Evden çalışınca internet ve elektrik masrafını işveren öder mi? Uzaktan çalışma giderleri

Evden çalışırken masrafları kim öder?

İşin görülmesi için gereken zorunlu giderleri işveren öder. Türk Borçlar Kanunu md. 414'e göre işveren, işin görülmesinin gerektirdiği her türlü harcamayı ödemekle yükümlüdür ve zorunlu harcamaların kısmen ya da tamamen işçi tarafından karşılanacağına dair anlaşmalar geçersizdir.

Uzaktan Çalışma Yönetmeliği bunu uzaktan çalışmaya uyarlar: İşin yapılmasından kaynaklanan, mal ya da hizmet üretimiyle doğrudan ilgili zorunlu giderlerin nasıl tespit edilip karşılanacağı iş sözleşmesinde belirtilir. Yani "kimin ödeyeceği" kanunda, "nasıl ve ne kadar ödeneceği" sözleşmende yazar.

Bilgisayar, telefon ve ekipmanı kim sağlar?

Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa işi yapmak için gereken malzeme ve iş araçlarını işveren sağlar. Yönetmelik, bu araçların kullanım esaslarının ve bakım onarım koşullarının sana açık ve anlaşılır biçimde bildirilmesini de ister.

Kendi bilgisayarını ya da telefonunu işverenle anlaşarak iş için kullanıyorsan, aksi kararlaştırılmadıkça işveren sana bunun için uygun bir karşılık ödemekle yükümlüdür (TBK md. 413). İşverenin verdiği ekipman ise onun malıdır; özenle kullanman ve iş ilişkisi bitince iade etmen beklenir.

Uzaktan çalışma sözleşmesinde neler yazmalı?

Uzaktan çalışma sözleşmesi yazılı yapılır (İş Kanunu md. 14). Yönetmeliğe göre sözleşmede en az şunlar yer alır:

• İşin tanımı, yapılma şekli, süresi ve yeri
• Ücret ve ücretin ödenmesine ilişkin hususlar
• İşverenin sağladığı ekipman ve bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler
• İşverenin seninle nasıl iletişim kuracağı
• Genel ve özel çalışma şartları

İmzalamadan önce masraf maddesine özellikle bak: İnternet, elektrik ve ısınma için götürü bir ödeme mi yapılacak, faturaya göre mi ödenecek, yoksa hiç söz edilmemiş mi? Söz edilmemişse bunu yazılı olarak sormak, sonradan çıkacak anlaşmazlığı önler.

Evden çalışmak sana ayda ne kadara mal oluyor?

Evden çalışmanın ek maliyeti çoğunlukla ısınma ve elektrikte ortaya çıkar; internet çoğu evde zaten vardır, ama iş için paket yükselttiysen fark da iş masrafıdır. Kendi rakamını şöyle hesaplayabilirsin:

aylık ek maliyet = cihaz gücü (kW) × günlük saat × iş günü × kWh fiyatı + ek ısınma + internet farkı

Örnek hesap (rakamlar örnektir; tarifene ve evine göre değişir):

Bu tablo, işverenle konuşurken elinde somut bir rakam olmasını sağlar. Cihazlarının gerçek tüketimini cihazların elektrik tüketimi, işin için ne kadar hız gerektiğini kaç Mbps internet yeter rehberinde anlattık.

Evden çalışana yemek kartı verilir mi?

Verilebilir ve uzaktan çalışana ödenen yemek bedeli de gelir vergisi istisnasından yararlanabilir. 2022'de Gelir Vergisi Kanunu md. 23/8'de yapılan değişiklikle, yemek bedelinin nakit ya da kartla ödenmesi istisna için engel olmaktan çıktı; işyerine gelmeyen uzaktan çalışanlara yapılan ödemeler de kapsama girdi.

İstisna fiilen çalışılan günler içindir ve günlük bir tutarla sınırlıdır; tutar her yıl güncellenir. Güncel günlük tutarı Gelir İdaresi'nden ya da bordro biriminden kontrol et. İstisnayı aşan kısım ücrete eklenip vergilendirilir. Bordrodaki bu kalemleri okumayı brüt net maaş ve bordro okuma rehberinde anlattık.

İşveren seni evden çalışmaya zorlayabilir mi, sen evden çalışmak isteyebilir misin?

Kural olarak uzaktan çalışmaya geçiş tarafların anlaşmasıyla olur. Yönetmelik, salgın ya da afet gibi zorlayıcı nedenlerin bulunduğu durumlarda ise işyerinin tamamında ya da bir bölümünde işçinin onayı aranmaksızın uzaktan çalışmaya geçilebileceğini öngörür.

İşyerinde çalışırken uzaktan çalışmak istiyorsan talebini yazılı olarak yapabilirsin. İşveren talebi işin ve senin niteliğine göre değerlendirir ve sonucu 30 gün içinde talebi yaptığın yolla bildirir. Uzaktan çalışan kişiye, yalnızca uzaktan çalıştığı için işyerindeki emsal işçiden farklı davranılamaz (İş Kanunu md. 14).

Masraflar ödenmiyorsa ne yapabilirsin?

Önce giderlerini belgeleyip işverenden yazılı olarak iste: kullandığın kendi ekipmanının listesi, iş için yükselttiğin internet paketinin faturası ve ek enerji tüketimi hesabı yeterli bir başlangıçtır. TBK md. 416'ya göre işçinin yaptığı giderler, daha kısa bir süre kararlaştırılmamışsa ücretle birlikte ödenir.

Anlaşma sağlanamazsa işçi alacakları için dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurman gerekir (7036 sayılı Kanun md. 3); arabulucuya gitmeden açılan dava usulden reddedilir. Sürecin maliyetini arabuluculuk ücreti rehberinde anlattık.