Bütço100 km'de elektrik ve benzin maliyeti nasıl hesaplanır?
İki aracı karşılaştırmanın en sade yolu, 100 kilometrenin enerji maliyetini bulmaktır:
elektrikli: 100 km maliyeti = tüketim (kWh/100 km) × kWh fiyatı
benzinli: 100 km maliyeti = tüketim (L/100 km) × litre fiyatı
Elektrikli araçların çoğu karışık kullanımda 100 km'de 15 ile 20 kWh arasında enerji harcar. Aşağıdaki tabloda fiyatlar varsayımsaldır; kendi elektrik faturandaki birim fiyatı, şarj uygulamasındaki kWh ücretini ve güncel pompa fiyatını koyarak aynı hesabı yap.
| Enerji kaynağı | Varsayım | 100 km maliyeti |
|---|---|---|
| Evde şarj | 16 kWh × 3,5 ₺ | 56 ₺ |
| Halka açık AC şarj | 16 kWh × 9 ₺ | 144 ₺ |
| DC hızlı şarj | 16 kWh × 14 ₺ | 224 ₺ |
| Benzinli araç | 7 L × 50 ₺ | 350 ₺ |
Tablonun asıl mesajı şudur: elektrikli aracın tasarrufu evde şarjdan gelir. Yalnızca DC hızlı şarjla kullanılan bir elektrikli araçta fark belirgin şekilde daralır. Kışın ısıtma ve soğuk batarya nedeniyle tüketim artar; menzilin ve 100 km maliyetinin soğuk havada yüzde 20 ile 30 kötüleşmesi olağandır.
Aylık ve yıllık fark: örnek hesap
Ayda 1.500 km yol yapan bir sürücü düşünelim. Şarjın %80'ini evde, %20'sini DC hızlı şarjda yapsın. Tablodaki varsayımsal fiyatlarla:
- Elektrikli, karma şarj: 100 km başına 0,8 × 56 + 0,2 × 224 = 89,6 ₺; ayda yaklaşık 1.344 ₺.
- Benzinli: 100 km başına 350 ₺; ayda 5.250 ₺.
- Fark: Ayda yaklaşık 3.900 ₺, yılda yaklaşık 46.900 ₺.
Aynı sürücü ayda 500 km yapıyorsa yıllık fark üçte bire iner. Az kilometre yapanlar için yakıt tasarrufu, alış fiyatı farkını kapatmaya yetmeyebilir. Aracın tüm giderlerini görmek için bir aracın aylık gerçek maliyeti rehberindeki kalemleri de ekle.
Evde şarj: kademeli tarife, kurulum ve site izni
- Kademeli elektrik tarifesi: Yıllık tüketimi belirli bir sınırı aşan konutlar daha yüksek birim fiyattan faturalanır. Ayda 1.500 km yapan bir elektrikli araç yılda yaklaşık 2.900 kWh ekler ve bu, hanenin sınırı aşmasına yol açabilir. Hesabı mevcut tarifenle değil, sınır aşıldığında uygulanacak fiyatla da yap.
- Duvar tipi şarj cihazı: Cihaz, montaj ve gerekiyorsa kablo ve sigorta değişikliği tek seferlik bir maliyettir. Standart prizden şarj mümkün olsa da yavaştır ve tesisatın uygunluğu kontrol edilmelidir.
- Apartman ve sitede: Ortak otoparka şarj ünitesi kurmak için yönetimle görüşmek, elektriğin kendi sayacından ya da ayrı bir sayaçtan çekilmesini sağlamak gerekir. Ortak giderlerin paylaşımı için site aidatı rehberine bakabilirsin.
- Gece tarifesi: Üç zamanlı tarifeye geçip şarjı gece saatlerine planlamak birim maliyeti düşürebilir; karar vermeden önce faturandaki gündüz, puant ve gece fiyatlarını karşılaştır.
Yakıt dışındaki farklar: vergi, sigorta, bakım ve lastik
| Kalem | Elektrikli | Benzinli |
|---|---|---|
| Periyodik bakım | Yağ ve filtre değişimi yok, genellikle daha ucuz | Yağ, filtre, buji, triger gibi düzenli kalemler |
| Fren | Rejeneratif frenleme sayesinde daha az aşınır | Balata ve disk daha sık değişir |
| Lastik | Ağırlık ve anlık tork nedeniyle daha hızlı aşınabilir | Normal aşınma |
| MTV | Motor gücüne göre belirlenir, çoğu modelde daha düşüktür | Motor hacmi, yaş ve değere göre |
| Kasko | Parça ve batarya hasarı nedeniyle prim çoğu zaman daha yüksek | Modele göre değişir |
| Batarya | Genellikle 8 yıl ya da belirli bir kilometre garanti | Yok |
Kasko teklifini aracı almadan önce iste; elektrikli araçta yıllık prim farkı, yakıt tasarrufunun hissedilir bir kısmını geri alabilir. MTV'nin yıllık planı için MTV ve emlak vergisi rehberine bakabilirsin.
Fiyat farkı kaç yılda çıkar? Başa baş hesabı
Elektrikli modelin fiyatı benzer bir benzinli modelden yüksekse, bu farkın yıllık tasarrufla kaç yılda kapanacağını şöyle bulursun:
başa baş süresi (yıl) = alış fiyatı farkı ÷ (yıllık yakıt farkı + yıllık bakım farkı − yıllık kasko farkı)
Örnek (varsayımsal): Fiyat farkı 300.000 ₺, yıllık yakıt farkı 46.900 ₺, bakım farkı 8.000 ₺ lehte, kasko farkı 10.000 ₺ aleyhte olsun. Yıllık net tasarruf 44.900 ₺ olur ve fark yaklaşık 6,7 yılda kapanır.
- Aracı kredi ile alıyorsan fiyat farkına ödenecek faizi de ekle; bu, süreyi uzatır.
- Aracı 3 ile 4 yıl kullanıp satacaksan ikinci el değerini de hesaba kat. Batarya sağlığı raporu olan ve garantisi süren araçlar daha kolay satılır; ikinci el alırken dikkat edilecekler için ikinci el araba alırken masraflar rehberine bak.
- Hesap yalnızca paraya bakar; evde şarj imkânın yoksa her şarjın aldığı zaman da bir maliyettir.
Kimler için mantıklı, kimler için değil?
- Mantıklı olabilir: Evde ya da işyerinde şarj imkânı olan, yılda 15.000 km ve üstü yol yapan, aracı uzun süre elinde tutmayı planlayanlar.
- Dikkatli düşün: Sürekli hızlı şarja bağımlı kalacak, yılda birkaç bin km yapan ya da sık sık uzun ve şarj istasyonu seyrek güzergâhlarda yol yapanlar.
- Ara seçenek: Şehir içi kısa mesafe yapan ama evde şarj imkânı olmayanlar için hibrit ya da düşük tüketimli bir benzinli araç toplam maliyette daha dengeli olabilir.