Balkonda sigara içmek yasak mı?
Hayır, kendi dairende ya da balkonunda sigara içmek kanunen yasak değildir. Tütün ürünlerinin kullanılamayacağı yerleri sayan 4207 sayılı Kanun, birden çok kişinin girebileceği binaların kapalı alanlarını yasak kapsamına alır ama ikamete mahsus konutları bunun dışında tutar (md. 2).
Bu, sınırsız bir serbestlik değildir. Kat malikleri ve kiracılar, bağımsız bölümlerini kullanırken diğerlerinin huzurunu bozmamakla yükümlüdür (Kat Mülkiyeti Kanunu md. 18). Medeni Kanun da komşular arasında hoş görülebilecek dereceyi aşan duman, is ve koku yaymayı yasaklar (Türk Medeni Kanunu md. 737). Yani tek tük içilen bir sigara çoğu zaman katlanılması beklenen bir durumdur; dumanın gece gündüz komşunun yatak odasına dolması ise değildir.
| Nerede? | Sigara içmek | Dayanak |
|---|---|---|
| Dairenin içi | Serbest | 4207 md. 2, konut istisnası |
| Kendi balkonun | Serbest, ama komşuyu aşırı rahatsız etmemek şartıyla | KMK md. 18, TMK md. 737 |
| Merdiven, asansör, koridor, kapalı otopark | Yasak, para cezası | 4207 md. 2 ve md. 5 |
| Sitenin açık bahçesi | Kanunda yasak yok; yönetim planı kural koyabilir | KMK md. 18 ve 28 |
Apartman merdiveninde ve asansörde sigara içmenin cezası var mı?
Evet. Merdiven boşluğu, asansör ve koridor gibi kapalı ortak alanlar konut sayılmaz; buralarda sigara içene idari para cezası verilir (4207 sayılı Kanun md. 2 ve md. 5). Ceza tutarı her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.
- İhbar: İhlali Sağlık Bakanlığı'nın ALO 184 hattına bildirebilirsin. İhbar en yakın tütün denetim ekibine iletilir; ekip yerinde inceleme yapar.
- Yönetime bildir: Apartman yöneticisi ortak alanlara "sigara içilmez" uyarısı asabilir ve konuyu kat malikleri kuruluna taşıyabilir.
- Cezaya itiraz: Ceza alan kişi, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurabilir (Kabahatler Kanunu md. 27).
Ortak alanların kullanımına ilişkin diğer kuralları apartman koridoruna ayakkabılık koymak rehberinde anlattık.
Balkonda mangal yapmak yasak mı?
Balkonda mangal yakmayı genel olarak yasaklayan bir kanun hükmü yoktur; ama yönetim planı ya da kat malikleri kurulu kararıyla yasaklanabilir ve duman komşuyu aşırı rahatsız ediyorsa sigara gibi komşuluk hukukuna takılır (KMK md. 18, TMK md. 737).
Mangalda dumanın yanında yangın riski de vardır. Orman yangını riskinin yüksek olduğu dönemlerde valilik ya da kaymakamlıklar açık alanda ateş yakmayı yasaklayabilir; bu yasaklara uymamak idari para cezası gerektirir (Kabahatler Kanunu md. 32). Mangal yapmadan önce şunlara bak:
- Yönetim planını oku: Balkonda mangal ya da açık ateş yasağı var mı?
- Kömür yerine elektrikli ızgara düşün: Duman ve kıvılcım riski çok daha düşüktür.
- Rüzgâr yönüne ve saate dikkat et: Dumanın üst kattaki ya da yandaki pencerelere gitmediğinden emin ol; geç saatleri seçme.
- Komşuya haber ver: Pencerelerini kapatma fırsatı vermek çoğu tartışmayı baştan önler.
- Közü tam söndür: Sönmemiş közü çöpe atmak yangın sebebidir.
Kat malikleri kurulu balkonda sigarayı ya da mangalı yasaklayabilir mi?
Kat malikleri, yönetim planına ortak yaşamı düzenleyen kurallar ekleyebilir; yönetim planı bütün kat maliklerinin beşte dördünün oyuyla değiştirilir (Kat Mülkiyeti Kanunu md. 28). Yönetim planı bütün kat malikleri ve kiracılar için bağlayıcıdır.
Mangal ve açık ateş gibi duman ve yangın riski taşıyan kullanımları düzenleyen kurallar uygulamada daha kolay kabul görür. Bir kişinin kendi balkonunda sigara içmesini tamamen yasaklayan bir kural ise mülkiyet hakkına dokunduğu için tartışmalıdır; böyle bir karar almadan önce saat ya da yön gibi daha ölçülü kurallar düşünmek ve bir avukattan görüş almak daha sağlamdır.
Komşunun dumanı eve geliyor: adım adım ne yapmalı?
En hızlı çözüm önce komşuyla sakin bir dille konuşmaktır; çoğu kişi dumanın üst kata ya da yan daireye gittiğini fark etmez. Sonuç alamazsan şu yolu izle:
- Kayıt tut: Dumanın geldiği gün ve saatleri, pencereden çektiğin video ve fotoğrafları not et. Çocuk, hasta ya da yaşlı biri etkileniyorsa doktor raporu da delil olabilir.
- Yönetime yazılı başvur: Yöneticiye dilekçe ver ve konunun kat malikleri kurulunda görüşülmesini iste.
- Arabulucuya başvur: Kat mülkiyeti ve komşu hakkından doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (6325 sayılı Kanun md. 18/B). Bu adımı atlarsan dava usulden reddedilir.
- Sulh hukuk mahkemesi: Anlaşma olmazsa, yükümlülüğünü yerine getirmeyen kat maliki ya da kiracı için sulh hukuk mahkemesinden hâkimin müdahalesini isteyebilirsin (Kat Mülkiyeti Kanunu md. 33). Müstakil evlerde ya da komşu binada dayanak Medeni Kanun'un komşuluk hükümleridir (TMK md. 730 ve 737).
Kiracılar da kat malikleri gibi bu kurallara uymakla yükümlüdür (KMK md. 18). Şikâyet yollarının genel mantığını gürültü yapan komşu rehberinde, arabuluculuğun ücretini arabuluculuk ücreti rehberinde anlattık.
Balkon sigarası sana kaça mal oluyor?
Sigara içiyorsan komşu anlaşmazlığının yanında asıl maliyet cebinden çıkan paradır. Günde bir paket içen biri için paket fiyatının 365 katı yıllık sigara bütçesidir.
| Günlük tüketim | Örnek paket fiyatı | Yıllık maliyet |
|---|---|---|
| Yarım paket | 100 ₺ | 18.250 ₺ |
| Bir paket | 100 ₺ | 36.500 ₺ |
| Bir buçuk paket | 100 ₺ | 54.750 ₺ |
Rakamlar örnektir; kendi paket fiyatınla hesapla. Bıraktığında biriken parayı sigara maliyeti hesaplama rehberinde hesaplayabilirsin.