Faizle borç para vermek suç mu? Tefecilik cezası ve tefeciye borcun ne olur?

Faizle borç para vermek suç mu?

Bir arkadaşına ya da akrabana faizi açıkça kararlaştırarak borç vermek tek başına suç değildir; Türk Borçlar Kanunu ödünç sözleşmesinde faiz kararlaştırılmasına izin verir (md. 387). Suç olan, kazanç elde etmek amacıyla başkasına ödünç para vermektir: Türk Ceza Kanunu md. 241 bunu "tefecilik" olarak tanımlar.

İkisini ayıran çizgi, parayı ödünç vermenin bir yardım mı yoksa kazanç kapısı mı olduğudur. Yargı kararlarında borç verme işinin sürekliliği, farklı kişilere sistemli olarak para verilmesi, yüksek faiz ve senet, çek ya da tapu gibi güvencelerin alınması gibi işaretler birlikte değerlendirilir. Tefecilik suçunun oluşması için faizin "faiz" adıyla istenmesi de gerekmez; "komisyon", "masraf" ya da "kâr payı" adı altında alınan ek para da aynı sonucu doğurabilir.

Tefeciliğin cezası nedir?

Tefecilik, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası gerektirir (TCK md. 241). Suç bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenirse ceza bir kat artırılır.

Tefecilik şikâyete bağlı bir suç değildir: savcılık ihbar ya da başka bir yolla öğrendiğinde kendiliğinden soruşturur. Bu yüzden borçlunun sonradan "şikâyetimden vazgeçtim" demesi davayı düşürmez.

Ceza yalnızca parayı ödünç verene uygulanır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarına göre ödünç para alan kişi bu suçun faili değildir; yani tefeciden borç aldın diye cezalandırılmazsın. Bu, tefeciye borçlanan kişinin rahatça şikâyet edebilmesi için önemli bir güvencedir.

POS tefeciliği nedir, kredi kartından nakit almak suç mu?

POS tefeciliği, gerçekte bir alışveriş yokmuş gibi iş yerinin POS cihazından kartı çekip, komisyon düşerek karşılığında nakit vermektir. "Kredi kartından nakit para verilir" ilanlarının çoğu bu yöntemle çalışır. Yargıtay bu eylemi hem tefecilik (TCK md. 241) hem de 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu md. 36'daki gerçeğe aykırı harcama belgesi düzenleme suçu olarak değerlendirmektedir.

Kart sahibi için de risk küçük değildir. Çekilen tutarın tamamı kart borcuna yazılır, üstüne yüksek bir komisyon ödersin ve borç taksitlendirildiyse faiz de işler. Banka, kartın sözleşmeye aykırı kullanıldığını tespit ederse kartı kapatabilir. Nakde gerçekten ihtiyacın varsa bankanın kendi nakit avans ya da kredi seçeneklerini karşılaştır; maliyetlerini nakit avans çekmek rehberinde anlattık.

Faizle borç verirken faiz oranı ne kadar olabilir?

Ticari olmayan bir ödünçte faiz ancak sözleşmede açıkça kararlaştırılmışsa istenebilir (TBK md. 387). Kararlaştırılan yıllık faiz de sınırsız değildir: sözleşmeyle belirlenen faiz, yürürlükteki yasal faiz oranının yüzde elli fazlasını aşamaz (TBK md. 88). 31 Temmuz 2026'dan bu yana yasal faiz yıllık yüzde 31 olduğundan bu sınır yıllık yaklaşık yüzde 46,5'tir.

sözleşmedeki azami yıllık faiz = yasal faiz × 1,5 = %31 × 1,5 ≈ %46,5

Örnek hesap (rakamlar örnektir): 100.000 ₺'yi 6 ay için verdin.

"Ayda yüzde 10" gibi aylık oranlar kulağa küçük gelir ama yıllık yüzde 120 eder; tefecilikte en sık görülen tablo budur. Yasal faizin nasıl belirlendiğini ve gecikme faizinin hesabını yasal faiz oranı 2026 rehberinde anlattık. Tanıdığa faizsiz borç verirken parayı nasıl güvenceye alacağını ise arkadaşa borç para vermek rehberinde bulabilirsin.

Tefeciye borçlandıysan ne yapmalısın?

İlk kural, yeni bir senet, çek ya da boş kâğıt imzalamamak ve borcu yeni bir tefeci borcuyla kapatmaya çalışmamaktır. Tefeci borcu, faizin faizle büyüdüğü ve her imzayla güçlenen bir sarmaldır. İzleyebileceğin adımlar:

1. Her şeyi belgele: Aldığın ve ödediğin her tutarı, tarihini ve yolunu (banka dekontu, mesaj ya da yazışma) bir listeye geçir. Elden ödemelerde tanık ve mesaj kayıtları önemlidir.
2. Tehdit varsa beklemeden başvur: Tehdit, şantaj ya da zorla senet imzalatma ayrı suçlardır. Acil durumda 112'yi ara; değilse karakola, jandarmaya ya da doğrudan Cumhuriyet başsavcılığına yazılı suç duyurusunda bulun. Tefecilikte ödünç alan suçun faili sayılmaz.
3. Ödeme emri gelirse süreyi kaçırma: Tefeci elindeki senetle icra takibi başlatabilir. Senede dayalı takipte itiraz süren kısadır; icra takibine itiraz rehberindeki süreleri hemen kontrol et.
4. Borcun gerçek tutarını tartıştır: Borcun olmadığını ya da daha az olduğunu ileri sürmek için menfi tespit davası açılabilir (İcra ve İflas Kanunu md. 72). Kanuni sınırı aşan faiz istenemez; ama aldığın ana parayı geri ödemen gerekebileceğini de hesaba kat.
5. Hukuki destek al: Senet ve icra işin içine girdiyse bir avukatla çalış. Gelirin yetersizse bulunduğun yerdeki baronun adli yardım bürosuna başvurabilirsin.

Tefeciye gitmeden nakit ihtiyacını nasıl çözersin?

Tefeciye gitmenin en sık nedeni, bankadan kredi alamamak ve paraya hemen ihtiyaç duymaktır. Ama tefeci faizi, en pahalı banka ürününden bile kat kat yüksektir. Seçenekleri maliyet sırasına göre düşün:

1. Alacaklıyla konuşmak: Borcunu ödeyemediğin kurumdan erteleme ya da yapılandırma istemek çoğu zaman en ucuz yoldur.
2. Faizsiz aile ya da arkadaş desteği: Yazılı ve dekontlu bir anlaşmayla.
3. Bankanın yasal ürünleri: İhtiyaç kredisi, kredili mevduat hesabı ya da nakit avans; faiz oranı ve toplam maliyet sözleşmede yazar. Kart borcunu krediye çevirmenin hesabını kart borcunu ihtiyaç kredisiyle kapatmak rehberinde yaptık.
4. Borçları sıraya koymak: Birden fazla borcun varsa hangisini önce kapatacağını kartopu ve çığ yöntemi rehberine göre planla.

"Kredi notuna bakmadan kredi", "önce dosya masrafı yatır" gibi ilanlar da çoğu zaman dolandırıcılıktır; işaretlerini kredi için önce para isteniyor rehberinde anlattık.