BütçoŞahıs şirketi nasıl kapatılır?
Şahıs şirketi, işi bıraktığın tarihten itibaren bir ay içinde bağlı olduğun vergi dairesine işi bırakma (terk) bildirimi verilerek kapatılır. Vergi Usul Kanunu işi bırakmayı vergi dairesine bildirilmesi gereken durumlar arasında sayar ve bildirim süresini bir ay olarak belirler.
Bildirimi vergi dairesine giderek, posta ile ya da İnteraktif Vergi Dairesi (ivd.gib.gov.tr) üzerinden yapabilirsin. Mali müşavirle çalışıyorsan işlemi genellikle o yürütür. Şahıs işletmesinin tüzel kişiliği olmadığı için limited ya da anonim şirketteki gibi aylar süren bir tasfiye süreci yoktur; asıl iş, açık kalan beyannameleri ve kayıtları düzgün kapatmaktır. Şirket türleri arasındaki farkları şahıs şirketi mi limited şirket mi rehberinde anlattık.
Şahıs şirketi kapatma adımları
Kapanışı sorunsuz yapmanın yolu, işi bırakmadan önce kalan işleri sırayla bitirmektir:
- Son faturaları kes ve tahsilatları topla: İşi bıraktıktan sonra o işletme adına yeni ticari işlem yapılmaz; bekleyen işleri bırakma tarihinden önce faturala.
- Kalan mal ve demirbaşa karar ver: Elindeki stok, araç ve demirbaşın satılması ya da kişisel kullanıma alınması vergi doğurabilir; nasıl kayda geçeceğini mali müşavirinle konuş.
- İşi bırakma bildirimini ver: Bırakma tarihinden itibaren bir ay içinde vergi dairesine ya da İnteraktif Vergi Dairesi'ne.
- Son beyannameleri ver: İşi bıraktığın döneme kadar olan KDV ve varsa muhtasar beyannamelerini, izleyen yılın beyan döneminde de o yılın kazancı için gelir vergisi beyannamesini.
- Oda ve sicil kaydını kapat: Esnaf ve sanatkârlar odasına ya da ticaret odasına kayıtlıysan kaydını sildir; açık kalan kayıt için aidat tahakkuk etmeye devam edebilir.
- Diğer açık uçları kapat: Yazar kasa (ÖKC), POS cihazı, e-fatura ve e-arşiv kaydı, iş yeri kira sözleşmesi ve abonelikler. Çalışanın varsa işten çıkış bildirimlerini ve haklarını ayrıca ele al.
İşi bırakma bildirimi kaç gün içinde yapılır?
İşi bırakma bildirimi, işi fiilen bıraktığın tarihten itibaren bir ay içinde yapılır. Bildirimden sonra vergi dairesi, iş yerinin gerçekten kapandığını tespit etmek için yoklama yapabilir.
Bildirimi zamanında vermezsen mükellefiyetin kâğıt üzerinde açık kalır: beyanname verme yükümlülüğün sürer, her verilmeyen beyanname için usulsüzlük cezası doğabilir. Faaliyetin olmadığı halde yıllarca beyanname vermeyen mükellefin kaydını vergi dairesi kendisi de terk ettirebilir, ama bu, birikmiş ceza ve borçları ortadan kaldırmaz. En ucuz yol, işi bıraktığın ay içinde bildirimi kendin yapmaktır.
Şirket kapanınca Bağ-Kur ne olur?
Ticari ya da serbest meslek kazancı nedeniyle vergi mükellefi olduğun için Bağ-Kur'lu (4/b) sayılıyorsan, sigortalılığın vergi mükellefiyetinin sona erdiği tarihte biter. Vergi dairesinin terk kaydı SGK'ya elektronik olarak iletilir; çoğu durumda ayrıca dilekçe vermen gerekmez.
Yine de birkaç hafta sonra e-Devlet'teki SGK hizmet dökümünden 4/b kaydının kapandığını kontrol et. İki konuya dikkat:
- Prim borcu silinmez: Kapanışa kadar birikmiş Bağ-Kur primleri ve gecikme zammı borç olarak kalır; emeklilikte de ödenmemiş primlerin karşılığı olan gün sayılmayabilir.
- Sağlık güvencesi: 4/b kaydın kapanınca başka bir sigortan yoksa genel sağlık sigortası (GSS) tescilin gündeme gelir. Gelir testi ve GSS prim borcu konusunu GSS prim borcu ve gelir testi rehberinde anlattık.
Bir işverenin yanında çalışmaya başlayacaksan 4/a sigortalılığın başlar; kapanışı geciktirmek, iki statünün çakışmasına ve gereksiz prim borcuna yol açabilir.
Şahıs şirketi kapatma maliyeti ne kadar?
Şahıs şirketini kapatmanın resmî bir harcı yoktur; maliyet, kapanış dönemindeki mali müşavir ücreti ile varsa oda ve sicil işlemlerinden oluşur. Asıl yükü, kapanıştan önce biriken ödemeler belirler. Kendi kalemlerini şöyle listeleyebilirsin (tutarlar örnektir):
| Kalem | Örnek tutar | Not |
|---|---|---|
| Kapanış dönemi mali müşavir ücreti | 6.000 ₺ | Son beyannameler ve kapanış işlemleri |
| Son ay KDV ve muhtasar | 4.500 ₺ | İşine ve son faturalarına göre |
| Son iki ayın Bağ-Kur primi | Kendi prim tutarın × 2 | Borç varsa gecikme zammı eklenir |
| Oda ve sicil kaydı silme | Odaya göre | Birikmiş aidat varsa önce o istenebilir |
Kapanışı geciktirmek bu tabloyu büyütür: her ay mali müşavir ücreti, Bağ-Kur primi ve verilmesi gereken beyanname devam eder. İş fiilen bittiyse kapanışı ertelemenin bir faydası yoktur.
Kapatınca vergi borcu ve defterler ne olur?
İşi bırakmak, o tarihe kadar doğmuş vergi borçlarını ortadan kaldırmaz; kapanıştan sonra da senden tahsil edilebilir. Kapanmadan önce e-Devlet ya da İnteraktif Vergi Dairesi'nden borç dökümünü çıkarıp ne kaldığını görmek iyi bir başlangıçtır.
Defter, fatura ve belgelerini işi bıraktıktan sonra da saklaman gerekir: Vergi Usul Kanunu bu kayıtların, ilgili oldukları yılı izleyen yıldan başlayarak beş yıl saklanmasını ister. Kapanıştan yıllar sonra gelen bir inceleme yazısında bu belgeler elinde olmazsa savunma yapman zorlaşır.
Şirketi kapatmak yerine dondurmak mümkün mü?
Şahıs şirketinde "dondurma" diye ayrı bir statü yoktur: Ya faaliyetin ve mükellefiyetin devam eder ya da işi bırakırsın. İş yapmadığın aylarda da kayıt açık olduğu sürece beyanname verme ve Bağ-Kur primi ödeme yükümlülüğün sürer.
Bir süre ara verip sonra yeniden başlamayı düşünüyorsan, çoğu zaman bugün kapatıp ileride yeniden işe başlama bildirimi vermek daha ucuzdur. İşini evden küçük ölçekte sürdürmek istiyorsan esnaf muaflığı gibi seçenekler şartlarını taşıyorsan bir alternatif olabilir.