BütçoGüneş paneli kaç yılda kendini amorti eder?
Bir ev tipi güneş enerjisi sisteminin kendini ödeme süresi, kurulum maliyetinin, sistemin bir yılda sana kazandırdığı tutara bölünmesiyle bulunur. Bu tutar, ürettiğin elektriğin faturandan düşen kısmı ile şebekeye satılan fazlanın gelirinden oluşur; yıllık bakım masrafı düşülür.
Amortisman süresi (yıl) = Kurulum maliyeti ÷ (Mahsup edilen kWh × aldığın kWh fiyatı + Satılan kWh × satış fiyatı − Yıllık bakım)
Bu yüzden aynı sistem, elektriğe yüksek birim fiyat ödeyen bir evde çok daha hızlı amorti olur. Tüketimi düşük, normal tarifeden fatura alan bir evde ise süre 10 yılı rahatça geçebilir. Panel üreticileri genellikle 25 yıl ve üzeri performans garantisi verdiği için hesabı en az bu süreyle karşılaştır.
1 kW güneş paneli yılda kaç kWh elektrik üretir?
Türkiye'de 1 kWp kurulu güç yılda kabaca 1.200 ile 1.600 kWh elektrik üretir; güney ve güneydoğu illeri üst sınıra, Karadeniz ve kuzeydoğu alt sınıra yakındır. Kendi adresin için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın Güneş Enerjisi Potansiyel Atlası'na (GEPA) bakabilirsin.
Üretimi asıl değiştiren üç şey vardır:
- Yön ve eğim: Güneye bakan, 25-35 derece eğimli çatı en verimlisidir; doğu ve batı cepheler daha az üretir.
- Gölge: Komşu bina, ağaç ya da baca gölgesi bütün panel dizisinin üretimini düşürebilir.
- Mevsim: Yaz aylarında kış aylarının birkaç katı üretilir; bu yüzden aylık mahsuplaşmada yazın fazla, kışın eksik kalırsın.
Evim için kaç kW güneş paneli gerekir?
İhtiyacın olan kurulu güç, yıllık elektrik tüketiminin, bulunduğun yerdeki 1 kWp'nin yıllık üretimine bölünmesiyle bulunur. Yıllık tüketimini son 12 faturandaki kWh'leri toplayarak öğrenirsin.
Gerekli kurulu güç (kWp) = Yıllık tüketim (kWh) ÷ 1 kWp'nin yıllık üretimi (kWh)
Örnek (rakamlar örnektir): Yılda 4.000 kWh tüketen bir ev, 1 kWp'nin 1.400 kWh ürettiği bir yerde yaklaşık 2,9 kWp'lik sisteme ihtiyaç duyar. 450-550 W'lık panellerle bu 6 civarında panel demektir ve her panel yaklaşık 2-2,5 m² çatı alanı kaplar.
Sistemin kurulu gücü, evinin elektrik aboneliğindeki bağlantı anlaşmasında yazan sözleşme gücünü aşamaz. Tüketiminden çok büyük bir sistem kurmak da genellikle kârlı değildir: fazla üretim, aldığın fiyattan düşük bir bedelle satılır.
Fazla elektriği satabilir miyim? Mahsuplaşma nasıl işler?
Evet; konut aboneliğine bağlı lisanssız bir sistemde ürettiğin elektrik önce kendi tüketiminden düşülür, artan kısım görevli tedarik şirketine satılır. Konut (mesken) abonelerinde bu mahsuplaşma aylık yapılır: bir ay içinde şebekeden çektiğin elektrik ile şebekeye verdiğin elektrik çift yönlü sayaçla ölçülür ve birbirinden düşülür.
Mahsup edilen her kWh için elektriğin tam birim fiyatını (enerji, dağıtım ve vergiler dahil) ödemekten kurtulursun. Satılan fazlanın bedeli ise yönetmelikte belirlenen esaslara göre ödenir ve genellikle senin şebekeden aldığın fiyattan düşüktür. Bu yüzden sistemi yıllık tüketimine yakın boyutlandırmak, büyütmekten daha hızlı amorti olur. Satış bedeli ve süre koşulları EPDK düzenlemeleriyle değişebildiği için güncel durumu başvurmadan önce dağıtım şirketine sor.
Örnek hesap: 5 kWp sistem kaç yılda amorti olur?
Aşağıdaki rakamlar örnektir; kendi teklifini ve faturandaki birim fiyatı kullan. Sayfanın altındaki hesaplayıcı aynı örnekle açılır.
| Kalem | Normal tarife | Son kaynak tarifesi |
|---|---|---|
| Kurulu güç ve kurulum maliyeti | 5 kWp · 200.000 ₺ | 5 kWp · 200.000 ₺ |
| Yıllık üretim (1 kWp = 1.400 kWh) | 7.000 kWh | 7.000 kWh |
| Mahsup edilen (%60) | 4.200 kWh × 3,2 ₺ = 13.440 ₺ | 4.200 kWh × 5 ₺ = 21.000 ₺ |
| Satılan fazla (%40) | 2.800 kWh × 2 ₺ = 5.600 ₺ | 2.800 kWh × 2 ₺ = 5.600 ₺ |
| Yıllık bakım ve temizlik | −1.500 ₺ | −1.500 ₺ |
| Yıllık net kazanç | 17.540 ₺ | 25.100 ₺ |
| Amortisman süresi | yaklaşık 11,4 yıl | yaklaşık 8 yıl |
Yıllık tüketimi 4.000 kWh limitini aşan ve son kaynak tarifesinden fatura alan bir evde fark belirgindir; limitin nasıl işlediğini elektrikte 4.000 kWh limiti rehberinde anlattık. Mahsuplaşmanın yıllık limit hesabına nasıl yansıdığını tedarik şirketine ayrıca sor. Panel kurmadan önce tüketimi düşürmek her zaman daha ucuzdur: cihazların elektrik tüketimi ve faturayı düşürmenin yolları.
Başvuru nasıl yapılır? Apartmanda kurabilir miyim?
Konut çatısına şebekeye bağlı sistem kurmak için bölgendeki elektrik dağıtım şirketine başvurman gerekir; kurulum firmaları bu işlemleri çoğunlukla senin adına yürütür. Tipik adımlar:
- Keşif ve teklif: Çatı alanı, yön, gölge ve sözleşme gücüne göre sistem boyutu belirlenir. En az iki üç teklif al; panel, invertör markası ve garanti sürelerini karşılaştır.
- Dağıtım şirketine başvuru: Tüketim aboneliğinle ilişkilendirilmiş bağlantı başvurusu yapılır, uygun bulunursa bağlantı görüşü verilir.
- Proje onayı ve kurulum: Elektrik projesi onaylanır, sistem kurulur.
- Kabul ve sayaç: Dağıtım şirketi tesisi kabul eder, çift yönlü sayaç takılır ve mahsuplaşma başlar.
Apartmanda çatı, kat malikleri arasında ortak yerdir (Kat Mülkiyeti Kanunu md. 4). Ortak yerde tesis kurmak için kat malikleri kurulunun kararı gerekir ve gereken çoğunluk işin niteliğine göre değişir; kendi daireni beslemek için çatının bir bölümünü kullanmak istiyorsan diğer maliklerle yazılı bir anlaşma yap. Isı yalıtımı gibi ortak kararlarda da benzer bir süreç işler: mantolama kararı.
Hesaba hangi gizli masraflar girmeli?
Amortisman hesabını yalnızca panel fiyatıyla yaparsan süre olduğundan kısa görünür. Sistemin ömrü boyunca çıkacak şu masrafları da ekle:
- İnvertör değişimi: İnvertör çoğunlukla panellerden önce yenilenir; garanti süresine bak ve bir kez değişim payı ayır.
- Verim kaybı: Paneller her yıl az da olsa daha az üretir; performans garantisindeki yıllık düşüş oranını teklifte iste.
- Temizlik ve bakım: Toz ve kuş pisliği üretimi düşürür; özellikle yağışı az bölgelerde temizlik gerekir.
- Batarya: Şebekeye bağlı ve mahsuplaşmalı bir sistemde batarya şart değildir ve maliyeti amortismanı belirgin biçimde uzatır.
- Çatı onarımı ve sigorta: Çatı yenilenirken paneller söküp takılır; konut sigortanın panelleri kapsayıp kapsamadığını kontrol et.