BütçoKart borcunu krediyle kapatmak ne zaman mantıklı?
Kart borcunu ihtiyaç kredisiyle kapatmak, kredinin vergiler ve masraflar dahil toplam geri ödemesi kartta kalmanın maliyetinden düşükse ve kartı borç bitene kadar yeniden doldurmayacaksan mantıklıdır.
Bu işlem borcu silmez, yalnızca biçimini değiştirir: değişken ve sonu belirsiz bir kart borcu, sabit taksitli ve bitiş tarihi belli bir krediye dönüşür. Asgari ödemeyi bile zorlanarak yapıyorsan ya da her ay devreden borcun büyüyorsa, sabit taksit sana en azından görünür bir bitiş tarihi verir. Ama iki şart birden sağlanmazsa işlem borcu ucuzlatmak yerine büyütür.
Kart faizi mi, kredi faizi mi daha yüksek?
Kredi kartı akdi faizi çoğu dönemde ihtiyaç kredisi faizinden yüksektir, ama karşılaştırmayı faiz oranıyla değil toplam geri ödemeyle yapmalısın.
- Kart: Kart faizinin azami oranını TCMB belirler; ödenmeyen kısma akdi faiz, asgari tutarın altında kalan kısma daha yüksek olan gecikme faizi işler. Faize ayrıca vergiler eklenir; oranlar ekstrende yazar.
- Kredi: Faize ek olarak vergiler, kredi tahsis ücreti (anaparanın en fazla binde beşi) ve varsa sigorta eklenir. Hepsini kapsayan tek rakam, sözleşme öncesi bilgi formundaki yıllık maliyet oranı ve toplam geri ödeme tutarıdır.
Nominal ve efektif faizin neden farklı sonuç verdiğini efektif ve nominal faiz farkı rehberinde anlattık.
Örnek hesap: 60.000 TL kart borcu
Aşağıdaki tablo 60.000 TL'lik kart borcunu dört farklı yolla kapatmanın toplam maliyetini gösterir. Oranlar yalnızca yöntemi göstermek için seçilmiş örneklerdir: kartta vergiler dahil aylık %4,5, kredide vergiler dahil aylık %3,5 ve 300 TL tahsis ücreti varsayılmıştır.
| Yol | Aylık ödeme | Süre | Toplam ödeme |
|---|---|---|---|
| Kartta kal, ayda 4.000 TL öde | 4.000 TL | 26 ay | yaklaşık 102.160 TL |
| 18 ay vadeli kredi | 4.549 TL | 18 ay | yaklaşık 82.180 TL |
| 24 ay vadeli kredi | 3.736 TL | 24 ay | yaklaşık 89.970 TL |
| 36 ay vadeli kredi | 2.957 TL | 36 ay | yaklaşık 106.750 TL |
Tablodan iki sonuç çıkar. Birincisi, kısa vadeli kredi kartta kalmaktan yaklaşık 20.000 TL daha ucuzdur. İkincisi, 36 ay vade seçildiğinde taksit en düşük olur ama toplam ödeme kartta kalmayı bile geçer. Ayrıca kartta ayda 4.000 TL ödemek bu borçta asgari tutarın altında kalacağı için gerçekte gecikme faizi işler ve kartın maliyeti tablodakinden de yüksek olur.
Vade tuzağı: Düşük taksit her zaman iyi değil
Kredinin vadesi uzadıkça taksit küçülür ama toplam faiz büyür; bütçene sığan en kısa vadeyi seçmek toplam maliyeti düşürür.
Bankalar genellikle önce en düşük taksiti gösterir. Taksiti seçerken kendine şunu sor: kart borcunu kapatmak için şimdiye kadar her ay ne kadar ödüyordum? Krediye geçtiğinde taksitin bu tutara yakın olsun; fazlası bütçeyi zorlar, çok azı vadeyi gereksizce uzatır. Kredinin ne zaman biteceğini ve aradaki faizi borç bitiş tarihi rehberindeki yöntemle hesaplayabilirsin. Sonradan fazla paran olursa tüketici kredisini erken kapatıp kalan vadenin faizinden kurtulabilirsin; bkz. kredi erken kapatma.
En büyük risk: Limiti açılan kartı yeniden doldurmak
Kart borcunu krediyle kapatmanın en büyük riski, limiti boşalan kartın birkaç ay içinde yeniden dolması ve kredi taksitinin üstüne yeni bir kart borcunun eklenmesidir.
Krediyi çektiğin gün kartın limiti tamamen açılır; bu, borç kapanmış gibi rahatlık hissi verir ama borç yalnızca kartın içinden kredinin içine taşınmıştır. Bunu önlemek için:
- Kart limitini mobil bankacılıktan kullandığın tutara kadar düşür.
- Kartı telefon ve alışveriş sitelerinde kayıtlı kart olarak sil.
- Günlük harcamaları borç bitene kadar banka kartıyla yap.
- Birden fazla kartın varsa en az kullandığını kapat; aidat ödüyorsan aidatsız karta geç.
Bankanın kart borcu yapılandırması mı, ihtiyaç kredisi mi?
Asgari ödemeyi yapamayacak durumdaysan bankanın kart borcunu taksitlendirme ya da yapılandırma teklifi de bir seçenektir; hangisinin daha ucuz olduğunu yine toplam geri ödeme belirler.
Yapılandırmada kart genellikle kullanıma kapatılır; bu, yeniden doldurma riskini kendiliğinden ortadan kaldırdığı için bazen daha güvenlidir. İhtiyaç kredisinde ise kart açık kalır ve disiplin sende kalır. İki teklifi de yazılı al, toplam geri ödeme tutarlarını yan yana koy. Birden fazla kart ve kredi borcun varsa hangisinden başlayacağını borç kartopu ve çığ yöntemi rehberiyle planlayabilirsin.
Kredi notu (Findeks) nasıl etkilenir?
Kart borcunu krediyle kapatmak kredi notunu tek başına düşürmez; yeni kredi başvurusu kısa vadede küçük bir etki yapabilir, taksitlerin düzenli ödenmesi ise zamanla notu destekler.
Asıl zarar gecikmeden gelir: asgari ödemeyi kaçırdığın her ay ve geciken her kredi taksiti Findeks'e yansır. Kart borcunu ödeyemeyip gecikmeye düşmektense zamanında sabit taksitli bir krediye geçmek not açısından çoğu zaman daha iyidir. Kısa sürede çok sayıda bankaya başvurmak ise notu olumsuz etkileyebilir; teklifleri önce mobil bankacılıktaki ön değerlendirmeyle karşılaştır. Ayrıntılar için Findeks kredi notu yükseltme rehberine bakabilirsin.