BütçoDüdüklü tencere neden daha hızlı pişirir?
Düdüklü tencere, kapağı sızdırmaz biçimde kapandığı için içerideki buharın basıncını artırır ve suyun kaynama sıcaklığını yaklaşık 100 °C'den 115-120 °C civarına çıkarır. Yemek daha sıcak suda piştiği için süre kısalır.
Normal tencerede su ne kadar kaynarsa kaynasın 100 °C'yi geçmez; ocağı açmak yalnızca daha çok buhar kaçırır. Düdüklüde ise ısı içeride kalır ve basınca ulaştıktan sonra ocağı kısık ateşe almak yeterlidir. Hem süre kısalır hem de kısık ateş daha az yakıt harcar.
Düdüklü tencerede pişirme süresi ne kadar kısalır?
Kuru baklagil ve sert et gibi uzun pişen yemeklerde düdüklü tencere pişirme süresini çoğunlukla yarıya, bazı yemeklerde üçte bire kadar indirir. Sebze, pilav gibi zaten kısa pişen yemeklerde fark küçüktür.
| Yemek | Normal tencere (yaklaşık) | Düdüklü tencere (yaklaşık) |
|---|---|---|
| Kuru fasulye (ıslatılmış) | 1,5-2 saat | 25-35 dakika |
| Nohut (ıslatılmış) | 2-2,5 saat | 30-40 dakika |
| Kuşbaşı dana eti | 1,5 saat | 30-40 dakika |
| Kemikli et suyu | 3 saat | 1 saat |
| Patates (bütün) | 25-30 dakika | 10 dakika |
Süreler örnektir; baklagilin bayatlığına, ıslatma süresine, tencerenin basınç ayarına ve miktara göre değişir. Tablodaki düdüklü süreleri basınca ulaştıktan sonraki süredir; ısınma ve basıncın düşmesi için birkaç dakika daha ekle. Kendi tencerenin kullanım kılavuzundaki süreleri esas al.
Bir tencere kuru fasulye pişirmek kaç TL tutar?
Doğalgazlı ocakta bir tencere kuru fasulye normal tencerede düdüklüye göre yaklaşık iki kat yakıt harcar; ama doğalgaz ucuz bir yakıt olduğu için aradaki fark pişirme başına bir liranın altında kalabilir. Tüp ve elektrikli ocakta aynı fark birkaç liraya çıkar.
pişirme maliyeti = ocağın harcadığı enerji (kWh) × yakıtın kWh başına fiyatı
Örnek hesap: Normal tencerede 10 dakika yüksek ateşte (2 kW) kaynatma ve 100 dakika kısık ateşte (0,6 kW) pişirme yaklaşık 1,3 kWh; düdüklüde 10 dakika yüksek ateş ve 30 dakika kısık ateş yaklaşık 0,65 kWh tutar. Yakıt fiyatları örnektir: doğalgaz m³'ü 10 ₺ (1 m³ yaklaşık 10,6 kWh, yani kWh başına yaklaşık 0,95 ₺), 12 kg'lık tüp 900 ₺ (yaklaşık 154 kWh, kWh başına yaklaşık 5,8 ₺), elektrik kWh'si 3 ₺.
| Ocak | Normal tencere | Düdüklü tencere | Fark |
|---|---|---|---|
| Doğalgaz | yaklaşık 1,24 ₺ | yaklaşık 0,62 ₺ | yaklaşık 0,62 ₺ |
| Tüp gaz | yaklaşık 7,60 ₺ | yaklaşık 3,80 ₺ | yaklaşık 3,80 ₺ |
| Elektrikli ocak | yaklaşık 3,90 ₺ | yaklaşık 1,95 ₺ | yaklaşık 1,95 ₺ |
Elektrikli ocak, ısıyı tencereye gazlı ocaktan daha verimli aktardığı için gerçek tüketimi biraz daha düşük olabilir. Kendi doğalgaz ve elektrik faturandaki birim fiyatla ve tüpün güncel fiyatıyla hesabı yeniden yap.
Düdüklü tencere yılda ne kadar tasarruf ettirir?
Haftada üç kez baklagil ya da et pişiren bir evde düdüklü tencere doğalgazda yılda yaklaşık 100 ₺, tüpte yaklaşık 590 ₺, elektrikli ocakta yaklaşık 300 ₺ yakıt tasarrufu sağlar (yukarıdaki örnek fiyatlarla, yılda 156 pişirme).
yıllık tasarruf = pişirme başına fark × haftalık pişirme sayısı × 52
Bu tablo bir şeyi açıkça gösterir: doğalgazlı bir evde düdüklü tencereyi faturayı düşürsün diye almak, tencerenin fiyatını yıllar içinde ancak çıkarır. Tüp kullanan, yazlıkta ya da köy evinde elektrikli ocakla pişiren ev için ise tasarruf belirgindir. Her durumda haftada saatler süren pişirme süresi geri gelir; çoğu ev için düdüklünün asıl faydası budur.
Asıl tasarruf: Konserve yerine kuru baklagil
Düdüklü tencerenin cebe en çok yansıyan etkisi, haşlanmış konserve nohut ve fasulye yerine kuru baklagili evde pişirmeyi pratik hâle getirmesidir. Kuru baklagil haşlanınca ağırlığı yaklaşık iki, iki buçuk katına çıkar; yani 1 kg kuru nohuttan 2-2,5 kg haşlanmış nohut elde edilir.
Örnek fiyatlarla karşılaştırma (1 kg kuru nohut 90 ₺, 400 gramlık süzme ağırlığı 240 gram olan haşlanmış nohut konservesi 45 ₺ alınmıştır; kendi marketindeki fiyatları kullan):
| Kuru nohut, evde düdüklüde | Haşlanmış konserve nohut | |
|---|---|---|
| 1 kg haşlanmış nohudun maliyeti | yaklaşık 40 ₺ (yakıt dahil) | yaklaşık 190 ₺ |
| Ayda 2 kg haşlanmış nohut | yaklaşık 80 ₺ | yaklaşık 380 ₺ |
| Yılda | yaklaşık 960 ₺ | yaklaşık 4.560 ₺ |
Konserveyi ürünün kilo fiyatına göre değil süzme ağırlığına göre karşılaştırmak gerekir; raf etiketindeki birim fiyatın nasıl okunacağını market alışverişinde tasarruf rehberinde anlattık. Bir seferde büyük tencere pişirip porsiyonlayarak dondurmak, hem yakıtı hem süreyi tek pişirmeye indirir; pişen yemeğin çöpe gitmemesi için çöpe atılan yemek rehberine bak.
Düdüklü tencere güvenli kullanılır mı? Conta ve valf
Düdüklü tencere kullanım kılavuzuna uyulduğunda güvenlidir; kazaların çoğu aşırı doldurma, tıkanmış valf ve basınç düşmeden kapağı zorlamaktan çıkar.
- Doldurma sınırı: Çoğu üretici tencereyi en fazla üçte iki, köpüren baklagil ve tahıllarda en fazla yarıya kadar doldurmayı söyler. Tencerenin içindeki işaretlere uy.
- Valfi her kullanımdan önce kontrol et: Buhar çıkış valfi ve emniyet valfi yemek artığıyla tıkanmamalı.
- Basınç düşmeden kapağı açma: Ocağı kapatıp basıncın kendiliğinden ya da kılavuzda anlatılan yöntemle düşmesini bekle; kapağı asla zorlama.
- Contayı zamanında değiştir: Sertleşmiş, çatlamış ya da kenarından buhar kaçıran conta basıncın oluşmasını engeller ve süreyi uzatır. Değişim aralığı için üreticinin önerisine bak; yedek conta, tencereyi yenilemekten çok ucuzdur.
- Elektrikli modeller: Elektrikli düdüklü tencereler (çok amaçlı pişiriciler) basıncı ve süreyi kendisi ayarlar, ocak başında beklemeyi gerektirmez. Tüketimleri pişirme başına çoğunlukla 0,3-0,6 kWh civarındadır.
Mutfaktaki diğer cihazların karşılaştırmasını airfryer mı fırın mı, faturayı bütün olarak düşürmenin yollarını doğalgaz ve elektrik faturası düşürme rehberinde bulabilirsin.