BütçoEvlenen kadın işçi kıdem tazminatı alır mı?
Evet: kadın işçi, evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde iş sözleşmesini kendi isteğiyle sona erdirirse kıdem tazminatı alır. Bu hak, hâlâ yürürlükte olan 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun 14. maddesinde yazar ve günlük dilde "evlilik tazminatı" diye bilinir; aslında ayrı bir tazminat değil, kıdem tazminatının kendisidir.
Normalde istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz; evlilik, askerlik ve emeklilik yazısı bu kuralın istisnalarıdır (diğer istisnalar kıdem ve ihbar tazminatı rehberinde). Hak yalnızca kadın işçiye tanınmıştır; evlenen erkek işçi bu gerekçeyle kıdem tazminatı alamaz. Memurlar ve kendi adına çalışanlar bu kapsamda değildir.
Evlilik nedeniyle kıdem tazminatının şartları neler?
Üç şart aynı anda aranır: aynı işverende en az bir yıl çalışmış olmak, resmî nikâhın kıyılmış olması ve işten ayrılmanın nikâh tarihinden itibaren bir yıl içinde yapılması.
| Durum | Kıdem tazminatı alınır mı? |
|---|---|
| Nikâhtan 8 ay sonra ayrılan, 3 yıllık kadın işçi | Evet |
| Nikâhtan 14 ay sonra ayrılan kadın işçi | Hayır, bir yıllık süre geçmiş |
| Nişanlıyken, nikâhtan önce ayrılan kadın işçi | Hayır, henüz evlilik yok |
| Nikâhtan 3 ay sonra ayrılan, 10 aylık kadın işçi | Hayır, bir yıllık çalışma şartı yok |
| Evlenen erkek işçi | Hayır, hak yalnızca kadın işçiye tanınmış |
Bir yıllık süre düğün ya da nişan tarihinden değil, resmî nikâh tarihinden başlar. Süre son günlerine yaklaşıyorsa dilekçeni bekletme; fesih bildiriminin süre içinde işverene ulaşmış olması gerekir.
İhbar süresine uymak gerekir mi? İhbar ve izin ücreti
Hayır: Yargıtay kararlarında, evlilik nedeniyle ayrılan kadın işçinin ihbar süresi boyunca çalışmak zorunda olmadığı kabul edilmektedir. Fesih bildirimi işverene ulaştığında sonuç doğurur. Buna karşılık, işten kendi isteğiyle ayrıldığın için ihbar tazminatı alamazsın.
Kullanmadığın yıllık izin günlerinin ücreti ise sözleşme hangi nedenle sona ererse ersin ödenir; hesabı yıllık izin ücreti rehberinde anlattık. Yargıtay kararlarında, ayrıldıktan sonra başka bir işte çalışmaya başlamanın da kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmadığı kabul edilmektedir.
Evlilik nedeniyle istifa dilekçesi nasıl yazılır?
Dilekçede ayrılma nedeninin evlilik olduğunu ve kıdem tazminatı talep ettiğini açıkça yaz; "kendi isteğimle istifa ediyorum" gibi gerekçesiz bir ifade, işverenin bunu sıradan istifa saymasına yol açabilir.
"…/…/2026 tarihinde evlendim. 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca evlilik nedeniyle iş sözleşmemi …/…/2026 tarihi itibarıyla sona erdiriyorum. Kıdem tazminatımın ve kullanmadığım yıllık izin ücretlerimin ödenmesini talep ederim."
- Belgeyi ekle: e-Devlet'ten alacağın nüfus kayıt örneğini ya da evlilik cüzdanı fotokopisini dilekçeye ekle.
- Teslimi kanıtla: Dilekçeyi imzalı bir nüshası sende kalacak şekilde teslim et, alındı yazdır; işveren almazsa noter ya da iadeli taahhütlü posta kullan.
- Çıkış kodunu kontrol et: İşten ayrıldıktan sonra e-Devlet'teki SGK hizmet dökümünde çıkış nedeninin evlilik (kod 13) olarak bildirildiğine bak. Yanlış kodla bildirildiyse işverenden düzeltmesini iste.
Evlilik nedeniyle ne kadar kıdem tazminatı alınır?
Hesap normal kıdem tazminatıyla aynıdır: her tam çalışma yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret ödenir, artan ay ve günler oranlanır. Giydirilmiş ücret kıdem tazminatı tavanını aşıyorsa tavan esas alınır; tutardan yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir.
Örnek (rakamlar örnektir; giydirilmiş brüt ücretin tavanın altında olduğu varsayılmıştır):
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Çalışma süresi | 3 yıl 3 ay | 3,25 yıl |
| Giydirilmiş aylık brüt ücret | 40.000 ₺ | |
| Brüt kıdem tazminatı | 40.000 × 3,25 | 130.000 ₺ |
| Damga vergisi | 130.000 × 0,00759 | 987 ₺ |
| Eline geçen | 130.000 − 987 | 129.013 ₺ |
Kıdem tazminatı zamanında ödenmezse, gecikilen süre için mevduata uygulanan en yüksek faiz de istenebilir.
Evlilik nedeniyle ayrılan işsizlik maaşı alabilir mi?
Hayır: evlilik nedeniyle kendi isteğinle ayrılmak, İşsizlik Sigortası Kanunu'nda işsizlik ödeneğine hak kazandıran durumlar arasında yer almaz. İşsizlik maaşı işverenin feshi ya da işçinin haklı nedenle feshi gibi durumlarda ödenir; ayrıntılar işsizlik maaşı rehberinde.
Bu yüzden ayrılmadan önce, yeni iş bulana kadar geçecek süreyi kıdem tazminatıyla karşılayıp karşılayamayacağını hesapla. Evlilikle birlikte gelir azalıyorsa ortak giderlerin yeniden paylaşılması gerekir; çiftler için ortak bütçe rehberi bunun yollarını anlatır.
İşveren ödemezse ne yapmalı?
İşveren kıdem tazminatını ya da izin ücretini ödemezse, dava açmadan önce arabulucuya başvurman zorunludur; arabuluculuk işçi alacaklarında dava şartıdır. Kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarında zamanaşımı beş yıldır.
Arabuluculuğa başvururken dilekçenin teslim belgesini, evlilik belgeni, son bordrolarını ve SGK hizmet dökümünü yanında bulundur. Arabuluculuk sürecinin işleyişini ve ücretini arabuluculuk ücreti rehberinde anlattık.