Otoparkta araç hasar gördü ya da çalındı, kim öder? "Sorumluluk kabul edilmez" tabelası geçerli mi?

Otoparkta araca gelen zarardan kim sorumlu?

Otopark işletmesi, kendisine bırakılan ya da çalışanlarınca teslim alınan araçların yok olmasından, zarar görmesinden ve çalınmasından sorumludur. Türk Borçlar Kanunu md. 579 bu kuralı garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenler için koyar; aracın eklentileri de kapsamdadır.

Bu, işletmenin kusurlu olup olmadığına bakılmadan doğan bir sorumluluktur. İşletme ancak zararın aracı bırakanın ya da yanındakilerin kusurundan, mücbir sebepten ya da eşyanın niteliğinden doğduğunu ispat ederse kurtulur. Yani "biz görmedik, kimin çizdiğini bilmiyoruz" demek tek başına yeterli değildir.

• Kapsamda: Park halindeyken çizilen, vurulan, camı kırılan ya da çalınan araç; çalınan teyp, jant gibi eklentiler.
• Tartışmalı: Aracın içinde bırakılan çanta, laptop gibi eşyalar. Mahkemelerin somut olaya göre farklı karar verebildiği bir alandır; değerli eşyayı araçta bırakma.
• Kapsam dışı: Kendi aracınla otoparkta başka bir araca çarpman ya da senin kusurundan doğan hasar.

"Sorumluluk kabul edilmez" tabelası geçerli mi?

Hayır. TBK md. 579'a göre işleten, böyle bir sorumluluk üstlenmediğini ya da sorumluluğu kanunda olmayan bir koşula bağladığını herhangi bir yolla ilan etse bile sorumluluktan kurtulamaz.

Bu yüzden girişteki tabela, bilete basılan "araçta meydana gelecek hasar ve hırsızlıktan işletmemiz sorumlu değildir" yazısı ya da "değerli eşyalardan sorumlu değiliz" uyarısı, işletmenin kanundan doğan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Tabela yalnızca seni caydırmaya yarar; hakkını aramaktan vazgeçme.

Otopark ne kadar tazminat öder? On kat sınırı

İşletmenin ya da çalışanlarının kusuru yoksa sorumluluk, her bir araç için alınan günlük saklama ücretinin on katı ile sınırlıdır (TBK md. 579). Kusuru varsa bu sınır uygulanmaz ve gerçek zararın tamamı istenebilir.

Örnek hesap (rakamlar örnektir):

Kusurun ne zaman var sayılacağı somut olaya göre değişir: Güvenlik görevlisinin olmaması, kameranın çalışmaması, giriş çıkışın kontrol edilmemesi gibi durumlar kusur tartışmasında önemlidir. Ücretsiz otoparklarda on kat sınırı bir günlük ücretten hesaplanamayacağı için sorumluluğun kapsamı daha da tartışmalıdır; böyle bir durumda bir avukattan görüş almak faydalı olur.

Otoparkta araban hasar gördüyse ne yapmalısın?

En önemli kural: Aracı otoparktan çıkarmadan önce hasarı işletmeye göster ve tespit ettir. Otoparktan çıktıktan sonra "hasar burada oldu" demek çok daha zor ispat edilir.

1. Fotoğraf ve video çek: Hasarı, aracın park yerini, otoparkın tabelasını ve giriş fişini saat bilgisiyle kaydet.
2. Tutanak tutturun: Otopark görevlisi ya da yöneticisiyle birlikte hasarı yazılı tespit edin ve imzalayın. Görevli imzadan kaçınırsa polis ya da jandarmayı çağırabilirsin.
3. Kamera kaydının saklanmasını iste: Kayıtlar belirli bir süre sonra silinebilir; işletmeye yazılı olarak kaydı saklamasını bildir.
4. Fiş ve ödeme belgesini sakla: Aracı otoparka bıraktığını ve saklama ücretini gösteren tek belge budur.
5. Ekspertiz ve fatura topla: Tamir faturası, servis raporu ve gerekirse araç değer kaybı hesabı tazminat talebinin dayanağıdır. Değer kaybının nasıl hesaplandığını araç değer kaybı tazminatı rehberinde anlattık.

Kaskom varsa otoparkla mı uğraşmalıyım?

Kaskon varsa hasarı kaskona yaptırıp otoparkla uğraşmayı sigorta şirketine bırakabilirsin. Türk Ticaret Kanunu md. 1481'e göre sigortacı, ödediği tazminat tutarında senin yerine geçer ve otopark işletmesine rücu edebilir.

Bunun bedeli, kasko hasarsızlık indiriminin etkilenebilmesidir. Küçük bir hasarda kaskonu kullanmak yerine tamir masrafını doğrudan otoparktan istemek daha ucuza gelebilir; iki seçeneği karşılaştır. Kaskonun hangi durumlarda ödediğini kasko ve trafik sigortası farkı rehberinde anlattık. Otoparkta başka bir araç sana çarpıp kaçmadıysa, o aracın trafik sigortası da devreye girebilir.

Otopark ödemezse nereye başvurulur?

Ücretli bir otoparkta araç bırakmak bir hizmet ilişkisidir; işletme ödemeyi reddederse önce yazılı başvuru yap, sonuç alamazsan tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine gidebilirsin.

• Parasal sınırın altındaysa: Tüketici hakem heyetine ücretsiz başvurursun (6502 sayılı Kanun md. 68). Başvurunun adımlarını tüketici hakem heyeti başvurusu rehberinde anlattık.
• Sınırın üstündeyse: Tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (6502 sayılı Kanun md. 73/A). Bu adımı atlarsan dava usulden reddedilir.
• İşyeri ya da ticari araç: Aracı ticari amaçla kullanıyorsan uyuşmazlık tüketici işlemi sayılmayabilir; genel mahkeme yolunu bir avukata danış.