'nin altında | İl ya da ilçe tüketici hakem heyeti (zorunlu) |
| 186.000 TL ve üzeri | Önce arabulucu (dava şartı), anlaşılamazsa tüketici mahkemesi; tüketici mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesi |
Kanun, bu parasal sınırın her takvim yılı başından itibaren, o yıl için ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılacağını ve artışın hesabında bin Türk Lirasının küsuruna bakılmayacağını söyler (6502 sayılı Kanun md. 68). Yeni yılda sınır değişir; başvurmadan önce Ticaret Bakanlığı'nın güncel duyurusuna bak. Bu rehberdeki tutar 2026 içindir.
Tüketici hakem heyetine nasıl başvurulur? Adım adım
Başvuru yazılı yapılır; sözlü başvuru yapılamaz. Şahsen ya da avukat aracılığıyla elden, posta yoluyla veya e-Devlet kapısı üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) ile başvurabilirsin. Elektronik başvuruda TÜBİS kullanmak zorunludur.
- Heyeti belirle: Yerleşim yerindeki ya da tüketici işleminin yapıldığı yerdeki heyete başvurabilirsin. İl heyetleri il sınırlarında, ilçe heyetleri ilçe sınırlarında yetkilidir.
- Başvuru formu ya da dilekçe hazırla: Ticaret Bakanlığı'nın internet sayfasındaki formu kullanabilirsin. Uyuşmazlığın konusu, talebin ve Türk Lirası cinsinden uyuşmazlık değeri yazılır.
- Gerekli bilgileri yaz: Adın soyadın, T.C. kimlik numaran, adresin ve varsa iletişim bilgilerin ile şikâyet ettiğin firmanın bilgileri.
- Belgeleri ekle: Fatura, sipariş ya da sözleşme, yazışmalar, fotoğraflar, servis kayıtları.
- Gönder ve takip et: Başvurunu e-Devlet üzerinden TÜBİS ile takip edebilirsin.
Uyuşmazlık değeri döviz cinsindense, başvuru tarihindeki TCMB efektif döviz satış kuru esas alınarak Türk Lirasına çevrilir. Heyetin bulunmadığı ilçelerde başvuru kaymakamlığa yapılabilir; kaymakamlık yetkili heyete iletir (6502 md. 68).
Tüketici hakem heyeti ne kadar sürede karar verir?
Başvuruların, başvuru tarih ve sırasına göre en geç 6 ay içinde görüşülüp karara bağlanması gerekir. Başvurunun niteliği dikkate alınarak bu süre en fazla 3 ay daha uzatılabilir. İnceleme dosya üzerinden yapılır; gerekirse taraflar ve bilirkişi dinlenir.
- Belge isteme: Heyet taraflardan ve ilgili kurumlardan bilgi ve belge isteyebilir; sunmak için tebliğden itibaren en fazla 30 gün verilir. Süre dolarsa dosyadaki bilgilerle karar verilir.
- Bilirkişi: Gerekirse bilirkişi görevlendirilir; rapor için verilecek süre 15 iş gününü geçemez.
- İvedi inceleme: Taraflardan biri talep eder ve başkan uygun görürse başvuru öncelikle gündeme alınır.
- Uzlaşma: Karar verilmeden uyuşmazlık çözülürse bunu gösteren belgeleri heyete ilet.
Karara itiraz edebilir misin? 2 hafta kuralı
Tüketici hakem heyetinin kararları tarafları bağlar. Taraflar karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde tüketici hakem heyetine ya da tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesine (yoksa asliye hukuk mahkemesine) itiraz edebilir. Daha önce karar veren heyete itiraz amacıyla yeniden başvuru yapılamaz.
İtiraz üzerine mahkemenin vereceği karar kesindir (md. 70). İtiraz, kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz; talep edilirse hâkim icrayı tedbir yoluyla durdurabilir. Karar yerine getirilmezse icra ve iflas mevzuatına göre ilamların icrası hükümlerine göre ilgili icra dairesine başvurulabilir.
Dikkat edilecek iki ayrıntı: Heyet vekâlet ücretine hükmedemez. Heyetin tüketici lehine verdiği karara karşı açılan itiraz davasında karar iptal edilirse tüketici aleyhine, avukatlık asgari ücret tarifesine göre vekâlet ücretine hükmedilir; ancak mevcut olduğu hâlde heyete sunulmayan bir belge sonradan mahkemeye sunulduğu için karar iptal edilirse tüketici aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmez.
Sınırın üstündeki uyuşmazlıkta ne yaparsın?
Uyuşmazlık 186.000 TL ve üzerindeyse hakem heyetine başvuramazsın. Bu durumda tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmuş olmak dava şartıdır (6502 sayılı Kanun md. 73/A). Arabulucuya başvurmadan açılan dava usulden reddedilir. Tüketici mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesi görevlidir.
Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir. Tüketicilerin tüketici mahkemelerinde açtığı davalar Harçlar Kanunu'ndaki harçlardan muaftır (md. 73). Hakem heyeti kararlarına itiraz da arabuluculuk dava şartının dışındadır.