Evde yoğurt yapmak ucuz mu? 1 litre sütten kaç kilo yoğurt çıkar, maliyeti ne?

Evde yoğurt yapmak gerçekten ucuz mu?

Evde yoğurt yapmak, sütün litre fiyatı marketteki yoğurdun kilo fiyatından düşük olduğu sürece ucuzdur ve bu çoğu zaman böyledir. Bir litre sütten yaklaşık bir kilo yoğurt çıkar; maya olarak bir önceki yoğurdundan birkaç kaşık kullandığın için ek malzeme maliyeti neredeyse yoktur.

Karşılaştırmayı her zaman kilo fiyatıyla yap. Marketteki yoğurdun etiket fiyatını kovanın ağırlığına böl: 2 kilogramlık kova 160 ₺ ise kilosu 80 ₺ eder (rakamlar örnektir). Raflardaki birim fiyat etiketi bu hesabı senin yerine yapar.

1 litre sütten kaç kilo yoğurt çıkar?

Normal (süzülmemiş) yoğurtta 1 litre sütten yaklaşık 1 kilogram yoğurt çıkar, çünkü mayalanma sırasında sütün hacmi ve ağırlığı neredeyse değişmez. Süzme yoğurtta ise suyu (peynir altı suyu) ayrıldığı için ağırlık düşer:

Süzme oranı ne kadar süzdüğüne göre değişir; ilk partide süzmeden önce ve sonra tartarak kendi oranını bul. Süzülen peynir altı suyunu atmak zorunda değilsin: hamur işlerinde, çorbada ya da pilav suyunda kullanabilirsin.

Evde 1 kilo yoğurt kaça çıkar? Örnek hesap

Ev yoğurdunun kilo maliyeti, süt, maya ve enerji toplamının çıkan yoğurt kilosuna bölünmesiyle bulunur:

kilo maliyeti = (süt + maya + enerji) ÷ çıkan yoğurt (kg)

Örnek hesap (fiyatlar örnektir, kendi aldığın sütün ve yoğurdun fiyatıyla değiştir): Sütün litresi 40 ₺, maya olarak önceki yoğurttan 2 yemek kaşığı kullanılıyor (yaklaşık 3 ₺), sütü ısıtmak ocakta 1-2 ₺'lik enerji harcıyor. Marketteki kova yoğurdun kilosu 80 ₺, süzme yoğurdun kilosu 180 ₺.

Bu örnekte haftada 2 kilo normal yoğurt yiyen bir ev, yılda 2 × 35 × 52 = yaklaşık 3.640 ₺ tasarruf eder. Süzme yoğurtta fark kilo başına iki katından fazladır, çünkü marketteki süzme yoğurdun fiyatı süzme için harcanan sütle birlikte artar.

Yoğurt nasıl mayalanır, hangi adımlar maliyeti etkiler?

Yoğurt, ısıtılıp ılıtılan sütün içine biraz yoğurt karıştırılıp birkaç saat ılık ortamda bekletilmesiyle mayalanır. Her adımın bir maliyet tarafı vardır:

1. Sütü ısıt: Sütü kaynama noktasına yakın ısıtmak kıvamı koyulaştırır. Bu adımda süt taşarsa ya da dibi tutarsa partinin bir kısmını kaybedersin.
2. Ilıt: Süt, parmağını birkaç saniye tutabileceğin ılıklığa (genellikle 40-45 °C civarı) inene kadar bekle. Fazla sıcak sütte maya ölür, fazla soğukta mayalanma uzar ya da tutmaz.
3. Mayayı ekle: Bir litre süte 1-2 yemek kaşığı yoğurt yeterlidir; fazlası yoğurdu daha iyi yapmaz, ekşitebilir. Mayayı önce bir kepçe sütle açıp sonra karıştır.
4. Sar ve beklet: Tencereyi ya da kavanozları bir örtüye sarıp hareket ettirmeden genellikle 6-8 saat beklet. Isı kaynağı gerekmez; sıcak bir mutfak köşesi çoğunlukla yeter.
5. Soğut: Mayalanan yoğurdu buzdolabına kaldır. Ev yoğurdunda koruyucu olmadığı için birkaç gün içinde tüketmeye çalış; bir kavanozu sonraki partinin mayası için ayır.

Mayası tutmazsa ne kadar kaybedersin?

Mayası tutmayan ya da kesilen bir parti, kullandığın sütün tamamını riske attığı için evde yoğurdun en büyük gizli maliyetidir. Örnek fiyatlarla 3 litrelik bozuk bir parti 120 ₺ eder; bu, normal yoğurtta yaklaşık üç buçuk kilonun tasarrufunu siler.

• Sıcaklık: En sık hata, mayayı fazla sıcak süte eklemektir. Termometre kullanmak ilk partilerde bu riski azaltır.
• Eski maya: Haftalarca bekleyen ya da çok ekşimiş yoğurt zayıf maya olur; mayayı taze bir partiden ayır, gerekirse marketten küçük bir kase sade yoğurtla yenile.
• Erken açmak ve sallamak: Mayalanırken kabı açıp karıştırmak kıvamı bozar.
• Az az başla: Yöntemini oturtana kadar 1-2 litrelik partiler yap; kayıp olursa küçük olur.

Kokusu, rengi ya da görüntüsü normal olmayan bir yoğurdu tasarruf için tüketme. Gıdaların saklama ömrüyle ilgili genel bilgileri son tüketim tarihi ve tavsiye edilen tüketim tarihi rehberinde anlattık.

Yoğurt makinesi almaya değer mi?

Yoğurt makinesi, fiyatı kilo başına tasarrufa bölündüğünde çıkan kilo kadar yoğurt yaptığında kendini öder; ama yoğurt makinesiz de mayalandığı için çoğu evde zorunlu bir alet değildir.

amorti (kg) = makine fiyatı ÷ kilo başına tasarruf

Örnek: 1.500 ₺'lik bir makine, kilo başına 35 ₺ tasarrufla yaklaşık 43 kilogram yoğurtta amorti olur; haftada 2 kiloyla bu yaklaşık beş ay eder (rakamlar örnektir). Makinenin asıl faydası sıcaklığı sabit tutup bozuk parti riskini azaltmasıdır. Kışın mutfağın soğuk kaldığı, mayası sık tutmayan evlerde bu daha anlamlıdır. Dolapta kalırsa tasarruf değil batık maliyet olur; birkaç partiyi önce tencerede dene. Evde yapmanın başka bir örneği için evde ekmek yapmak ucuz mu rehberine bakabilirsin.

Evde yoğurdu mutfak bütçesine yerleştirmek

Evde yoğurt yapmanın tasarrufu, düzenli yapıldığında ve yapılan yoğurt israf edilmeden yendiğinde anlamlı bir tutara ulaşır.

• Haftalık ihtiyacı ölç: Evde haftada kaç kilo yoğurt yendiğini bir ay not et; partilerini buna göre ayarla.
• Sütü fiyatına göre seç: Pastörize ve UHT sütle de yoğurt yapılır; hangisinin litresi daha ucuzsa ve kıvamı hoşuna gidiyorsa onu kullan.
• Fazlayı dönüştür: Ekşimeye başlayan yoğurdu çorbada, cacıkta, ayranda ya da hamur işinde kullan; süzerek labneye çevir.
• Tasarrufu görünür kıl: Market yoğurduna harcadığın aylık tutarı bir ay kaydet, ertesi ay evde yapınca sütün tutarıyla karşılaştır.

Mutfakta başka nerelerde tasarruf edebileceğini market alışverişinde tasarruf rehberinde, kışlık hazırlığın maliyetini evde salça yapmak ucuz mu rehberinde bulabilirsin.