Damlayan musluk ne kadar su israf eder?
Saniyede bir damlayan bir musluk günde yaklaşık 21 litre, yılda yaklaşık 7,9 metreküp (7,9 ton) su kaybettirir. Bu, bir kişinin aylarca içeceği sudan fazladır ve hiçbir işe yaramadan gidere akar.
Hesap, musluk damlasının hacmine dayanır. Musluktan düşen damla, ilaç damlalığındaki damladan iridir; yaygın kabul edilen ortalama yaklaşık 0,25 mililitredir (yaklaşık 4.000 damla 1 litre eder). Damlanın büyüklüğü musluğa ve basınca göre değişir, bu yüzden rakamlar tahmindir.
yıllık kayıp (litre) = dakikadaki damla × 60 × 24 × 365 × 0,25 ÷ 1.000
Damla sayısını ölçmek kolaydır: Musluğun altına bir bardak koy, 1 dakika boyunca düşen damlaları say. Daha kesin bir sonuç için bardağı 10 dakika bekletip biriken suyu ölçü kabıyla ölç ve 144 ile çarp; günlük kaybı litre olarak bulursun (10 dakikada 150 ml biriktiyse günde 21,6 litre).
Su kaçağı faturaya kaç TL yansır?
Su kaçağının yıllık maliyeti kaybolan metreküp ile ödediğin metreküp fiyatının çarpımıdır. Su fiyatı şehirden şehre ve kademeye göre değiştiği için kendi rakamını faturandan bulmalısın: Faturadaki ödenecek toplam tutarı, tüketilen metreküpe böl. Bu sayı atık su, vergi ve diğer kalemleri de içeren gerçek birim fiyatındır.
Örnek hesap (metreküp fiyatı örnektir; atık su ve vergiler dahil 50 ₺ varsayıldı):
| Kaçak | Günde | Yılda | Yıllık maliyet (örnek) |
|---|---|---|---|
| Dakikada 10 damla | 3,6 litre | 1,3 m³ | 66 ₺ |
| Dakikada 30 damla | 10,8 litre | 3,9 m³ | 197 ₺ |
| Saniyede 1 damla (dakikada 60) | 21,6 litre | 7,9 m³ | 394 ₺ |
| Saniyede 2 damla | 43,2 litre | 15,8 m³ | 788 ₺ |
| Rezervuardan ince sürekli akış (dakikada 0,1 litre) | 144 litre | 52,6 m³ | 2.628 ₺ |
Tek bir damlayan musluk bütçeyi sarsmaz ama evde birkaç kaçak bir araya gelince ve özellikle rezervuar sızıntısında tutar hızla büyür. Bir rezervuar sızıntısı, ailenin yıllık su faturasının belirgin bir kısmına denk gelebilir.
Sıcak su damlıyorsa maliyet neden daha yüksek?
Sıcak su musluğu ya da bataryanın sıcak tarafı damlıyorsa suyun yanında onu ısıtan doğalgaz ya da elektrik de boşa gider. 1 litre suyu 1 derece ısıtmak yaklaşık 1,16 Wh enerji ister.
Örnek hesap: Saniyede bir damlayan sıcak su, günde 21,6 litreyi 15 °C'den 45 °C'ye ısıtılmış olarak götürür.
21,6 litre × 30 °C × 1,16 Wh ≈ 0,75 kWh/gün ≈ 275 kWh/yıl (ısıtıcı kayıpları hariç)
Bu enerjiyi kombi ya da termosifon üretir; kaybın faturadaki karşılığı ısıtıcının verimine ve birim fiyata göre değişir. Isınma ve sıcak su giderini düşürmenin diğer yollarını doğalgaz ve elektrik faturasını düşürme rehberinde anlattık.
Rezervuar su kaçırıyor mu? 15 dakikalık boya testi
Rezervuarın su kaçırıp kaçırmadığını rezervuar haznesine birkaç damla gıda boyası ya da renkli bir sıvı damlatıp sifonu çekmeden 15-20 dakika bekleyerek anlarsın. Bu sürenin sonunda klozetin içinde renk görünüyorsa rezervuar alttan su kaçırıyordur.
Rezervuar kaçağının işaretleri:
- Sifon çekilmediği hâlde rezervuarın arada bir kendiliğinden su doldurması ya da sürekli hafif bir akış sesi.
- Klozetin iç yüzeyinde aşağı doğru süzülen ince bir su çizgisi ya da kireç izi.
- Su seviyesinin taşma borusunun üstüne çıkması: Bu durumda şamandıra ayarı bozuktur ve fazla su taşma borusundan sürekli klozete akar.
Rezervuar kaçağı sessiz olduğu için aylarca fark edilmeyebilir; bu yüzden yılda bir kez boya testi yapmak iyi bir alışkanlıktır.
Sayaçla gizli su kaçağı nasıl bulunur?
Evde gözle görmediğin bir kaçak olup olmadığını bütün muslukları kapatıp su sayacının 30-60 dakika boyunca dönüp dönmediğine bakarak anlarsın. Kimse su kullanmadığı hâlde sayaç ilerliyorsa tesisatta bir kaçak vardır.
- Evdeki bütün muslukları, çamaşır ve bulaşık makinesini, kombi doldurma vanasını kapat; rezervuarın dolmasını bekle.
- Sayaçtaki rakamları ve varsa küçük dönen göstergeyi (yıldız ya da çark) fotoğrafla.
- 30-60 dakika hiç su kullanmadan bekle ve sayaca yeniden bak.
- Rakam ilerlemişse rezervuar vanalarını kapatıp testi tekrarla. Sayaç durduysa kaçak rezervuardadır; durmadıysa duvar içi ya da zemin altı tesisatta olabilir ve bir tesisatçıya kaçak tespiti yaptırman gerekir.
Sayaçtan sonraki tesisatta oluşan kaçağın suyu sayaçtan geçtiği için genellikle faturana yansır. Bazı su idareleri belgelenmiş gizli kaçaklarda faturada düzeltme yapabilir; bunun şartlarını kendi belediyenin su idaresine sor. Kaçak alt kattaki komşuya zarar verdiyse sorumluluğu üst kattan su sızdı rehberinde anlattık.
Damlayan musluk ve rezervuar tamiri kaç para?
Damlayan musluk ve sızdıran rezervuar çoğu zaman pahalı bir parça değişikliği değil, eskimiş bir conta, kartuş ya da iç takım değişimiyle düzelir. Parça fiyatı genellikle bir iki yıllık kayıp suyun bedelinden düşüktür.
| Arıza | Olası neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Eski tip (vidalı) muslukta damlama | Conta eskimiş | Conta değişimi, kendin de yapabilirsin |
| Tek kollu bataryada damlama | Kartuş aşınmış ya da kireçlenmiş | Aynı ölçüde kartuş değişimi |
| Rezervuar sürekli doluyor | Şamandıra ayarı bozuk ya da dolum vanası arızalı | Şamandıra ayarı ya da vana değişimi |
| Rezervuardan klozete sızıntı | Boşaltma contası (klape) eskimiş | Conta ya da iç takım değişimi |
Parça ve usta ücreti şehre ve markaya göre değişir; parçayı söküp yanına alarak hırdavatçıdan aynı ölçüdekini almak yanlış parça riskini azaltır. Kiradaysan musluk contası gibi küçük onarımlar genellikle kiracıya, tesisatın ciddi arızası ise ev sahibine düşer; ayrımı kombi bozuldu, kim öder rehberinde anlattık.