Ev kirasında damga vergisi ödenir mi?
Gerçek kişilerin ev (mesken) olarak kullanmak üzere kiraladığı ve iktisadi işletmeye dahil olmayan taşınmazların kira sözleşmeleri damga vergisinden müstesnadır (488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, (2) sayılı tablo, IV/31). Bu sözleşmelere konulan kefalet şerhleri ve teminatlar için de damga vergisi alınmaz; Gelir İdaresi'nin genel tebliği bunu açıkça belirtir.
Yani bir kişi olarak oturmak için ev kiralıyorsan, ev kirası sözleşmen için damga vergisi hesaplamana gerek yoktur. Sözleşmeyi şirket adına yapıyorsan, evi ofis ya da işyeri olarak kullanacaksan ya da başka bir iktisadi işletmeye dahil bir taşınmazsa bu muafiyetin şartları değişir; o durumlarda vergi dairesine ya da bir mali müşavire sor.
İşyeri kirasında damga vergisi ne kadar?
İşyeri gibi muafiyet kapsamına girmeyen kira sözleşmelerinde damga vergisi, sözleşme süresine göre toplam kira bedeli üzerinden binde 1,89 oranında alınır ((1) sayılı tablo, I-A-2). Tabloda kanundaki oran binde 1,5, uygulanan oran ise binde 1,89 olarak gösterilir.
damga vergisi = aylık kira × sözleşme süresi (ay) × 0,00189
Aşağıdaki kira tutarları örnektir:
| Aylık kira | Süre | Toplam kira | Damga vergisi |
|---|---|---|---|
| 15.000 ₺ | 12 ay | 180.000 ₺ | 340,20 ₺ |
| 25.000 ₺ | 12 ay | 300.000 ₺ | 567,00 ₺ |
| 40.000 ₺ | 12 ay | 480.000 ₺ | 907,20 ₺ |
| 25.000 ₺ | 24 ay | 600.000 ₺ | 1.134,00 ₺ |
Gelir vergisinden muaf esnaf, muaf serbest meslek erbabı ve basit usulde vergilendirilen mükelleflerin işyeri olarak kiraladığı ve iktisadi işletmelere dahil olmayan taşınmazların kira sözleşmeleri de (2) sayılı tabloda (IV/32) vergiden müstesnadır.
Damga vergisini kiracı mı ev sahibi mi öder?
Vergiye tabi bir kira sözleşmesinde damga vergisinin mükellefi kâğıdı imza edenlerdir (md. 3); yani kiracı da ev sahibi de mükelleftir. Birden fazla kişi imzaladığında verginin ve cezanın tamamından imza edenler müteselsilen sorumludur (md. 24); bu, vergi dairesinin vergiyi iki taraftan da isteyebileceği anlamına gelir.
Taraflar kendi aralarında vergiyi kimin üstleneceğini sözleşmede kararlaştırabilir. İmzalamadan önce sözleşmede ne yazdığına bak. Muafiyet kapsamındaki bir ev kirasında vergi doğmadığı için damga vergisi adıyla para isteniyorsa gerekçesini sor ve yazılı makbuz iste.
Damga vergisi ne zaman, nasıl ödenir?
Kâğıdın düzenlendiği tarihi izleyen 15 gün içinde vergi dairesine bir beyanname ile bildirilir ve aynı süre içinde ödenir (md. 22/b). Maliye Bakanlığınca belirlenen mükellefler ve kurumlar için ay sonrasındaki özel süreler vardır (md. 22/a). İşlemin noterde yapılıp yapılmadığına göre uygulama farklılık gösterebilir; kendi sözleşmen için vergi dairesine danış.
Vergi ödenmez ya da eksik ödenirse vergi ve ceza için kâğıdı ibraz edenler sorumludur (md. 24).
Sözleşme uzatılır ya da yenilenirse yeniden vergi çıkar mı?
Vergiye tabi bir kira sözleşmesinin süresini uzatan mektup ya da ek sözleşme de damga vergisine tabidir (md. 2); mukavele süresi uzatıldığında aynı oranda vergi alınır (md. 14). Bu yüzden işyeri kirasında yıllık yenilemelerde yeni bir kâğıt imzaladığında vergiyi yeniden hesapla.
Kira artış oranını ve yeni dönem bedelini kira artış oranı rehberinde, ev sahibiysen kira gelirinin vergisini kira geliri beyanı rehberinde, kiracıysan depozitoyu depozitonun geri alınması rehberinde bulabilirsin.