BütçoAile konutu şerhi nedir?
Aile konutu şerhi, evlilik birliğinin yaşandığı konut için, maliki olmayan eşin tapu müdürlüğünden isteyebildiği tapu kaydındaki nottur. Kanun şöyle der: aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir (Türk Medeni Kanunu md. 194).
Eşler oturacakları konutu birlikte seçer ve birliği beraberce yönetir (md. 186). Bu yüzden evliliğin merkezi olan konutun, tek eşin kararıyla elden çıkması ya da kira sözleşmesinin sona erdirilmesi, kanunda ayrıca korunmuştur.
Eşin izni olmadan ev satılabilir mi?
Kanuna göre hayır: eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz (md. 194).
| İşlem | Eşin açık rızası gerekir mi? |
|---|---|
| Aile konutunu satmak ya da devretmek | Evet |
| Aile konutu üzerindeki hakları sınırlamak | Evet (md. 194 metni) |
| Kiralık aile konutunun kira sözleşmesini feshetmek | Evet |
Kanun, rızanın bulunmadığı bir satışın sonucunu tek cümleyle açıklamaz; sonuç alıcının durumuna ve olayın ayrıntılarına göre değerlendirilir. Bu yüzden evli bir satıcıdan ev alıyorsan eşin yazılı rızasını almak ve tapu kaydında şerh olup olmadığına bakmak riski düşürür.
Aile konutu şerhi nasıl konur?
Konutun maliki olmayan eş, tapu müdürlüğüne başvurarak şerh verilmesini ister (md. 194). Örneğin tapu yalnızca eşinin adınaysa şerh isteme hakkı sende olur. Başvuruda gerekli belgeleri ve işlemin ücretini tapu müdürlüğünden öğren; bu ayrıntılar kanunda yazmaz ve uygulamada değişebilir.
Tapu işlemlerinin masrafları için tapu harcı hesaplama rehberine bak.
Eş rıza vermezse ne yapılır?
Rızayı sağlayamayan ya da haklı bir sebep olmadan kendisine rıza verilmeyen eş, hâkimin müdahalesini isteyebilir (md. 194).
Evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ya da önemli bir konuda uyuşmazlık hâlinde eşler ayrı ayrı veya birlikte hâkimin müdahalesini isteyebilir; hâkim önce eşleri uyarır ve uzlaştırmaya çalışır (md. 195).
Aile konutu kiralıksa durum ne?
Aile konutu eşlerden biri tarafından kira ile sağlanmışsa, sözleşmenin tarafı olmayan eş, kiralayana yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı hâline gelir ve bildirimde bulunan eş diğeri ile müteselsilen sorumlu olur (md. 194). Yani bildirim yapan eş de kira ilişkisinin tarafı olur ve kira borcundan müteselsilen sorumlu hâle gelir.
Kira süreciyle ilgili sorular için kiracı erken çıkarsa rehberine bak.
İlgili konular: boşanma, eşin borcu ve mal rejimi
Aile konutu şerhi, evliliğin merkezi olan konutun korunmasıyla ilgilidir; malvarlığı paylaşımı ve borç sorumluluğu ayrı kurallara bağlıdır. Mal paylaşımı için boşanmada mal paylaşımı, eşinin borcundan sorumlu olup olmadığın için eşimin borcundan sorumlu muyum rehberine bak. Mal rejimi sözleşmesi hakkında evlilik sözleşmesi rehberi işine yarar.