BütçoNakliyeci eşyamı kırdı, kim öder?
Evden eve taşınmada kırılan, çizilen ya da kaybolan eşyanın zararını kural olarak nakliyeci öder. Türk Ticaret Kanunu'nun "taşınma eşyası taşıması" hükümlerine göre taşıyıcı, eşyayı teslim aldığı andan teslim edene kadar oluşan kayıp ve hasardan sorumludur. Nakliyecinin "kırılan eşyadan sorumlu değiliz" demesi ya da matbu formdaki benzer bir cümle, bu sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırmaz; tüketiciyle müzakere edilmeden konan böyle kayıtlar haksız şart sayılabilir (6502 md. 5).
Kanun, evden, bürodan ya da benzeri bir yerden alınıp başka bir eve ya da büroya götürülen eşyayı "taşınma eşyası" olarak tanımlar ve bu taşımaya kargo gönderisinden farklı, tüketiciyi daha çok koruyan kurallar uygular. Kargoyla gönderdiğin bir paket hasarlı geldiyse kurallar farklıdır; onun için kargo hasarlı geldi rehberine bak.
Nakliyecinin işi nerede başlar, nerede biter?
Nakliyecinin işi yalnızca kamyona yüklemek değildir. Kanuna göre taşıyıcı mobilyayı söker ve kurar, eşyayı yükler ve boşaltır. Gönderen tüketiciyse, yani evini taşıyan bir kişiysen, eşyanın ambalajlanması ve etiketlenmesi de taşıyıcının borcudur (TTK md. 895).
Bu ayrıntı önemlidir; çünkü nakliyeci bazı durumlarda sorumluluktan kurtulabilir:
- Eşyayı sen paketlediysen ve hasar yetersiz paketten çıktıysa,
- Eşyayı sen yüklediysen ya da boşalttıysan,
- Nakliyeci uyardığı hâlde ısrarınla, merdivene ya da kapıya sığmayan bir eşya yüklendiyse ya da indirildiyse,
- Taşınan şey mücevher, para, değerli belge, canlı hayvan ya da bitkiyse,
- Eşya yapısı gereği kolayca kırılan, bozulan ya da sızdıran türdense (TTK md. 898).
Yani "kolilerin bir kısmını biz hazırlarız" diye anlaşırsan, o kolilerdeki kırılmada nakliyecinin elinin güçlendiğini bil. Değerli takı, nakit ve önemli evrakı nakliye kamyonuna değil, kendi çantana koy.
Hasarı ne zamana kadar bildirmelisin?
Hasarı bildirme süresi, hasarın görünüp görünmemesine göre değişir ve kaçırılırsa tazminat istemek çok zorlaşır (TTK md. 900):
| Durum | Bildirim süresi | Örnek |
|---|---|---|
| Hasar açıkça görünüyor | Teslimi izleyen en geç 3 iş günü | Kırık cam masa, ezik buzdolabı kapısı, kayıp koli |
| Hasar dışarıdan görünmüyor | Teslimi izleyen en geç 14 gün | Kolinin içinden kırık çıkan tabaklar, çalışmayan çamaşır makinesi |
Bu sürelerde bildirmezsen kayıp ve hasardan doğan istem hakların sona erebilir. Bu yüzden en güvenli yol, hasarı taşınma günü teslim belgesine yazdırmak; göremediklerin için de 14 günü beklemeden kolileri hızla açıp kontrol etmektir.
Bildirimi sözle değil, yazılı ve tarihli yap: e-posta, mesaj ya da noter ihtarnamesi. Fotoğrafları, taşınmadan önce çektiğin "önceki hâl" fotoğraflarıyla birlikte gönder.
Nakliyeci en fazla ne kadar öder? Tazminat sınırı
Nakliyecinin kayıp ve hasar için sorumluluğu, taşıma için gereken yükleme hacminin metreküpü başına 1.500 Özel Çekme Hakkı (SDR) ile sınırlıdır (TTK md. 899). Özel Çekme Hakkı, IMF'nin hesap birimidir; Türk lirası karşılığını Merkez Bankası'nın günlük kur listesinde görebilirsin.
Örnek (hacim varsayımsaldır): 25 metreküplük bir 2+1 ev taşımasında üst sınır 25 × 1.500 = 37.500 SDR eder. Bu, bir evin eşyasının toplamı için oldukça yüksek bir sınırdır; bu yüzden tek tek kırılan eşyalarda sınırdan çok, zararın ispatı belirleyici olur. Tazminat genellikle eşyanın onarım bedeli ya da hasar anındaki değeri üzerinden konuşulur; 10 yıllık bir kanepe için yeni kanepe parası beklemek gerçekçi olmayabilir.
Önemli istisna: Tüketiciyle sözleşme yapan nakliyeci, sözleşme sırasında seni sorumluluk kuralları hakkında bilgilendirmemiş ve sorumluluğu genişletme ya da eşyayı sigorta ettirme imkânını söylememişse, yukarıdaki sorumluluktan kurtulma sebeplerine ve tazminat sınırına dayanamaz (TTK md. 901).
Taşınmadan önce ne yapmalısın?
- Yazılı sözleşme ve fiyat al: Tarih, adres, kat ve asansör bilgisi, söküm, montaj ve ambalajın fiyata dahil olup olmadığı yazılı olsun.
- Yetki belgesini sor: Evden eve taşımacılık yapan firmanın yetki belgesini (K3) ve varsa nakliyat sigortasını sor; sigortanın neyi, hangi tutara kadar karşıladığını yazılı iste.
- Önceki hâli belgele: Değerli mobilya ve elektronik eşyanın taşınmadan önce fotoğrafını ve videosunu çek.
- Eşya listesi çıkar: Koli sayısını ve büyük eşyaları listele; teslimde listeyi birlikte kontrol edin.
- Değerlini yanında taşı: Takı, nakit, tapu, pasaport ve dizüstü bilgisayarı kendi aracında ya da çantanda götür.
- Ödemeyi iz bırakarak yap: Kartla ya da banka transferiyle öde; elden ödemede mutlaka fatura ya da makbuz al.
Nakliye fiyatı, depozito ve abonelik açma masraflarıyla birlikte taşınmanın toplam bütçesi için taşınma masrafları rehberine bakabilirsin. Kendi eşyan için yıl boyu geçerli bir güvence istiyorsan konut ve eşya sigortası poliçende taşınma sırasındaki hasarın kapsamda olup olmadığını da sor.
Nakliyeci ödemezse nereye başvurursun?
- Yazılı talep gönder: Hasarın fotoğrafları, onarım ya da ürün fiyatı teklifleriyle birlikte nakliyeciden ne istediğini (onarım bedeli, değer kaybı, kayıp eşyanın bedeli) yazılı olarak bildir.
- Tüketici hakem heyeti: Evden eve taşımada nakliyeci hizmeti tüketiciye sunduğu için uyuşmazlık tüketici işlemidir. 2026 için değeri 186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda e-Devlet üzerinden ücretsiz başvurursun (6502 md. 68). Adımlar için tüketici hakem heyeti rehberine bak.
- Tüketici mahkemesi: Sınırın üstündeki uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (6502 md. 73/A).
Nakliyeci parayı alıp hiç gelmediyse ya da işi yarım bıraktıysa izleyeceğin yol benzerdir; ayrıntılar için usta kaporayı aldı işi yarım bıraktı rehberine bakabilirsin.