BütçoAraç kiralarken ilan fiyatına neler eklenir?
Araç kiralamada ilan edilen günlük fiyat çoğunlukla yalnızca aracın kendisini ve temel sigortayı kapsar; ek güvence, ek sürücü, çocuk koltuğu, farklı noktaya teslim ve kilometre aşımı ayrıca ücretlendirilebilir. Sözleşmeyi imzalamadan önce toplam tutarı kalem kalem sor.
| Kalem | Ne zaman çıkar? | Nasıl kontrol edersin? |
|---|---|---|
| Depozito (provizyon) | Teslim alırken karttan bloke edilir | Tutarı ve ne zaman çözüleceğini yazılı sor |
| Hasar muafiyeti (ek güvence) | Teslimde teklif edilir | Neyi kapsamadığını (lastik, cam, alt kısım) sor |
| Ek sürücü | İkinci kişi kullanacaksa | Sözleşmeye adı yazılmayan sürücü kaza yaparsa güvence dışı kalabilir |
| Kilometre sınırı | Günlük ya da toplam sınır aşılırsa | Km başı aşım ücretini sor |
| Yakıt farkı | Araç eksik depoyla dönerse | Yakıt politikasını ve litre fiyatını sor |
| Köprü, otoyol, otopark, ceza | Kiralama bittikten sonra | Yansıtma ve hizmet bedeli var mı, sor |
| Farklı yere teslim, havalimanı, gece | Teslim yeri ya da saati farklıysa | Teklifte yazıyor mu, bak |
Araç kiralamada depozito ne kadar ve ne zaman geri gelir?
Depozito, kiralama boyunca kredi kartı limitinden bloke edilen ve araç sorunsuz teslim edilince çözülen bir tutardır; para çoğunlukla çekilmez, yalnızca limitin bir kısmı kullanılamaz hâle gelir. Tutarı araç sınıfına ve şirkete göre değişir.
- Kart limitini hesaba kat: Depozito, tatil boyunca harcayabileceğin limiti düşürür. Bloke kalkana kadar o limit kullanılamaz; bunun nasıl işlediğini kredi kartı limit kullanımı rehberinde anlattık.
- Çözülme süresi: Araç teslim edildikten sonra blokenin kalkması şirketin işlemine ve bankana göre birkaç günden birkaç haftaya kadar sürebilir. Süreyi sözleşmede ya da teslim belgesinde yazılı iste.
- Banka kartı kabul edilmeyebilir: Birçok şirket depozito için sürücünün adına kredi kartı ister. Başka birinin kartıyla araç teslim alamayabilirsin; rezervasyonda sor.
Depozito bloke edilmişken harcama yaparsan ekstrede beklemediğin bir limit sıkışması yaşayabilirsin. Tatil bütçeni kurarken depozitoyu da bir kalem olarak yaz; tatilin geri kalanını tatil bütçesi rehberindeki gibi planla.
Hasar muafiyeti nedir, almak mantıklı mı?
Hasar muafiyeti, kazada aracın hasarından senin ödeyeceğin payı (muafiyet tutarını) sıfırlayan ya da düşüren ek güvencedir. Almazsan küçük bir çizikte bile sözleşmedeki muafiyet tutarına kadar ödeme isteyebilirler.
Kararı basit bir karşılaştırma verir (rakamlar örnektir):
ek güvence maliyeti = günlük ek ücret × gün sayısı
Muafiyet tutarı 20.000 ₺ ve ek güvence günlük 400 ₺ ise 5 günlük kiralamada güvence 2.000 ₺ eder. Yani 2.000 ₺ ödeyerek, 20.000 ₺'ye kadar çıkabilecek bir ödeme riskini kapatırsın. Şehir içinde dar sokaklarda kullanacaksan bu genellikle mantıklıdır.
Ek güvence almadan önce iki şeyi sor:
- Neler kapsam dışı? Lastik, jant, cam, aracın alt kısmı, anahtar kaybı ve alkollü kullanım çoğu güvencede ayrıca istisnadır.
- Polis ya da kaza tespit tutanağı istenir mi? Güvence çoğunlukla kazanın kurallara uygun belgelenmesine bağlıdır. Tutanaksız hasarda güvenceden yararlanamayabilirsin.
Kaskonun ve zorunlu trafik sigortasının neyi karşıladığını kasko ve trafik sigortası farkı rehberinde anlattık.
Aracı teslim alırken ve iade ederken neye dikkat etmeli?
Teslim anında aracın her yüzünü, jantlarını, camını, iç döşemesini, kilometresini ve yakıt göstergesini tarihli fotoğraf ya da videoyla kaydetmek, iadede çıkacak "bu çizik sende oldu" tartışmasının en güçlü cevabıdır.
- Teslim formunu imzalamadan kontrol et: Formda işaretlenmemiş bir çizik, ezik ya da çatlak varsa görevliye işaretlet.
- Fotoğraf ve video çek: Aracın etrafında yavaşça dönen tek bir video, aracın plakasını ve kilometre göstergesini de göstermelidir.
- Yakıt ve kilometreyi yaz: Depo dolu verildiyse dolu teslim et; eksik yakıtın litre fiyatı çoğu zaman istasyondan yüksektir.
- İadede de aynısını yap: Görevliyle birlikte kontrol edin, "hasarsız teslim alındı" yazan bir belge iste. Anahtarı kutuya bırakıp gitmek, sonradan çıkan hasar iddiasına karşı seni savunmasız bırakır.
Kiralık araçta köprü, otoyol ve trafik cezası kime yansır?
Kiralama süresince oluşan köprü ve otoyol geçiş ücretleri, otopark ve trafik cezaları kural olarak aracı kullanan kiracıya yansıtılır; şirket bunları kiralama bittikten sonra karttan tahsil edebilir ya da cezayı senin adına yönlendirebilir.
Aracın geçiş etiketi üzerinden ödenen ücretler, ihlalli geçişler ve bunlara eklenen hizmet bedelleri teslimden günler, bazen haftalar sonra kartına yansıyabilir. Bu yüzden:
- Sözleşmede "yansıtma" ya da "işlem bedeli" adıyla ayrı bir ücret var mı, oku.
- Kiralamadan birkaç hafta sonraki ekstrende araç şirketinden gelen harcamaları kontrol et.
- İhlalli geçiş cezasının nasıl hesaplandığını ve ödeme süresini trafik cezası indirimi ve köprü otoyol geçiş cezası rehberinde anlattık.
Sonradan gelen bir harcamaya katılmıyorsan önce şirketten dökümünü iste. Kartından haksız bir tahsilat yapıldığını düşünüyorsan bankana itiraz edebilirsin; süreler ve adımlar kredi kartı harcamasına itiraz rehberinde.
Haksız hasar bedeli istenirse ne yapmalı?
Kiralama sözleşmesi bir tüketici sözleşmesidir; seninle ayrıca tartışılmadan konmuş ve aleyhine dengesizlik yaratan şartlar haksız şart sayılır ve seni bağlamaz (6502 sayılı Kanun md. 5). Ancak bunu ileri sürebilmek için önce elinde delil olmalıdır.
- Hasarın kanıtını ve hesabını iste: Fotoğraf, teslim formu ve onarım faturası ya da ekspertiz raporu.
- Kendi kayıtlarını karşılaştır: Teslimde çektiğin fotoğraflarda o hasar zaten varsa yazılı olarak bildir.
- Yazılı itiraz et: Şirkete e-posta ya da kayıtlı bir kanaldan, tarih ve plaka belirterek itirazını gönder.
- Çözülmezse tüketici hakem heyetine başvur: Parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda başvuru ücretsizdir; nasıl yapılacağını tüketici hakem heyeti rehberinde anlattık.