BütçoLGS ve YKS hazırlığı kaça mal olur?
Sınav hazırlığının yıllık maliyeti, ders ücretine deneme sınavları, kaynak kitaplar, ulaşım ve yemek eklenerek bulunur; seçtiğin yönteme göre birkaç bin liradan birkaç yüz bin liraya kadar değişir. Kurs ve özel ders ücretleri şehre, kuruma ve öğretmene göre çok farklı olduğu için tek bir "doğru rakam" yoktur; doğru olan kendi seçeneklerinin toplamını aynı tabloda karşılaştırmaktır.
Aşağıdaki tablo bir hazırlık yılının kalemlerini gösterir; rakamlar örnektir, kendi aldığın tekliflerle doldur:
| Kalem | Nasıl hesaplanır | Örnek yıllık tutar |
|---|---|---|
| Kurs (dershane) ücreti | Kurumun yıllık ücreti | 90.000 ₺ |
| Takviye özel ders | saat ücreti × haftalık saat × hafta | 1.000 × 1 × 30 = 30.000 ₺ |
| Deneme sınavları | deneme ücreti × deneme sayısı | 300 × 20 = 6.000 ₺ |
| Kaynak ve soru bankaları | kitap sayısı × ortalama fiyat | 15 × 400 = 6.000 ₺ |
| Ulaşım ve yemek | günlük tutar × gün | 200 × 100 = 20.000 ₺ |
| Toplam | 152.000 ₺ |
Bu tablo bir yılın kalemlerini gösterir. Okulun kendi masraflarını (kırtasiye, kıyafet, servis) ayrıca okul masrafları rehberindeki gibi planla.
Dershane mi, özel ders mi, online platform mu?
Doğru seçim, öğrencinin nerede zorlandığına ve kendi başına ne kadar düzenli çalışabildiğine bağlıdır; en pahalı seçenek en verimli olan değildir. Bugün "dershane" olarak bilinen kurumlar, resmî adıyla özel öğretim kursları olarak faaliyet gösterir.
| Seçenek | Maliyet | Kime uygun? |
|---|---|---|
| Okulun ücretsiz kursları (DYK) | Ücretsiz | Düzenli çalışan, okulda kurs açılan öğrenci |
| Online platform ve video ders | Düşük, çoğunlukla yıllık abonelik | Kendi programını uygulayabilen öğrenci |
| Kurs (dershane) | Orta ve yüksek | Ders ortamına, deneme ve rehberlik düzenine ihtiyaç duyan öğrenci |
| Birebir özel ders | Saat başına en pahalısı | Bir ya da iki derste belirgin eksiği olan öğrenci |
| Grup özel dersi (2 ile 4 kişi) | Birebire göre kişi başı daha düşük | Seviyesi benzer arkadaş grubu |
Çoğu aile için en verimli bütçe, bir ana yöntem ve yalnızca zayıf derslere sınırlı takviyedir. Her derse birebir özel ders aldırmak, kurs ücretini kolayca ikiye katlar. Online platform aboneliği alıyorsan kullanılmayan abonelikleri abonelik iptali rehberindeki gibi yılda bir gözden geçir.
Ücretsiz seçenekler neler?
Para harcamadan önce okulun ve devletin ücretsiz imkânlarını kontrol et:
- Destekleme ve yetiştirme kursları (DYK): Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda açılan ve ücret alınmayan kurslardır. Okulunda açılıp açılmadığını ve kayıt dönemini okul idaresinden öğren.
- EBA ve MEB içerikleri: Bakanlığın dijital platformlarındaki ders videoları ve soru içerikleri ücretsizdir.
- Okul kütüphanesi ve halk kütüphaneleri: Soru bankası ve kaynak kitapları her yıl yeniden almak yerine ödünç almak, ikinci el almak ya da bir yıl önce sınava giren öğrencilerden devralmak kitap masrafını belirgin düşürür.
Ücretsiz seçenekler herkese yetmeyebilir; ama ücretli bir programa başlamadan önce bunları denemek, gerçekten nerede desteğe ihtiyaç olduğunu görmeni sağlar.
Peşin indirim mi, taksit mi? Gizli faizi hesapla
Peşin indirim, taksitli fiyatın içine gizlenmiş bir faiz demektir; indirimin büyüklüğünü bu faizi mevduat getirisiyle karşılaştırarak değerlendirebilirsin.
Örnek (rakamlar örnektir): Kursun fiyatı 100.000 ₺. Peşin ödersen %10 indirimle 90.000 ₺, taksitle ödersen ilki kayıtta olmak üzere 10 ay boyunca ayda 10.000 ₺ ödüyorsun. Taksiti seçmek, bugün 90.000 ₺'yi ödemeyip 10 ayda 100.000 ₺ ödemek demektir. Bu fark yaklaşık aylık %2,4, yıllık bileşik %33 faize denk gelir.
| Peşin indirim | Taksitin gizli aylık faizi | Yıllık bileşik karşılığı |
|---|---|---|
| %10 | ≈ %2,4 | ≈ %33 |
| %15 | ≈ %3,8 | ≈ %57 |
Kural basit: peşin ödeyecek paran zaten varsa ve bu gizli faiz, paranın mevduatta kazanacağı net getiriden yüksekse peşin ödemek kârlıdır. Peşin ödemek için kredi ya da nakit avans çekiyorsan, o kredinin maliyetini gizli faizle karşılaştır. Faiz oranlarını doğru karşılaştırmak için efektif ve nominal faiz rehberine bak. Kredi kartına taksitle ödemenin ekstrene nasıl yansıyacağını da taksitli alışveriş rehberinde anlattık.
Kayıttan önce sözleşmede nelere bakmalı?
Kursa kayıt yaptırmadan önce ücrete neyin dahil olduğunu ve ayrılırsan ne kadarının geri ödeneceğini yazılı olarak öğren. Bakman gerekenler:
- Ücrete dahil olanlar: Deneme sınavları, yayın seti, etüt, rehberlik ve yaz dönemi ayrıca mı ücretli?
- Ayrılma ve iade şartları: Öğrenci yıl ortasında ayrılırsa kalan aylar için ne kadar iade yapılıyor? Bu madde sözleşmede açıkça yazılı olmalı.
- Ders saati ve sınıf mevcudu: Haftalık kaç saat ders var, sınıflar kaç kişi?
- Ödeme planı: Taksitler senetle mi, kredi kartıyla mı alınıyor; geç ödemede ek ücret var mı?
- Kurumun izni: Kurumun özel öğretim kursu olarak izinli olup olmadığını il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğüne sorabilirsin.
Sözleşmeyi imzalamadan bir kopyasını al ve tanıtımda söylenenleri sözleşmede ara. Yazılı olmayan bir vaadi sonradan ispat etmek zordur.
Hazırlık bütçesini aylara nasıl yayarsın?
Sınav yılının masrafı, bir yıl önceden aylara bölünerek birikime dönüştürülürse kart borcuna dönüşmez. Hedef tutarı kayıt tarihine kadar kalan aya böl:
aylık ayırman gereken = toplam hazırlık bütçesi ÷ kayıt tarihine kadar kalan ay
Örnekteki 152.000 ₺'lik bütçe için 10 ay önceden başlarsan ayda 15.200 ₺ ayırman gerekir. Bu tutar fazla geliyorsa tablodaki kalemlerden hangisini ücretsiz bir seçenekle değiştirebileceğine bak. Hedefini ve ne kadar yaklaştığını birikim hedefi rehberindeki gibi takip edebilirsin. Çocuk büyüdükçe eğitimin toplam maliyetini görmek için çocuk yetiştirmenin maliyeti rehberine de bak.