BütçoBorcu olan yurt dışına çıkabilir mi?
Kredi kartı, kredi, kira ya da vergi gibi bir borcun olması, tek başına yurt dışına çıkmana engel değildir. 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 22. maddesi, pasaport ya da seyahat vesikası verilmeyecek kişileri sayar: yurt dışına çıkmaları mahkemelerce yasaklananlar ile terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen yurt dışındaki eğitim, öğretim ve sağlık kuruluşları, vakıf, dernek ya da şirketlerin kurucu ve yöneticisi olduğu veya buralarda çalıştığı İçişleri Bakanlığınca tespit edilenler. Maddede "borçlu olmak" bir yasak sebebi olarak yer almaz.
Bu, borcundan kurtulduğun anlamına gelmez; yalnızca borcun varlığının otomatik bir seyahat yasağı doğurmadığı anlamına gelir. Borç ve icra takibi devam eder, haciz ve ödeme yükümlülüğü yerinde durur. Maaşına ya da hesabına neler yapılabileceğini maaş haczi ve icra takibi rehberinde anlattık.
Vergi borcu olana yurt dışı çıkış yasağı getirilir mi?
Bugün yürürlükteki kanun metninde vergi borcu nedeniyle otomatik bir yurt dışı çıkış yasağı yoktur. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a 2008'de "Yurt dışı çıkış tahdidi" başlıklı 36/A maddesi eklenmişti; bu madde 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 165. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.
Yani "vergi borcun varsa sınır kapısından geçemezsin" cümlesinin, incelediğimiz bu iki kanun metninde dayanağı yoktur. Kamu alacağını ödemezsen vergi dairesi alacağı 6183 sayılı Kanun'daki tahsil yollarıyla takip eder.
Hangi durumlarda yurt dışına çıkış engellenir?
Yurt dışına çıkış, mahkeme yasaklamışsa engellenir. Pasaport Kanunu md. 22'ye göre bu durumdakilere pasaport verilmez, verilmişse geri alınır ve yurt dışına çıkışları engellenir; yasak, ilgili makamlarca polis ve sınır kapısı birimlerine bildirilir.
Mahkeme kararıyla yasak getirilmesinin yaygın bir örneği ceza soruşturmasındaki adli kontroldür: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu md. 109'a göre hâkim, tutuklama yerine şüpheliye "yurt dışına çıkamamak" yükümlülüğünü getirebilir. Bu tür yasaklar borcun kendisinden değil, ayrı bir mahkeme kararından doğar.
| Durum | Otomatik yurt dışı çıkış yasağı? |
|---|---|
| Kredi kartı ya da kredi borcu | Pasaport Kanunu md. 22'de yasak sebebi olarak sayılmaz; yasak için mahkeme kararı gerekir |
| Vergi ve diğer kamu borcu | Yok; 6183 md. 36/A 2011'de yürürlükten kalktı |
| Mahkemenin yurt dışına çıkmayı yasaklaması | Var; pasaport verilmez, çıkış engellenir (5682 md. 22) |
| Ceza soruşturmasında adli kontrol | Hâkim "yurt dışına çıkamamak" şartı getirebilir (5271 md. 109) |
Çıkış yasağın olup olmadığını nasıl öğrenirsin?
Yasak bir mahkeme kararından geliyorsa kararı veren mahkemeden ya da dosyanı takip eden avukattan öğrenebilirsin. Emin değilsen, sınır kapısında sürpriz yaşamamak için tatil rezervasyonu ve bilet almadan önce durumunu netleştir. Burada anlatılanlar genel bilgidir; kendi dosyan için bir avukata danış.
Borcu olup seyahate çıkacaksan neye dikkat etmelisin?
- Ödemeleri yurt dışındayken de takip et. Taksit ve asgari ödeme tarihleri tatil nedeniyle atlanırsa gecikme faizi ve yasal takip riski doğar: kredi kartı borcu ödenmezse ne olur.
- Yanında götüreceğin nakit ve altın için sınırlara bak: yurt dışına ne kadar para götürebilirsin.
- Pasaport ve harç maliyetini önceden hesapla: pasaport ücreti ve yurt dışı çıkış harcı.
- Hapis konusundaki yanlış anlaşılmaları ayır: adi borç yüzünden hapis ayrı bir konudur; ayrıntı için borç yüzünden hapis yatılır mı rehberine bak.