BütçoDesi nedir, neden kilo yetmez?
Desi, bir kargo paketinin araçta kapladığı yeri ücretlendirmek için kullanılan hacim birimidir. Kargo aracının kapasitesi yalnızca ağırlıkla değil hacimle de dolar: bir koli yastık hafiftir ama kamyonda bir koli kitap kadar yer kaplar. Firma bu yüzden hafif ve hacimli paketleri kilosuna göre değil, kapladığı yere göre fiyatlar.
Yurt içi kargoda gönderinin ücreti, desi ile gerçek ağırlıktan (kg) hangisi büyükse ona göre belirlenir. Firmaların fiyat listelerinde "desi/kg" diye tek sütun görmenin nedeni budur.
Desi nasıl hesaplanır?
Yurt içi kargoda desi, paketin santimetre cinsinden eni, boyu ve yüksekliği çarpılıp 3000'e bölünerek hesaplanır. Türkiye'deki kargo firmalarının çoğu bu böleni kullanır; yine de gönderi yapacağın firmanın fiyat listesinde ya da sitesinde hangi bölenin yazdığına bak.
desi = en (cm) × boy (cm) × yükseklik (cm) ÷ 3000
Örnek hesaplar:
| Paket ölçüsü | Hacim (cm³) | Desi |
|---|---|---|
| 30 × 20 × 10 cm (ayakkabı kutusu boyu) | 6.000 | 2 |
| 40 × 30 × 20 cm (orta koli) | 24.000 | 8 |
| 50 × 40 × 30 cm (büyük koli) | 60.000 | 20 |
| 60 × 40 × 40 cm (taşınma kolisi) | 96.000 | 32 |
Ölçüyü kolinin en dış noktalarından al: şişkin bir kapak, dışarı taşan bant ya da kulp da ölçüye girer. Çıkan küsurlu sonuç çoğu firmada bir üst tam sayıya yuvarlanır; 7,2 desi çoğunlukla 8 desi diye fiyatlanır.
Kargo ücreti kiloya mı desiye göre hesaplanır?
Kargo ücreti desi ile kilodan büyük olanına göre hesaplanır; buna ücretlendirmeye esas ağırlık da denir.
ücrete esas değer = en büyük (desi, gerçek ağırlık kg)
| Gönderi | Ölçü | Desi | Ağırlık | Ücrete esas |
|---|---|---|---|---|
| Kış montu, kolide | 40 × 30 × 20 cm | 8 | 1,5 kg | 8 desi |
| Kitaplar, küçük kolide | 30 × 20 × 15 cm | 3 | 7 kg | 7 kg |
| Telefon kılıfı, zarfta | 25 × 18 × 2 cm | 0,3 (1'e yuvarlanır) | 0,1 kg | 1 desi ya da dosya tarifesi |
Tablodaki örnek, aynı paranın nasıl iki farklı nedenle ödendiğini gösterir: mont hafif ama hacimli olduğu için desisinden, kitaplar küçük ama ağır olduğu için kilosundan ücretlenir. Ölçüler örnektir.
Yurt dışı kargoda desi ve hacimsel ağırlık nasıl hesaplanır?
Uluslararası hava kargosunda aynı mantık hacimsel ağırlık adıyla kullanılır ve bölen çoğunlukla 3000 değil 5000'dir; sonuç doğrudan kilogram olarak okunur.
hacimsel ağırlık (kg) = en × boy × yükseklik (cm) ÷ 5000
40 × 30 × 20 cm'lik bir koli yurt içinde 8 desi tutarken, 5000 bölenini kullanan bir uluslararası gönderide 24.000 ÷ 5000 = 4,8 kg hacimsel ağırlık eder. Bölen firmaya ve servise göre değişebildiği için yurt dışı gönderide fiyat almadan önce firmanın kullandığı hesabı sor. Yurt dışından sipariş verirken çıkan gümrük masrafını ise yurt dışı alışverişte gümrük vergisi rehberinde anlattık.
Kargo ücretini düşürmenin yolları
Kargo ücretini en çok paketin boyutunu küçültmek düşürür, çünkü çoğu ev gönderisi kilosundan değil desisinden ücretlenir.
- Ürüne uygun koli seç: Eldeki büyük koliyi kullanmak yerine ürüne yakın ölçüde koli seç ya da koliyi kesip katlayarak küçült. 40 × 30 × 20 cm (8 desi) yerine 35 × 25 × 15 cm (yaklaşık 4,4, yani 5 desi) kullanmak ücrete esas değeri üçte bir oranında azaltır.
- Yumuşak ürünü poşette gönder: Kıyafet, nevresim, yastık gibi kırılmayan ürünler kalın kargo poşetinde ya da vakumlanarak gönderilince desi belirgin biçimde düşer.
- Evrak ve ince ürün için dosya tarifesine bak: Çoğu firmanın evrak ve çok küçük gönderiler için desiden bağımsız, daha ucuz bir dosya ya da zarf tarifesi vardır.
- Firmaları karşılaştır: Fiyat listeleri firmadan firmaya ve desi aralığına göre değişir; aynı paket bir firmada belirgin biçimde daha ucuz olabilir. Firmaların uygulamasından ya da sitesinden önceden kod almak bazı firmalarda şubede ödemekten ucuzdur.
- Alıcı ödemeli ve kapıda ödemeli gönderinin ek ücretini hesaba kat: Bu seçenekler çoğu firmada ayrı bir hizmet bedeliyle gelir; kimin ödeyeceğini gönderiden önce netleştir.
- Birleştir: Aynı kişiye birkaç küçük paket yerine tek paket göndermek, her paketin taban ücretini tekrar ödemeni önler.
Satıcıysan desi hatası neye mal olur?
İnternetten satış yapıyorsan ürünün desisini gerçeğinden düşük girmek, sonradan fark ücreti olarak karşına çıkabilir. Kargo firması paketi kendi ölçtüğünde desi farkı çıkarsa, aradaki ücreti anlaşmana göre satıcıdan isteyebilir.
- Paketlenmiş hâli ölç: Ürünün kutusunu değil, gönderime hazır koliyi ölç; dolgu malzemesi ve koli payı desiyi büyütür.
- Kargo ücretini fiyata doğru yansıt: "Kargo bedava" diyorsan kargo ücreti fiyatın içindedir. Desisi yüksek bir üründe bu ücret kârı silebilir.
- Kayıtlı satış: Evden üretip internetten satıyorsan vergi ve kayıt yükümlülüklerini evde üretip internetten satış ve ETBİS kaydı rehberlerinde anlattık.
Alıcı tarafında paket hasarlı gelirse ne yapacağını kargo hasarlı geldi, hiç gelmezse sipariş gelmedi rehberinde bulabilirsin.