Emlak vergisi nasıl hesaplanır?
Bina vergisi, binanın kanuna göre belirlenen vergi değeri ile vergi oranının çarpılmasıyla bulunur. Kanun, bina vergisinin matrahını binanın vergi değeri olarak tanımlar (Emlak Vergisi Kanunu md. 7). Vergi değeri, evin piyasada satılabileceği fiyat değildir; bina için Maliye ve Bayındırlık ve İskan bakanlıklarınca ilan edilen metrekare normal inşaat maliyetleri ile arsa ya da arsa payının değeri esas alınarak hesaplanır (md. 29). Kendi evinin vergi değerini bağlı olduğun belediyeden öğrenebilirsin.
Formül şudur: yıllık emlak vergisi = bina vergi değeri × oran. Sonuç iki eşit taksitte ödenir.
Emlak vergisi oranı kaçtır?
Kanunda konutlar için oran binde 1, diğer binalar için binde 2'dir; büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlarda bu oranlar yüzde 100 artırımlı uygulanır (md. 8). Arsalarda oran binde 3, arazide binde 1'dir; onlar için de aynı artırım geçerlidir (md. 18). Cumhurbaşkanı, oranları yarısına kadar indirmeye ya da üç katına kadar artırmaya yetkilidir; bu yüzden uygulanan güncel oranı belediyenden teyit etmek gerekir.
| Taşınmaz | Genel oran | 5216 sayılı Kanun kapsamındaki büyükşehir sınırları ve mücavir alanlarda |
|---|---|---|
| Konut (mesken) | Binde 1 | Binde 2 |
| İş yeri ve diğer binalar | Binde 2 | Binde 4 |
| Arsa | Binde 3 | Binde 6 |
| Arazi | Binde 1 | Binde 2 |
Tablodaki oranlar kanun metnindeki oranlardır; Cumhurbaşkanı kararıyla değişmiş olabilir.
Örnek hesap: 1.200.000 TL vergi değerli bir daire
Aşağıdaki rakamlar örnektir; kendi vergi değerini belediyenden öğrenip aynı formülü uygula.
| Durum | Hesap | Yıllık vergi | Her taksit |
|---|---|---|---|
| Büyükşehir sınırlarında konut (binde 2) | 1.200.000 × 0,002 | 2.400 TL | 1.200 TL |
| Büyükşehir dışında konut (binde 1) | 1.200.000 × 0,001 | 1.200 TL | 600 TL |
| Büyükşehir sınırlarında iş yeri (binde 4) | 1.200.000 × 0,004 | 4.800 TL | 2.400 TL |
Vergi değeri her yıl bir önceki yılın değerinin yeniden değerleme oranında artırılmasıyla bulunur; Cumhurbaşkanı bu artışı sıfıra kadar indirmeye yetkilidir (md. 29). Yeniden değerleme oranı hakkında yeniden değerleme oranı rehberine bak. Yeni inşa edilen bir binanın vergisi arsasının vergisinden az olamaz; bu hüküm inşaatın bittiği yılı izleyen bütçe yılından itibaren dört yıl uygulanır (md. 8).
Emlak vergisi ne zaman ödenir?
Emlak vergisi iki eşit taksitte ödenir: birinci taksit Mart, Nisan ve Mayıs aylarında, ikinci taksit Kasım ayı içinde. Maliye Bakanlığı ödeme aylarını bölgelerin özelliklerine göre değiştirebilir (md. 30). Bu yüzden belediyenin duyurusuna bakmak iyi olur. Vadesinde ödenmeyen vergiye 6183 sayılı Kanun'a göre her ay için gecikme zammı uygulanır (Emlak Vergisi Kanunu md. 37, 6183 sayılı Kanun md. 51); oran Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebildiği için güncel oranı belediyenden öğren.
Yıllık resmî ödemelerin takvimi için MTV ve emlak vergisi rehberine bakabilirsin.
Emlak vergisini kim öder, yeni alınan evde ne zaman başlar?
Bina vergisini binanın maliki öder; intifa hakkı sahibi varsa o öder. Her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf eden öder. Paylı mülkiyette malikler hisseleri oranında mükelleftir; elbirliği mülkiyetinde malikler vergiden müteselsilen sorumludur (md. 3).
Mükellefin değişmesi vergi değerini tadil eden sebeplerden biridir (md. 33); mükellefiyet bu olayı takip eden bütçe yılından başlar (md. 9). Yani yıl içinde ev aldıysan o yılın vergisi genellikle önceki malike aittir, senin mükellefiyetin sonraki yıldan başlar. Kanun, 200 metrekareyi geçmeyen tek konutu olan bazı kişiler için oranı sıfıra kadar indirme yetkisi verir (md. 8); emekliler için ayrıntı emekli emlak vergisi muafiyeti rehberindedir.
Emlak vergisi borcu varsa ev satılabilir mi?
Emlak vergisi borcu bulunan bina ve arazinin devri ve ferağı yapılmaz. Tapu müdürlükleri, devir ve ferağda tapu harcının matrahında dikkate alınan emlak vergi değeri ile emlak vergisi borcunu belediyeden elektronik ortamda sorgular. Miras, mahkeme kararı, cebrî icra, kamulaştırma ve özel kanunlarda öngörülen diğer hâller bu kuralın dışındadır (md. 30).
- Evi satmadan önce belediyeden borcun olup olmadığını öğren ve varsa öde.
- Evi alıyorsan tapu işlemlerindeki masrafları tapu harcı ve ev alma masrafları rehberinde bulabilirsin.