Trafik cezası ödemede 15 gün kuralı
Karayolları Trafik Kanunu'nun 115. maddesine göre, trafik idari para cezası tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenirse dörtte üçü tahsil edilir. Yani cezada %25 peşin ödeme indirimi uygulanır.
indirimli tutar = ceza tutarı × 0,75
| Ceza (örnek) | 15 gün içinde ödersen | Kazancın |
|---|---|---|
| 1.000 ₺ | 750 ₺ | 250 ₺ |
| 4.000 ₺ | 3.000 ₺ | 1.000 ₺ |
| 10.000 ₺ | 7.500 ₺ | 2.500 ₺ |
Süre, cezanın sana tebliğ edildiği günden başlar. Polisin yolda düzenleyip imzana sunduğu tutanakta tebliğ o gün yapılmış sayılır. Elektronik denetleme sistemleri (EDS, radar, kırmızı ışık kameraları) ile tespit edilen cezalar ise araç sahibinin adresine posta ya da e-Tebligat ile gönderilir; süre tebliğin yapıldığı günden işler.
Ödenmeyen cezaya ne olur?
İdari para cezası tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmezse, vergi dairesi tarafından 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre takibe alınır ve her ay için gecikme zammı eklenir. Uzun süre unutulan küçük bir ceza, zamla birlikte büyür; sonunda banka hesabına ya da araca haciz gibi takip işlemleri başlayabilir. Ödenmemiş trafik cezası, aracın satışında ve muayenesinde de karşına çıkabilir.
Trafik cezası nasıl sorgulanır ve ödenir?
- Sorgulama: e-Devlet'te "Araca Yazılan Trafik Cezası Sorgulama" ve "Sürücü Belgesi Ceza Puanı Sorgulama" hizmetleri, adına ya da aracına yazılmış cezaları gösterir. Posta gecikse bile cezayı buradan erken görürsün.
- Ödeme: e-Devlet üzerinden Gelir İdaresi'nin ödeme ekranına, anlaşmalı bankaların internet ve mobil şubelerine, PTT şubelerine ve vergi dairelerine ödeyebilirsin. Ödeme ekranı, süresi içindeysen indirimli tutarı gösterir.
- Kredi kartıyla ödeme: Bazı kanallarda kartla ödenebilir. Ödemeyi kartla yapıyorsan tutar bir sonraki ekstreye düşer; bütçende o ayın kart borcuna eklemeyi unutma.
Sık sık gelen EDS cezalarını ayda bir e-Devlet'ten kontrol etmek, postanın geç gelmesi yüzünden indirimi kaçırma riskini ortadan kaldırır.
Cezaya itiraz: süre ve indirim ilişkisi
Trafik cezasının haksız olduğunu düşünüyorsan, Kabahatler Kanunu'na göre tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurarak itiraz edebilirsin. İtiraz dilekçesine tutanağı, fotoğraf, kamera kaydı gibi delilleri ekle.
Bilinmesi gereken önemli nokta: Kabahatler Kanunu'na göre peşin ödeme, karara itiraz etme hakkını etkilemez. Yani cezayı 15 gün içinde indirimli ödeyip aynı süre içinde itiraz da edebilirsin; itirazın kabul edilirse ödediğin tutar iade edilir. Böylece hem indirimi kaçırmaz hem de hakkını aramış olursun. Güncel usulü bir avukata ya da adliyedeki ön büroya danışarak teyit et.
Ceza puanı: 100 puanda ehliyet ne olur?
Para cezasının yanında birçok kural ihlali ceza puanı da getirir. Bir yıl içinde toplam 100 ceza puanına ulaşan sürücünün ehliyeti ilk seferde 2 ay süreyle geri alınır ve sürücü eğitim programına katılması gerekir. Tekrarında süre uzar, üçüncüsünde ehliyet iptal edilip psiko-teknik değerlendirme istenir.
Ceza puanı yalnızca yolda değil bütçede de bir kalemdir: Ehliyetsiz geçen aylarda toplu taşıma, taksi ya da kiralık sürücü masrafı çıkar. e-Devlet'ten puanını düzenli kontrol etmek sürprizleri önler.
Köprü ve otoyol ihlalli geçiş cezası: HGS ve OGS
Köprü ve otoyol gişelerinden HGS etiketi, OGS cihazı ya da bakiyesi yetersiz bir hesapla geçmek ihlalli geçiş sayılır. Kural burada da 15 gündür:
- 15 gün içinde ödersen: Yalnızca geçiş ücretini ödersin, ceza kesilmez. HGS'de bakiye yetersizken geçtiysen, bu süre içinde hesabına para yüklediğinde geçiş ücreti genellikle kendiliğinden tahsil edilir.
- 15 gün içinde ödemezsen: Geçiş ücretine ek olarak, geçiş ücretinin dört katı tutarında idari para cezası kesilir. 100 ₺'lik bir geçiş, bu şekilde 500 ₺'ye çıkabilir.
İhlalli geçişlerini Karayolları Genel Müdürlüğü'nün internet sitesinden, e-Devlet'ten ve HGS ya da OGS hizmeti aldığın bankanın ya da PTT'nin uygulamasından sorgulayabilirsin. Yap-işlet-devret otoyollarında (Kuzey Marmara Otoyolu, Osmangazi Köprüsü gibi) işletmecinin kendi ödeme kanalları da vardır. Oranlar ve ödeme süreleri değişebileceği için güncel kuralı KGM'nin sayfasından kontrol et.
Yıllık yol masraflarını bütçeye koymak
Trafik cezası ve geçiş ücretleri, araba masraflarının en kolay kontrol edilebilecek kısmıdır:
- HGS'ye otomatik yükleme talimatı ver: Bakiye belli bir tutarın altına düşünce kartından ya da hesabından yükleme yapılmasını sağlayan talimat, ihlalli geçişi baştan önler.
- Aylık geçiş ücretini hesapla: Her gün köprü ya da otoyol kullanıyorsan geçiş sayısı × ücret × iş günü ile aylık tutarı çıkar ve bunu düzenli gider olarak planla.
- Kurallara uy: En ucuz trafik cezası hiç yazılmayanıdır.
Yakıt, sigorta, bakım ve MTV ile birlikte aracın toplam aylık maliyetini görmek için araba masrafları rehberine, yılda bir gelen motorlu taşıtlar vergisi için MTV ve emlak vergisi rehberine bakabilirsin.