Poşet ücreti 2026'da kaç TL?
2026 yılında satışa tabi plastik poşetin ücreti adet başına vergiler dahil 1 TL'dir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın duyurusuna göre bu tutar 2026 sonuna kadar geçerlidir ve mağaza bundan daha az ya da daha fazla bir ücret uygulayamaz.
Ücretli poşet uygulaması 1 Ocak 2019'da adet başına 25 kuruşla başlamıştı. 2026 için ücret, Ambalaj Komisyonu'nun Plastik Poşet Alt Komisyonu'nda yapılan görüşmeler dikkate alınarak 1 TL'ye çıkarıldı. Yani bir poşetin fiyatı yedi yıl sonunda dört katına çıktı.
Fiyat yıl boyunca sabittir: market zinciri, mahalle bakkalı ya da giyim mağazası fark etmez, ücretli poşet her yerde aynı fiyattadır. Bir sonraki yılın ücreti yine Bakanlık tarafından belirlenir; yılbaşından önce duyuruları kontrol etmek iyi olur.
Market poşeti neden paralı?
Market poşeti, plastik poşet tüketimini azaltmak için Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği'ne dayanan ücretlendirme uygulaması nedeniyle paralıdır. Amaç poşetten para kazanmak değil, insanların "bedava" diye düşünmeden aldığı poşet sayısını düşürmektir.
Bunun arkasında basit bir davranış gerçeği var: ücretsiz olan bir şeyi fazla alırız. Kasada iki poşet yerine dört poşet istemek, ücretsizken hiçbir şey hissettirmez. Poşete küçük de olsa bir fiyat konunca insanlar çantasını yanında taşımaya ya da ürünleri daha az poşete sığdırmaya başlar. Bu etkinin benzerini bedava etkisi rehberinde anlattık.
Plastik poşet uzun yıllar doğada kalan bir atık olduğu için, kullanılan poşet sayısının düşmesi doğrudan atık miktarını azaltır. Ambalaj atığından para kazandıran bir başka uygulama olan depozito sistemini pet şişe iade makinesi rehberinde bulabilirsin.
Hangi poşetler ücretsiz?
Açıkta satılan gıdaların hijyeni için kullanılan ince poşetler ücretsizdir; ücret, alışverişi taşımak için kasada verilen plastik poşetlere uygulanır. Bakanlığın açıklamalarına göre kapsam dışında kalan başlıca poşetler şunlardır:
- Hijyen poşetleri: Markette ekmek, sebze, meyve, peynir, zeytin, et gibi açıkta satılan gıdaları koymak için kullanılan ince ve küçük poşetler.
- Eczane poşetleri: Eczanede yalnızca ilaç satışında kullanılan ince ve küçük poşetler.
- Gümrüksüz satış mağazaları: Bu mağazalarda satış sırasında verilen poşetler ücretsiz verilebilir.
Kâğıt torba ve bez çanta ise plastik poşet ücretlendirmesinin konusu değildir; mağaza bunları kendi belirlediği fiyatla satabilir. Kasada "poşet ister misin" sorusuna verdiğin cevap, aslında küçük bir harcama kararıdır.
Kasada 1 TL'den farklı poşet ücreti istenebilir mi?
Hayır; 2026 yılında ücrete tabi plastik poşet için 1 TL'den daha az ya da daha fazla ücret alınamaz. Bakanlık duyurusu bu tutarı hem taban hem de tavan olarak belirlemiştir.
Fişini kontrol etmek bu yüzden işe yarar. Poşet fişte ayrı bir satır olarak görünür; adedi ve birim fiyatı oradadır. Fişte senin almadığın poşetler yazıyorsa ya da birim fiyat 1 TL'den farklıysa kasada düzelttirmeyi iste. Kasada etiketten farklı bir fiyat çıkması gibi durumlarda haklarını kasada farklı fiyat çıktı rehberinde anlattık.
Tersi de geçerlidir: ücretli poşetin bedava verilmesi de kurala aykırıdır. Uygulamanın denetimi Bakanlığın ve il müdürlüklerinin görevidir; bir mağazanın kurala uymadığını düşünüyorsan il müdürlüğüne bildirebilirsin.
Örnek hesap: yılda poşete ne kadar para veriyoruz?
Yıllık poşet masrafı, haftada aldığın poşet sayısının 52 ile ve poşet ücretiyle çarpımıdır; düzenli alışveriş yapan bir ev için yılda birkaç yüz lirayı bulur.
yıllık poşet masrafı = haftalık poşet sayısı × 52 × 1 ₺
Aşağıdaki alışkanlıklar örnektir; kendi alışverişine göre sayıları değiştir.
| Alışkanlık | Haftada poşet | Yılda poşet | Yıllık masraf (2026) |
|---|---|---|---|
| Tek kişi, haftada 2 küçük alışveriş, 2'şer poşet | 4 | 208 | 208 ₺ |
| Aile, haftada 3 alışveriş, 3'er poşet | 9 | 468 | 468 ₺ |
| Kalabalık aile, haftada 4 alışveriş, 4'er poşet | 16 | 832 | 832 ₺ |
Tek başına küçük bir rakam gibi görünse de bu, her yıl tekrar eden ve hiçbir şey karşılığında olmayan bir harcamadır. Ücret 25 kuruşken aynı aile poşete yılda 117 ₺ öderdi; 2026'da bu tutar 468 ₺. Market harcamasının geri kalanında nereden tasarruf edebileceğini market alışverişinde tasarruf rehberinde anlattık.
Bez çanta mı, poşet mi: hangisi kaça gelir?
Bez ya da katlanır bir alışveriş çantası, fiyatı kadar poşet almadığın gün kendini amorti eder; yanında taşımayı alışkanlık hâline getirirsen birkaç ay içinde kâra geçersin.
amorti süresi (hafta) = çanta fiyatı ÷ (haftada yerine geçtiği poşet × 1 ₺)
Örnek: 150 ₺'ye alınan iki sağlam katlanır çanta, haftada 9 poşet alan bir ailenin poşet ihtiyacını karşılarsa 150 ÷ 9 ≈ 17 haftada, yani yaklaşık dört ayda kendini çıkarır. Sonraki her yıl cebinde 468 ₺ kalır. Çanta ne kadar ucuzsa ya da ne kadar çok poşetin yerine geçiyorsa amorti süresi o kadar kısalır.
Hesabın tek şartı çantanın gerçekten kullanılmasıdır. Evde unutulan çanta yüzünden yine poşet alırsan hem çantaya hem poşete para vermiş olursun. Bunu önlemek için:
- Katlanır bir çantayı sürekli taşıdığın sırt çantasında ya da arabanın bagajında tut.
- Alışverişten dönünce boşalan çantayı hemen kapının yanına ya da tekrar çantana koy.
- Küçük alışverişlerde ürünleri doğrudan çantana ya da elinde taşımayı dene.
Market poşetini çöp poşeti olarak kullanmak tasarruf mu?
Market poşetini çöp poşeti olarak yeniden kullanmak, zaten çöp poşeti alacaksan küçük bir tasarruftur; ama sırf bunun için ihtiyacından fazla market poşeti almak hesabı değiştirmez.
Bir poşeti iki kez kullanmak (önce alışverişi taşımak, sonra çöp için) onu tek kullanımlık olmaktan çıkarır. Bu durumda poşete ödediğin 1 TL'nin bir kısmı, almayacağın çöp poşetinin yerine geçer. Ancak market poşetleri çoğu zaman çöp kovasına tam oturmaz ya da sızdırır; rulo çöp poşetinin tanesi de genellikle 1 TL'den ucuzdur. Kendi kullandığın çöp poşetinin tane fiyatını hesaplayıp karşılaştır.
Evde biriken market poşetlerini atmak yerine bir sonraki alışverişe götürmek ise her zaman kazançtır: her biri alınmayan bir poşet, yani 1 TL demektir.