Elektrik faturası çok geldi: itiraz nasıl yapılır, sayaç kontrolü nasıl istenir, elektrik kesilir mi?

Elektrik faturası çok geldiyse önce ne yapmalısın?

Fatura tutarına itiraz önce tedarikçiye yapılır; tedarikçin faturada adı yazan, elektriği sana satan şirkettir (Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği md. 34).

1. Faturayı oku: İlk ve son endeksleri, okuma tarihlerini, günlük ortalama tüketimi ve cari yıl ile bir önceki yılın tüketim miktarlarına bak. Yönetmelik bu bilgilerin faturada yer almasını ister.
2. Sayaç okumasıyla kıyasla: Sayacındaki güncel endeksin fotoğrafını çek ve faturadaki son endeksle karşılaştır.
3. Geçmiş faturalarına bak: Tedarikçiler güncel ve geçmiş faturaları ile benzer tüketicilerle tüketim karşılaştırmasını internet sitesinde ve mobil uygulamasında sunmak zorundadır (md. 34).
4. Yazılı itiraz et: Tedarikçinin kanalından itirazını kaydet ve başvuru numarasını sakla. Tedarikçiler iletilen talepleri 15 iş günü içinde sonuçlandırıp seni bilgilendirmek zorundadır (md. 40).

Faturadaki hatalara ne kadar sürede itiraz edebilirsin?

Çarpan hatası, sayacın hatalı okunması, tüketimin yanlış hesaplanması, yanlış tarife ya da mükerrer ödeme bildirimi gibi hatalara karşı, ödeme bildiriminin yapıldığı tarihten itibaren bir yıl içinde tedarikçiye itiraz edebilirsin (md. 36).

• Sonuç süresi: Tedarikçi itirazı başvuru tarihini izleyen en geç 10 iş günü içinde inceleyip sonuçlandırır.
• Dağıtım şirketini ilgilendiriyorsa: Hata okuma ya da sayaç gibi dağıtım şirketi işlerine aitse tedarikçi itirazı 2 iş günü içinde dağıtım şirketine iletir; dağıtım şirketi 5 iş günü içinde sonucu bildirir ve tedarikçi 3 iş günü içinde sana yazılı olarak yanıt verir.

Bu madde, tüketimin gerçekten yüksek olması değil, faturalandırmadaki hatalar içindir. Gerçekten çok tükettiysen faturanı düşürmek için elektrik ve doğalgaz tasarrufu rehberine bak.

İtiraz ettin ama ödemezsen elektrik kesilir mi? Yüzde 30 kuralı

İtirazın yapılmış olması ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; ancak itiraz ettiğin tutar bir önceki dönemde ödediğin tutardan yüzde 30'dan fazla yüksekse, bir önceki dönem tüketim bedeli kadarını son ödeme tarihine kadar ödeyebilirsin ve bu durumda zamanında ödenmeyen borç hükümleri (kesme süreci) sana uygulanmaz (md. 36).

Rakamlar örnektir. Fatura yüzde 30'dan az yüksekse ya da itirazın bu maddedeki hata türlerine girmiyorsa bu koruma uygulanmaz; faturayı zamanında ödemek gerekir. İtirazın haklı çıkarsa fazla ödeme sonraki faturana mahsup edilir ya da talebin üzerine 3 iş günü içinde nakden iade edilir; hata tedarikçi ya da dağıtım şirketindeyse gecikme zammını hatayı yapan taraf karşılar.

Sayacından şüphe ediyorsan sayaç kontrolü nasıl istenir?

Sayacın arızalandığından ya da ölçme hassasiyetinden şüphe ediyorsan sayacın kontrolünü talep edebilirsin; sayaç doğru tüketim kaydediyorsa kontrol bedelini talep sahibi olarak sen ödersin (md. 51).

• Süre: Talebinden itibaren 10 iş günü içinde dağıtım şirketi sayacı söküp değiştirir ve tutanağın bir örneğini kullanım yerine bırakır.
• Ek bedel yok: Bu işlemler için, kontrol bedeli dışında, senden herhangi bir ad altında bedel istenemez. Kesme bağlama bedeli de alınmaz.
• Rapor: Sayacın hatası, il sanayi ve teknoloji müdürlüğünden alınan sayaç muayene raporuyla tespit edilir; sayaç dışı bir unsur varsa dağıtım şirketi yerinde inceleyerek tespit eder (md. 37).
• Hesap: Hata sayaçtan çıkarsa eksik ya da fazla tüketim, öncelikle aynı döneme ait sağlıklı geçmiş tüketimine göre hesaplanır. Fark senin aleyhine çıkarsa geriye dönük hesap en fazla 180 gün (doğru bulgu ve belge yoksa 90 gün) için yapılır ve tutar, bu süredeki ay sayısı kadar eşit taksitte, gecikme zammı ve vade farkı olmadan ödenir (md. 36-37).

Fatura ödenmezse elektrik ne zaman kesilir?

Son ödeme tarihinde ödemezsen elektriğin hemen kesilmez; tedarikçi sana en az 5 iş günü ödeme süresi içeren yazılı bir ikinci bildirim gönderir ve bu bildirim yapılmadan elektriğin kesilemez (md. 35).

• İkinci bildirim: Yazılı olmalı ve kalıcı veri saklayıcılarından biriyle de iletilmelidir. Bildirimde ödemezsen elektriğin kesileceği yazılıdır.
• Kesme: Bu süre de geçerse, tedarikçinin bildirimi üzerine bildirim tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içinde dağıtım şirketi kesme bildirimi düzenleyerek elektriği keser ve bildirimin bir örneğini kullanım yerine bırakır.
• Küçük borç: Toplam borç tutarı ilgili yıl için EPDK kararıyla belirlenen kesme bağlama bedelinden düşükse bu işlemler uygulanmaz.
• Kapsam: Bu kesme kuralları, serbest olmayan tüketicilere ve son kaynak tedarikçisi kapsamındaki tüketicilere uygulanır. Hangi tüketici grubunda olduğun faturanda yazar.
• Yaşam destek cihazı: Elektrikle çalışan diyaliz ünitesi, solunum cihazı gibi cihazlara bağımlı olan ve geçerli sağlık raporunu dağıtım şirketine veren tüketicilerin, usulüne uygun elektrik tüketiminden doğan borçları nedeniyle elektriği kesilmez (md. 52).

Elektrik kesildiyse ne zaman yeniden bağlanır?

Borcunu ve gecikme zammını ödedikten sonra tedarikçi aynı gün dağıtım şirketine bildirir; dağıtım şirketi kentsel bölgede 24 saat, kırsal bölgede 48 saat içinde elektriği bağlar (md. 49).

• Kesme bağlama bedeli: Bağlama için ödeyeceğin kesme bağlama bedeli, bir sonraki döneme ait ödeme bildirimine yansıtılır.
• Bağlama bildirimi: Bağlandıktan sonra bağlama tarihi, saati ve son endeksin yazılı bildirim olarak kullanım yerine bırakılır.

Tedarikçiden sonuç alamazsan ne yapabilirsin?

Tedarikçinin yanıtı yetersizse başvurunu, itiraz yazını ve faturanı saklayarak tüketici hakem heyetine başvurabilirsin; Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri saklıdır.

• Tüketici hakem heyeti: Değeri kanunda belirtilen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda başvuru zorunludur. Sınır her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığı için güncel tutarı Ticaret Bakanlığı'nın sitesinden kontrol et (6502 md. 68).
• Tüketici mahkemesi: Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda mahkemeye gitmeden önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; başvurmazsan dava usulden reddedilir (6502 md. 73/A).
• Doğalgaz: Bu rehber yalnızca elektrik içindir; doğalgaz faturası için ilgili yönetmeliği ayrıca kontrol et.

Faturanı düzenli takip etmek için düzenli ödemeler rehberine bak.