BütçoÇocuk anne babasının SGK'sından kaç yaşına kadar yararlanır?
Çocuk, evli değilse 18 yaşını doldurana kadar; lise ve dengi öğrenim ya da meslekî eğitimde 20 yaşını, yükseköğrenimde 25 yaşını doldurana kadar anne ya da babasının sağlık sigortası kapsamındadır. Kanun, çocuğu genel sağlık sigortalısının "bakmakla yükümlü olduğu kişi" sayar (5510 sayılı Kanun, md. 3).
| Çocuğun durumu | Yaş sınırı (doldurmamış olmak) |
|---|---|
| Okumuyor, evli değil | 18 yaş |
| Lise ve dengi öğrenim ya da aday çıraklık, çıraklık ve işletmelerde meslekî eğitim | 20 yaş |
| Yüksek öğrenim | 25 yaş |
| Kanuna göre malûl olduğu tespit edilmiş | Yaş sınırı yok (evli olmaması şartıyla) |
Bu yaşlar "doldurmamış" olarak yazıldığı için sınır, doğum gününde dolar. Her durumda çocuğun evli olmaması gerekir.
Bakmakla yükümlü sayılmak için başka şart var mı?
Evet; yaş sınırı yetmez, çocuğun kendi sigortalılığı ya da geliri de olmamalıdır. Kanun, bakmakla yükümlü olunan kişiyi tanımlarken çocuğun sigortalı sayılmayan, isteğe bağlı sigortalı olmayan ve kendi sigortalılığı nedeniyle kendisine gelir veya aylık bağlanmamış olması gerektiğini söyler (5510 md. 3).
- Çocuk çalışıp sigortalı olursa kendi işinden sigortalı sayılır ve anne babasının kapsamından çıkar.
- Kendi adına aylık ya da gelir bağlanmışsa (ör. kendi sigortalılığından) bakmakla yükümlü olunan kişi sayılmaz.
- Evlenen çocuk bu kapsamın dışına çıkar.
Bir sigortalının işten ayrıldıktan sonra sağlık hakkı için işten ayrılınca sağlık sigortası rehberine bak.
Yaş sınırı dolunca çocuğun sağlık sigortası ne olur?
Sınır dolunca çocuk, anne babasının kapsamından çıkar; kendi sağlık sigortasını başka bir yoldan sağlaması gerekir. İzleyebileceği başlıca yollar şunlardır:
- Kendi işinden sigortalı olmak: Çalışmaya başlayınca işe giriş bildirgesiyle sigortalı sayılır.
- Gelir testi: Ailede kişi başına düşen aylık gelir asgari ücretin üçte birinden azsa, genel sağlık sigortalısı sayılır (5510 md. 60). Süreç için GSS prim borcu ve gelir testi rehberine bak.
- Başka bir ülkede sağlık sigortası hakkı olmayan vatandaş: Diğer bentlerin dışında kalıp başka ülkede sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunmayan vatandaşlar genel sağlık sigortalısı sayılır (5510 md. 60/1-g) ve prim ödemekle yükümlüdür; prim tutarını SGK'dan öğrenmelisin.
Çocuk işe girerse ya da evlenirse sigorta ne olur?
Çocuk işe girip sigortalı olduğunda ya da evlendiğinde anne babasının sigortasında bakmakla yükümlü kişi olmaktan çıkar. Sağlık hakkı artık kendi sigortalılığına bağlıdır; işten ayrıldıktan sonraki durumu için ilgili rehbere bak.
Üniversite öğrencisi olan çocuğun bütçesi için öğrenci bütçesi rehberine bak. Özel sağlık sigortasını düşünüyorsan TSS ve ÖSS rehberi yardımcı olur.