BütçoElektrik kesilince buzdolabı kaç saat soğuk tutar?
Kapağını hiç açmazsan buzdolabı yiyecekleri yaklaşık 4 saat güvenli sıcaklıkta tutar. Dondurucu bölmede süre daha uzundur: dolu bir dondurucu yaklaşık 48 saat, yarı dolu bir dondurucu yaklaşık 24 saat dayanır. Bu süreler ABD Tarım Bakanlığı'nın gıda güvenliği kurumu FSIS'in kesinti rehberinde yer alır.
Süreleri belirleyen üç şey vardır: kapağın kaç kez açıldığı, cihazın ne kadar dolu olduğu ve mutfağın sıcaklığı. Dolu bir dondurucu daha uzun dayanır, çünkü donmuş gıdalar birbirini soğuk tutar; yazın sıcak bir mutfakta süreler kısalır. Buzdolabının normalde 4 °C ya da altında, dondurucunun -18 °C ya da altında çalışması gerekir.
Kesinti sırasında ne yapmalısın?
- Kapakları kapalı tut: Her açılış soğuğu kaçırır. Ne alacağına önceden karar ver, tek seferde al.
- Saati not et: Kesintinin başladığı saati yaz; hangi yiyeceğin ne kadar süre sıcakta kaldığını ancak böyle bilirsin.
- Soğuğu biriktir: Dondurucuda buz aküsü ya da donmuş su şişesi varsa buzdolabının üst rafına taşıyabilirsin. Kışın balkon yalnızca hava sürekli 4 °C'nin altındaysa ve güneş görmüyorsa işe yarar; gündüz sıcaklık dalgalanır, bu yüzden garanti değildir.
- Önce buzdolabındakini tüket: Kesinti uzayacaksa önce buzdolabındaki çabuk bozulan yiyecekleri, sonra dondurucudakileri kullan.
- Cihazları korumaya al: Elektrik gelince oluşabilecek gerilim dalgalanmasına karşı buzdolabını fişten çekip elektrik geldikten birkaç dakika sonra takmak bir önlemdir.
Planlı kesintileri bölgendeki elektrik dağıtım şirketi önceden duyurur; şirketin sitesini ya da uygulamasını takip edersen dondurucuyu önceden doldurup buzdolabını boşaltabilirsin.
Hangi yiyecekler atılmalı, hangileri kurtarılır?
Temel kural şudur: çabuk bozulan bir yiyecek 2 saatten uzun süre 4 °C'nin üstünde kaldıysa atılır. Buzdolabında 4 saatten uzun kesinti olduysa ve içerisi ısındıysa et, tavuk, balık, yumurta, süt ve pişmiş yemekler bu gruba girer. Elinde bir buzdolabı termometresi varsa karar vermek çok kolaylaşır.
| Genellikle atılır (4 °C üstünde 2 saatten uzun kaldıysa) | Genellikle kurtarılır |
|---|---|
| Çiğ ve pişmiş et, tavuk, balık, salam ve sosis gibi şarküteri ürünleri | Kaşar, eski kaşar gibi sert peynirler |
| Süt, yoğurt, ayran, krema, beyaz ve lor gibi yumuşak peynirler | Tereyağı |
| Yumurta ve yumurtalı yiyecekler, mayonezli salatalar | Bütün meyveler ve çiğ sebzeler |
| Pişmiş yemek, pilav, makarna, artık yemek | Reçel, bal, ketçap, hardal, turşu |
| Kremalı pasta ve tatlılar | Ekmek, kek, kuru gıdalar |
Tablo genel bir yol göstericidir. Kokusuna ya da tadına bakarak karar verme: hastalık yapan bakterilerin çoğu görüntüyü, kokuyu ve tadı değiştirmez. Emin değilsen at; bir kap yemeğin parası, bir gıda zehirlenmesinin maliyetinden azdır. Ambalajdaki tarihlerin ne anlama geldiği için son tüketim tarihi rehberine bakabilirsin.
Çözülen yiyecek yeniden dondurulur mu?
İçinde hâlâ buz kristali olan ya da sıcaklığı 4 °C veya altında kalan donmuş yiyecekleri yeniden dondurabilirsin; güvenlidir, ancak tadı ve dokusu biraz bozulabilir. Tamamen çözülmüş ve saatlerce 4 °C'nin üstünde kalmış et, tavuk ve balığı ise yeniden dondurma.
Tamamen çözülmüş ama hâlâ soğuk olan eti çöpe atmak yerine hemen pişirebilirsin; pişmiş yemeği soğuttuktan sonra dondurmak, çiğ eti yeniden dondurmaktan daha iyi sonuç verir. Kesinti sonrası dondurucuyu kontrol ederken her paketi tek tek aç, buz kristali olup olmadığına bak.
Uzun bir kesinti kaç paraya mal olur? Örnek hesap
Kayıp, buzdolabının ne kadar dolu olduğuna göre birkaç yüz liradan birkaç bin liraya kadar çıkabilir. En büyük kalem çoğu zaman dondurucudaki et ve tavuktur.
Örnek (rakamlar varsayımsaldır): Akşam başlayan bir arıza kesintisi ertesi öğlene kadar, yaklaşık 16 saat sürdü. Dondurucu yarı doluydu.
| Yiyecek | Durum | Kayıp |
|---|---|---|
| 2 kg kıyma ve tavuk (dondurucu) | Buz kristali var, yeniden dondurulabilir | 0 ₺ |
| Süt, yoğurt, beyaz peynir | 16 saat sıcakta, atılır | 450 ₺ |
| Pişmiş yemek ve dolapta bekleyen et | Atılır | 650 ₺ |
| Kaşar, tereyağı, meyve, sebze, reçel | Kurtarılır | 0 ₺ |
| Toplam kayıp | 1.100 ₺ |
Aynı kesintide dondurucu tamamen çözülseydi, et ve tavuk da gidecekti. Yüz liralar düzeyindeki bir buzdolabı termometresi ve birkaç buz aküsü, bu kaybın bir kısmını önleyebilir. Çöpe giden yiyeceğin yıllık maliyetini merak ediyorsan çöpe atılan yemek kaç para rehberine bak.
Kesintide bozulan yiyeceğin ve yanan cihazın parasını kim öder?
Kesinti bir şebeke arızasından kaynaklandıysa ve elektrik geri gelince buzdolabın ya da başka bir cihazın yandıysa, bölgendeki elektrik dağıtım şirketine hasar başvurusu yapabilirsin. Süreler ve gereken belgeler için elektrik gidip gelince cihaz yandı rehberine bak. Kesinti yönetmelikteki süre ve sayı eşiklerini aşarsa ayrıca kesinti tazminatı da doğabilir; bu tazminat başvuru beklenmeden hesaplanıp faturana yansıtılır.
Bozulan yiyeceğin bedeli ise genellikle kendi cebinden çıkar. Bazı konut ve eşya sigortası poliçeleri elektrik kesintisi nedeniyle bozulan gıdayı ek teminat olarak kapsayabilir; poliçeni kontrol et ve kayıp listesini, fotoğrafları saklamadan hiçbir şeyi atma. Poliçe türleri için konut sigortası rehberine bakabilirsin. Uzun kesintilere ve afetlere genel hazırlık için de deprem çantası rehberi işine yarar.