Sadakat cezası nedir? Eski müşteriye neden zam, yeni müşteriye kampanya yapılır?

Sadakat cezası nedir?

Sadakat cezası, aynı firmanın hizmetini yıllardır kullanan müşterinin, aynı hizmet için yeni gelen müşteriden daha yüksek fiyat ödemesidir. İngilizcede "loyalty penalty" ya da "loyalty tax" diye geçer. Kimse sana "sadık olduğun için daha çok ödeyeceksin" demez; fark, kampanya bitince sessizce gelen zamlarla oluşur.

Tipik bir senaryo şöyledir: Ev internetine iyi bir kampanya fiyatıyla başlarsın. Taahhüt biter, fiyat liste fiyatına çıkar, her yıl biraz daha artar. Aynı firma ise aynı hızdaki paketi reklamlarında yeni müşterilere çok daha düşük bir fiyatla sunmaya devam eder. Sen hiçbir şey yapmadığın için, yani "sadık" kaldığın için, daha pahalı ödersin.

Neden fark etmiyoruz? Statüko yanlılığı ve varsayılan etkisi

Sadakat cezasını fark etmememizin temel nedeni, insanların mevcut durumu değiştirmek yerine olduğu gibi bırakmayı tercih etmesidir; buna statüko yanlılığı denir. Firmalar da bu eğilimi bildiği için fiyatı kampanyayla düşük başlatır, sonra otomatik yenilemeyle yükseltir.

• Varsayılan etkisi: Otomatik yenilenen bir abonelikte "hiçbir şey yapmamak" devam etmek demektir. Hiçbir şey yapmamak her zaman en kolay seçenektir.
• Değiştirme zahmeti: Rakip teklifleri karşılaştırmak, müşteri hizmetlerini aramak, kurulum için evde beklemek bir yük gibi görünür. Bu küçük zahmet, yıllık farkın yanında çoğu zaman önemsizdir ama o an büyük hissettirir.
• Küçük artışlar: Faturaya her yıl eklenen küçük artışlar tek tek dikkat çekmez; aylık tutar kartından otomatik çekiliyorsa çoğu zaman fark edilmez bile.
• Güven yanılgısı: "Yıllardır bu firmadayım, bana kötü fiyat vermezler" düşüncesi; oysa fiyatlar müşteri kaybetme ihtimaline göre belirlenir, eskiliğe göre değil.

Bu, parayla ilgili kararları sessizce bozan düşünce hatalarından biridir; benzerlerini batık maliyet yanılgısı rehberinde anlattık.

Sadakat cezası en çok nerelerde görülür?

Sadakat cezası en çok otomatik yenilenen ve her yıl fiyatı güncellenen hizmetlerde görülür: ev interneti, mobil hat, sigorta, dijital abonelikler ve banka ürünleri. Aşağıdaki tablo ne kontrol etmen gerektiğini özetler.

Kart aidatı için ne yapabileceğini kredi kartı aidatı iadesi rehberinde, vadeli hesaptaki getiriyi hesaplamayı vadeli mevduat faizi hesaplama rehberinde bulabilirsin.

Örnek hesap: sadakat cezası yılda kaç lira tutar?

Sadakat cezasının yıllık maliyeti, ödediğin fiyat ile aynı hizmetin yeni müşteriye sunulan fiyatı arasındaki farkın 12 katıdır; birkaç hizmette birden olduğunda toplam ciddi bir tutara ulaşır.

yıllık sadakat cezası = (senin aylık fiyatın − yeni müşteri fiyatı) × 12

Aşağıdaki rakamlar tamamen örnektir; kendi faturalarını ve firmaların güncel tekliflerini yaz.

Bu örnekte yılda bir kez yapılan bir saatlik kontrol, 6.600 ₺ fark yaratıyor. Aynı hesaba bir de kendiliğinden yenilenen sigorta poliçesi eklenirse fark daha da büyüyebilir.

Firmayla nasıl pazarlık yapılır?

En etkili pazarlık, elinde rakip bir teklif varken firmayı arayıp ayrılmayı düşündüğünü açıkça söylemektir. Birçok firmanın, ayrılmak isteyen müşteriyi tutmak için ayrı teklifleri olur ve bu teklifler genellikle reklamlarda görünmez.

1. Mevcut durumunu öğren: Ne ödediğini, taahhüdünün ne zaman bittiğini ve gerçekte ne kadar kullandığını (GB, hız, dakika) faturandan ya da uygulamadan çıkar.
2. Rakip teklif topla: Aynı hız ya da teminat için en az iki farklı firmadan fiyat al. Yazılı ya da ekran görüntüsüyle sakla.
3. Doğru birime ulaş: Müşteri hizmetlerinde iptal ya da numara taşıma seçeneğini seçmek seni çoğu zaman müşteriyi elde tutmakla görevli birime yönlendirir.
4. Net konuş: "Aynı paketi yeni müşterilerinize şu fiyata veriyorsunuz, bana da bu fiyatı verebilir misiniz, yoksa taşınmayı düşünüyorum" demek yeterlidir.
5. Yeni teklifin şartlarını oku: Yeni bir taahhüt istenip istenmediğine, fiyatın kaç ay sabit kalacağına ve sonrasında ne olacağına bak.

Pazarlık işe yaramazsa gerçekten taşınmaya hazır ol; pazarlığın gücü buradan gelir. Hattını başka operatöre taşımanın adımlarını numara taşıma rehberinde anlattık.

Firma değiştirmek her zaman kazançlı mı?

Firma değiştirmek, yalnızca yıllık tasarruf; cayma bedeli, kurulum ücreti ve kaybedeceğin avantajlardan fazlaysa kazançlıdır. Değiştirmeden önce hesabı bütün kalemleriyle yap.

• Taahhüt sürüyorsa: Taahhüt bitmeden ayrılırsan cayma bedeli çıkabilir. Kaç lira tutacağını ve taahhüt bitimini beklemenin daha mantıklı olup olmadığını taahhüt bitmeden internet iptali rehberinden hesaplayabilirsin.
• Sigortada hasarsızlık: Trafik sigortasındaki hasarsızlık basamağın şirkete değil sana ve aracına bağlıdır; şirket değiştirince kaybolmaz. Ayrıntısı trafik sigortası basamak sistemi rehberinde.
• Gizli maliyetler: Kurulum, modem, aktivasyon ücreti ya da yeni firmanın kampanya sonrası fiyatı. Bugünkü kampanya fiyatı da bir gün biter; o zaman aynı kontrolü tekrar yapman gerekir.
• Hizmet kalitesi: Ucuz ama sık kesilen bir internet, çalışma ve zaman kaybıyla pahalıya gelebilir.

Sadakat cezasından korunmak için yıllık kontrol listesi

Sadakat cezasından korunmanın en kolay yolu, yılda bir gün bütün düzenli ödemelerini tek tek kontrol etmektir. Bunu bir alışkanlık hâline getirirsen fiyatlar sessizce yükselse bile bir yıldan uzun süre fazla ödemezsin.

1. Bütün düzenli ödemelerini (abonelik, fatura, sigorta, kart aidatı) tek bir listede topla.
2. Her birinin bugünkü fiyatını ve bir yıl önceki fiyatını yaz; ne kadar arttığını gör.
3. Taahhüt ve poliçe bitiş tarihlerini not et; bitişten birkaç hafta önce teklif almaya başla.
4. Artık kullanmadığın abonelikleri iptal et. İptal adımları için abonelik iptali rehberine bakabilirsin.
5. Kalanlar için rakip teklif alıp pazarlık et ya da taşın.

Sadık müşteri olmak kötü bir şey değildir; ama sadakatin karşılığını almadığın yerde fiyatını sorgulamak, bütçende her ay kendiliğinden çalışan bir tasarruftur.