Abonelik yorgunluğu: dijital abonelikler ve spor salonu üyeliği nasıl iptal edilir, ayda ne kadar ödüyorsun?

Abonelik yorgunluğu nedir?

Dizi, müzik, bulut depolama, oyun, haber, fitness uygulaması, yemek teslimat üyeliği... Her biri tek başına küçük bir tutardır ve genellikle kredi kartından otomatik çekilir. Sayı arttıkça hangisini ne kadar kullandığını takip etmek zorlaşır; buna abonelik yorgunluğu denir. Sonuç, kullanılmayan servislere her ay para ödemektir.

Abonelikler iki yönden bütçeyi zorlar: Ödeme görünmezdir, çünkü sen bir şey yapmadan çekilir. Fiyat artışları sessizdir, çünkü çoğu zaman yalnızca bir e-postayla duyurulur. Kur değiştikçe dolar ya da euro bazlı fiyatlanan servisler de Türk lirası karşılığında pahalanır.

Önce toplamı gör: aylık abonelik hesabı

Son üç ayın kart ekstrelerini ve banka hesap hareketlerini aç, tekrar eden her çekimi bir listeye yaz. Yıllık ödenenleri de on ikiye bölerek listeye ekle:

aylık abonelik yükü = aylık aboneliklerin toplamı + (yıllık aboneliklerin toplamı ÷ 12)

Bu örnekte hiç kullanılmayan iki servis ve iki kez gidilen spor salonu, ayda 1.880 ₺ yani yılda 22.560 ₺ eder. Fiyatlar örnektir; kendi listende "son ay kullanım" sütununu dürüstçe doldurmak, kararın yarısıdır.

Unutulan abonelikleri bulmak

• Kart ekstresi: Yurt dışı kaynaklı küçük tutarlar ve "APPLE.COM/BILL", "GOOGLE" gibi uygulama mağazası çekimleri genellikle aboneliktir.
• Uygulama mağazası: iPhone'da Ayarlar > adın > Abonelikler ekranı, App Store üzerinden alınan tüm abonelikleri ve yenilenme tarihlerini gösterir. Android'de Play Store > profil > Ödemeler ve abonelikler > Abonelikler yolunu izle.
• E-posta: Gelen kutusunda "abonelik", "yenileme", "receipt", "subscription" kelimeleriyle arama yap.
• Operatör faturası: Cep telefonu faturasına eklenen katma değerli servisler ve içerik abonelikleri de düzenli çekimdir; faturanın ayrıntılı dökümüne bak.

Tanımadığın bir çekim görürsen bankanı hemen ara; bu bir dolandırıcılık izi olabilir. Kart dolandırıcılığı rehberi yapılacakları anlatır.

Ücretsiz deneme tuzağı

Ücretsiz denemeler kart bilgisi ister ve süre bitince kendiliğinden ücretli aboneliğe döner. Apple'ın kurallarına göre App Store aboneliklerinde, dönem bitmeden en az 24 saat önce iptal edilmezse abonelik otomatik yenilenir. Diğer platformlarda da benzer bir kural vardır.

• Denemeye başladığın gün, bitişinden iki gün öncesine bir hatırlatma kur.
• Çoğu serviste denemeyi başlatır başlatmaz iptal edebilirsin; deneme süresinin sonuna kadar kullanmaya devam edersin ve ücretliye geçmez.
• Denemeler için limiti düşük bir sanal kart kullanmak, unutulan bir çekimin tutarını sınırlar.

Spor salonu ve taahhütlü aboneliklerde fesih hakkı

Spor salonu, internet, dergi ve benzeri abonelik sözleşmeleri Ticaret Bakanlığı'nın Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği'ne tabidir. Yönetmeliğe göre tüketici, belirli ya da belirsiz süreli abonelik sözleşmesini herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden feshedebilir.

• Taahhütlü sözleşmede cayma bedeli: Bir yıllık taahhüt karşılığında indirim aldıysan erken fesihte cayma bedeli istenebilir. Ancak bu bedel, taahhüt süresince sana sağlanan indirimlerin toplamından ve kalan süreye ait ücretten fazla olamaz.
• Fesih yolu: Genel kural olarak sözleşme hangi yolla kurulduysa (şubede, internette, telefonla) fesih bildiriminin de aynı kolaylıkla yapılabilmesi gerekir. Bildirimi yazılı, e-posta ya da kayıtlı bir kanaldan yap ve tarihini sakla.
• Sözleşmeyi oku: "Dondurma" hakkı, otomatik yenileme ve fesih için bildirim süresi genellikle sözleşmede yazar. Kaydolmadan önce bu maddeleri sor.

İşletme fesih talebini kabul etmez ya da fazla bedel isterse, e-Devlet'teki Tüketici Bilgi Sistemi üzerinden tüketici hakem heyetine başvurabilirsin. İnternetten alınan ürün ve hizmetlerdeki 14 günlük cayma hakkı için online alışverişte iade rehberine bak.

Tutmak istediklerini daha ucuza almak

• Aile ve paylaşım planları: Müzik, video ve bulut depolama servislerinin aile planları, aynı evde yaşayanlar için kişi başı maliyeti belirgin şekilde düşürür. iPhone'da Aile Paylaşımı, uygun abonelikleri aile üyeleriyle paylaşmanı sağlar.
• Yıllık ödeme: Gerçekten her gün kullandığın bir servisi yıllık ödemek genellikle birkaç aylık ücret kadar ucuzdur. Emin olmadığın serviste aylıkta kal.
• Dönüşümlü abonelik: Aynı anda üç dizi platformu yerine, izlemek istediğin dizi hangisindeyse o ay yalnızca onu aç, bitince kapatıp diğerine geç.
• Öğrenci indirimleri: Birçok müzik ve yazılım servisi, öğrenci belgesiyle indirimli plan sunar.
• Paket kampanyaları: Operatör ya da banka kampanyalarıyla gelen abonelikler, kampanya bitince tam fiyata döner; bitiş tarihini not et.

Kullanmadıklarını kesmenin bir yolu da 30 gün boyunca yalnızca zorunlu harcamaları yapmaktır; hangi aboneliği gerçekten özlediğini böylece görürsün. Ayrıntılar için harcama orucu rehberine bakabilirsin.