Pencere değiştirmek doğalgaz faturasını ne kadar düşürür?
Tasarruf, değiştirdiğin pencerenin ne kadar kötü olduğuna bağlıdır: tek camlı ya da hava alan eski bir pencereyi değiştirmek fark edilir bir tasarruf sağlar; zaten çift camlı, sağlam bir pencereyi yenisiyle değiştirmek ise faturayı çok az düşürür.
Bunun nedeni, faturadaki doğalgazın yalnızca bir kısmının pencereden kaçmasıdır. Isı duvarlardan, çatıdan, döşemeden ve kapı pencere aralıklarından giren soğuk havayla da kaybedilir. Pencere ısı kaybını yarıya indirse bile, faturan yarıya inmez. Satıcıların "faturanız yarıya düşer" sözü, genellikle pencerenin kendi kaybı ile evin toplam kaybını karıştırır.
U değeri nedir? Tek cam, ısıcam ve Low-E cam farkı
U değeri, 1 metrekare camdan, içerisi ile dışarısı arasındaki her 1 derece sıcaklık farkı için kaçan ısıyı (W/m²K) gösterir; değer ne kadar küçükse pencere o kadar iyi yalıtır. Teklif alırken camın Ug, pencerenin bütününün (cam ve çerçeve) Uw değerini sor.
| Cam türü | Yaklaşık cam U değeri (Ug) |
|---|---|
| Tek cam | 5,7 - 5,8 |
| Kaplamasız, hava dolgulu eski çift cam (ısıcam) | 2,7 - 3,0 |
| Isı kontrol kaplamalı (Low-E) çift cam, argon dolgulu | 1,0 - 1,3 |
| Low-E kaplamalı üçlü cam | 0,5 - 0,8 |
Değerler yaklaşıktır; kesin değer camın kalınlığına, iki cam arasındaki boşluğa ve üreticiye göre değişir ve ürünün teknik belgesinde yazar. Çerçeve camdan daha çok ısı kaçırabildiği için pencerenin tamamının Uw değeri çoğu zaman camınkinden biraz yüksektir.
Pencere değiştirmenin tasarrufu nasıl hesaplanır?
Yıllık tasarrufu kabaca U değerindeki düşüş × pencere alanı × derece-gün × 24 ile hesaplarsın; sonucu 1.000'e bölünce kilovatsaat (kWh) çıkar.
yıllık tasarruf (kWh) = U farkı × pencere alanı (m²) × derece-gün × 24 ÷ 1.000
doğalgaz (m³) = yıllık tasarruf (kWh) ÷ (10,64 × kombi verimi)
- Derece-gün: Bulunduğun yerin bir kış boyunca ne kadar soğuk olduğunu gösteren sayıdır; Meteoroloji Genel Müdürlüğü il bazında yayımlar. Ilıman kıyı şehirlerinde düşük, iç ve doğu bölgelerde yüksektir.
- 10,64: 1 metreküp doğalgazın yaklaşık enerji içeriğidir (kWh). Faturanda yazan ısıl değeri kullanırsan hesap daha doğru olur.
- Kombi verimi: Yoğuşmalı kombilerde 0,9 civarı alınabilir; eski kombilerde daha düşüktür.
Bu hesap yalnızca camdan ve çerçeveden geçen ısıyı gösterir. Eski pencerenin aralıklarından giren soğuk hava ayrıca bir kayıptır ve aşağıda ayrıca ele alınmıştır.
Örnek hesap: pencere kaç yılda amorti eder?
Örnek bir 2+1 dairede tek camdan Low-E kaplamalı yeni pencereye geçmek yılda yaklaşık 150 m³ doğalgaz, eski ısıcamdan yeni pencereye geçmek ise yaklaşık 60 m³ doğalgaz kazandırır. Rakamlar örnektir; kendi pencere alanını, derece-gün değerini ve faturandaki birim fiyatı koy.
Varsayımlar: 10 m² pencere alanı, 1.800 derece-gün, kombi verimi 0,9, doğalgaz için örnek 12 ₺/m³, yeni pencerenin Uw değeri 1,6, takılı hâliyle pencere bedeli örnek olarak metrekare başına 7.500 ₺ (toplam 75.000 ₺).
| Tek camdan yeni pencereye | Eski ısıcamdan yeni pencereye | |
|---|---|---|
| Eski pencerenin Uw değeri | 5,0 | 3,0 |
| U farkı | 3,4 | 1,4 |
| Yıllık tasarruf (kWh) | 3,4 × 10 × 1.800 × 24 ÷ 1.000 = 1.469 | 1,4 × 10 × 1.800 × 24 ÷ 1.000 = 605 |
| Doğalgaz (m³) | 1.469 ÷ (10,64 × 0,9) ≈ 153 | 605 ÷ (10,64 × 0,9) ≈ 63 |
| Yıllık tasarruf (₺) | ≈ 1.840 ₺ | ≈ 760 ₺ |
| 75.000 ₺'lik yatırımın geri dönüşü | ≈ 41 yıl | ≈ 99 yıl |
Doğalgaz fiyatı arttıkça geri dönüş süresi kısalır; yine de bu örnekte pencere, faturadaki tasarrufla kendini pencerenin ömrü içinde ancak tek cam durumunda yaklaşabilir. Yani pencere çoğu zaman yalnızca fatura için değil; çürümüş çerçeve, buğulanan ve küf yapan cam, gürültü ya da güvenlik gibi nedenlerle birlikte değiştirildiğinde mantıklıdır.
Hava kaçağı: asıl kayıp çerçevenin aralığında olabilir
Eski pencerelerde çerçeve aralıklarından giren soğuk hava, camdan kaçan ısı kadar ya da daha fazla kayba yol açabilir; bunu kapatmak pencere değiştirmekten çok daha ucuzdur.
Örnek hesap (rakamlar örnektir): 220 m³ hacimli bir dairede, aralıklardan giren hava saatte evin havasının 0,3'ü kadar azaltılırsa, kaybın azalması yaklaşık 0,34 × 0,3 × 220 ≈ 22 W/K olur. 1.800 derece-günde bu yılda yaklaşık 970 kWh, yani 100 m³ doğalgaz ve örnek fiyatla yaklaşık 1.200 ₺ eder; eski ısıcamı tamamen değiştirmenin örnekteki tasarrufundan fazladır.
- Kontrol: Rüzgârlı bir günde çerçeve kenarına yaklaştırdığın mum ya da tütsü dumanı titriyorsa oradan hava giriyordur.
- Ucuz çözümler: Yıpranmış contayı değiştirmek, PVC pencerenin kanat ayarını yaptırmak (birçok PVC pencerede kış konumu vardır), eski ahşap pencerede yapışkanlı fitil kullanmak.
- Havalandırmayı unutma: Evi tamamen hava almaz hâle getirmek nem ve küfü artırır. Günde birkaç kez pencereleri birkaç dakika tamamen açıp kapatmak, sürekli aralık bırakmaktan daha az ısı kaybettirir.
Rutubet ve küf sorununu evde küf ve rutubet rehberinde ayrıca anlattık.
Pencere mi, mantolama mı, kombi ayarı mı? Önce hangisi?
Bütçen sınırlıysa sıralama genellikle önce bedava ve ucuz önlemler, sonra yalıtım, en son pencere şeklindedir.
- Bedava: Termostatı ve oda vanalarını ayarlamak, kombiyi doğru sıcaklıkta çalıştırmak. Ayrıntısı kombiyi gece kapatmak tasarruf mu rehberinde.
- Ucuz: Conta, fitil, kanat ayarı, kalın perde ve radyatör arkası yansıtıcı.
- Orta: Kombi bakımı ve gerekiyorsa yoğuşmalı kombiye geçiş.
- Pahalı: Dış cephe yalıtımı ve pencere değişimi. Apartmanda mantolama kararı ve maliyeti için mantolama masrafı rehberine bak.
Pencere ile mantolama birlikte yapılırsa pencere kenarlarındaki ısı köprüleri de kapanır; ikisini ayrı ayrı yapmaktan daha iyi sonuç verir.
Kiracıysan ya da apartmandaysan pencere değiştirebilir misin?
Kiracıysan pencereyi ev sahibinin yazılı rızası olmadan değiştiremezsin (Türk Borçlar Kanunu md. 321). Masrafı kimin karşılayacağını ve çıkarken pencerenin kalıp kalmayacağını da aynı yazıda netleştir.
Ev sahibiysen ve apartmanda oturuyorsan, pencerenin rengi, bölmeleri ya da biçimi dış cepheyi değiştirecekse kat maliklerinin onayı gerekebilir; kat malikleri ana yapının mimari durumunu ve görünüşünü bozamaz (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu md. 19). Dışarıdan aynı görünen bir pencereyle değiştirmek genellikle sorun çıkarmaz; emin değilsen yönetime önceden sor.