BütçoETBİS nedir, neden var?
ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi), Ticaret Bakanlığı'nın internetten satış yapanları kayıt altına aldığı ücretsiz bir sistemdir. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a ve 11 Ağustos 2017'de yayımlanan Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ'e dayanır.
Kayıt olan satıcıya bir karekod verilir; müşteri bu karekodu okutarak sitenin Bakanlık kaydına ulaşır. ETBİS bir vergi kaydı değildir: vergi mükellefi olmak, esnaf muaflığı ya da şirket kurmak ayrı adımlardır.
ETBİS kaydı kimlere zorunlu?
ETBİS kaydı, kendi elektronik ticaret ortamında satış yapan herkes için zorunludur. Tebliğ'e göre durum şöyledir:
| Nerede satıyorsun? | ETBİS kaydı |
|---|---|
| Kendi internet siten ya da mobil uygulaman | Zorunlu |
| Pazaryeri işletiyorsan (aracı hizmet sağlayıcı) | Zorunlu |
| Etsy, Amazon gibi yurt dışında yerleşik bir pazaryerinde, Türkiye'de yerleşik satıcı olarak | Zorunlu |
| Yalnızca Trendyol, Hepsiburada, n11 gibi Türkiye'de yerleşik pazaryerlerinde | Ayrıca gerekmez |
| Yalnızca Instagram, Facebook gibi bir sosyal medya hesabında | Gerekmez |
Hem pazaryerinde hem kendi sitende satıyorsan kendi siten için kayıt yaparsın. Yurt dışı pazaryeri maddesi en çok atlanan kuraldır: Etsy'de el emeği ürün satan biri, Türkiye'de yaşıyorsa ETBİS'e kayıt olmak zorundadır.
Instagram'dan satış yapana ETBİS gerekir mi?
Yalnızca sosyal medya hesabı üzerinden satış yapan kişinin ETBİS kayıt yükümlülüğü yoktur. Ancak Instagram profilindeki bağlantı müşteriyi kendi satış sitene götürüyorsa ve siparişi o siteden alıyorsan, o site için kayıt gerekir.
ETBİS gerekmemesi, satışın kayıt dışı yapılabileceği anlamına gelmez. Düzenli satış yapıyorsan vergi tarafında bir statün olmalıdır: evde ürettiğin ürünleri satıyorsan esnaf muaflığı belgesi, aksi halde şahıs şirketi ya da limited şirket (şahıs şirketi mi limited şirket mi).
ETBİS kaydı nasıl yapılır?
ETBİS kaydı etbis.ticaret.gov.tr adresinden e-Devlet ile giriş yapılarak ücretsiz yapılır. Satışa başlamadan kaydı tamamlamak en güvenli yoldur.
- Giriş: Gerçek kişiysen kendi e-Devlet bilgilerinle, şirketsen yetkili kişinin bilgileriyle giriş yap.
- Bilgileri gir: Kimlik ya da vergi bilgilerin, iletişim bilgilerin, alan adın ya da uygulama bilgin, satış yaptığın kategoriler ve kullandığın yurt dışı pazaryerleri.
- Karekodu al: Kayıt bitince verilen karekodu sitenin görünür bir yerine koy.
- Güncel tut: Alan adı, adres ya da satış kanalı değiştiğinde ETBİS'teki bilgileri de güncelle.
ETBİS kaydı yapmazsan ne olur?
ETBİS'e kayıt ve bildirim yükümlülüğüne uymamak, 6563 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre idari para cezası gerektirir. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir ve küçük bir satıcı için azımsanacak düzeyde değildir; yılın güncel tutarlarını Ticaret Bakanlığı'nın o yıl için yayımladığı tebliğden kontrol et.
Kayıt ücretsiz ve kısa bir iş olduğu için, kayıt yükümlülüğün varsa bunu ertelemenin bir kazancı yoktur. Kaydı geç fark ettiysen hemen tamamlamak en iyisidir.
Kendi sitende başka neleri göstermelisin?
6563 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre satıcı, sitesinde kimlik ve iletişim bilgilerini müşterinin kolayca ulaşabileceği şekilde göstermek zorundadır. Bunlar adın ya da unvanın, adresin, e-posta ve telefon gibi iletişim bilgilerin ve varsa vergi ve MERSİS numaran gibi bilgilerdir.
- Cayma hakkı ve iade: Mesafeli satışta müşterinin 14 günlük cayma hakkı vardır; iade sürecini sitende açıkça yaz (online alışverişte iade ve cayma hakkı).
- Ön bilgilendirme ve mesafeli satış sözleşmesi: Sipariş verilmeden önce müşteriye gösterilmelidir.
- Ticari ileti onayı: Kampanya SMS'i ya da e-postası göndereceksen alıcının önceden onayını almalısın.
Etsy ve yurt dışı satışında para ve vergi tarafı
Yurt dışı pazaryerinde satış yapmak hem ETBİS kaydı hem de bir vergi statüsü gerektirir; ikisi birbirinin yerine geçmez. Satışların düzenliyse ticari kazanç doğar.
Pazaryerinin kestiği komisyon, ödeme kuruluşunun ücreti, kargo ve kur farkı kârını belirgin şekilde düşürür. Örnek (rakamlar örnektir): 40 dolarlık bir ürün için pazaryeri ve ödeme kesintileri toplam %15 ise eline 34 dolar geçer; kargo ve malzeme 15 dolarsa ürün başına kârın 19 dolardır. Fiyat belirlerken satış fiyatından değil, eline geçen tutardan hesap yap. Hizmet satıyorsan yurt dışına hizmet ihracatı rehberine de bak.