Sevgiliden ayrılınca verilen hediyeler geri istenebilir mi?
Kural olarak hayır: sevgiline verdiğin hediye, eline geçtiği anda onun malı olur ve ayrılmanız tek başına geri isteme sebebi değildir. Kanun karşılıksız verilen hediyeyi bağışlama sayar (Türk Borçlar Kanunu md. 285); yüzük, telefon, saat ya da bir tatil, verildiği gün tamamlanmış bir bağışlamadır.
Nişanlılık bunun istisnasıdır. Nişan evlenme dışında bir sebeple bozulursa nişanlılar birbirlerine verdikleri alışılmışın dışındaki hediyeleri geri isteyebilir (Türk Medeni Kanunu md. 122). Nişan yoksa bu hüküm uygulanmaz; sevgililik ne kadar uzun sürmüş olursa olsun genel bağışlama kuralları geçerlidir. Nişanda takılan altınların akıbetini nişan bozulursa takılar geri verilir mi rehberinde anlattık.
| Durum | Hediye geri istenebilir mi? |
|---|---|
| Sevgiliyle ayrılık | Kural olarak hayır (TBK md. 285 ve 295) |
| Nişanın bozulması | Alışılmışın dışındaki hediyeler evet (TMK md. 122) |
| Hediye alan ağır bir suç işledi | Evet, bir yıl içinde (TBK md. 295 ve 297) |
| Para aslında borç olarak verildi | Evet, ama borç olduğunu ispat etmen gerekir |
Hangi durumlarda hediye geri istenebilir?
Elden verilmiş bir hediye, yalnızca Türk Borçlar Kanunu'nun 295. maddesinde sayılan üç durumda geri istenebilir:
- Ağır suç: Hediyeyi alan kişi sana ya da yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse.
- Kanundan doğan yükümlülük: Sana ya da ailenden birine karşı kanundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemişse. Bu sebep daha çok aile içindeki bağışlamalarda gündeme gelir.
- Bağışlamaya bağlanan şart: Hediye bir yükümlülüğe bağlanarak verilmişse (örneğin "bu parayı ehliyet kursu için veriyorum") ve karşı taraf haklı bir sebep olmadan bu yükümlülüğü yerine getirmemişse.
"Beni aldattı", "ilişkiyi bitirdi" ya da "hediyeyi beğenmedi" bu sebeplerden biri değildir. Geri isteme hakkı da sınırsız değildir: kural olarak hediyeyi alanın elinde kalanla sınırlıdır. Harcanmış bir para ya da tüketilmiş bir tatil için geri istenecek bir şey kalmayabilir.
Süreye dikkat et: bağışlamadan dönme hakkı, dönme sebebini öğrendiğin tarihten başlayarak bir yıl içinde kullanılmalıdır (TBK md. 297). Bu süre geçerse sebep gerçek olsa bile hediyeyi geri isteyemezsin.
Sevgiliye gönderilen para borç mu hediye mi?
Bu, parayı gönderirken ne konuştuğunuza bağlıdır ve borç olduğunu iddia eden taraf bunu ispat etmek zorundadır (Türk Medeni Kanunu md. 6). "Ayrıldık, verdiğim paraları geri istiyorum" demek tek başına yetmez; paranın geri ödenmek üzere verildiğini göstermen gerekir.
| Ne var? | Borç olduğunu göstermek |
|---|---|
| Elden verilmiş, belge yok | Çok zor. Yüksek tutarlarda tanık da kural olarak yetmez. |
| Banka havalesi, açıklama boş | Paranın gittiği kanıtlanır; hediye mi borç mu olduğu tartışmalı kalır. |
| Havale açıklamasında "borç" | Güçlü. Ödemenin nedeni dekontta yazar. |
| "Ay sonu geri veririm" gibi bir mesaj | Yazılı delil başlangıcı sayılabilir (HMK md. 202). |
| İmzalı borç belgesi ya da senet | En güçlü delil. |
2026'da 41.000 TL ve üzerindeki bir borç kural olarak tanıkla değil, yazılı belgeyle ispat edilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 200); sınır her yıl güncellenir ve paranın verildiği tarihteki sınır esas alınır. İlişki boyunca yapılan küçük ödemeler, faturaların ortak ödenmesi ya da doğum günü için gönderilen para çoğu zaman hediye ya da ortak harcama olarak görülür. Borç verme ve ispatın ayrıntılarını arkadaşa borç para vermek rehberinde anlattık.
Birlikte alınan eşya ve ortak harcamalar ayrılınca nasıl paylaşılır?
Birlikte parasını ödediğiniz bir eşya, ikinizin paylı mülkiyetindedir ve aksi ispat edilmedikçe paylar eşit sayılır (Türk Medeni Kanunu md. 688). Yani ortak alınan bir televizyonun yarısını ödediğini söylemek için fiş ve dekont işine yarar; parayı kimin ödediği belli değilse eşit paya göre hareket edilir.
- Tek kişinin ödediği eşya: Kimin parasıyla ve kimin adına alındıysa onundur; faturası ve ödeme dekontu en iyi kanıttır.
- Ortak alınan eşya: Biriniz eşyayı alıp diğerine payını ödeyebilir ya da eşya satılıp para paylaşılabilir. Anlaşamazsanız konu dava yoluna gidebilir; bu da çoğu zaman eşyanın değerinden pahalıya gelir.
- Birlikte yaşanan ev: Kira sözleşmesinde kimin adı varsa kiraya karşı o sorumludur. Depozito ve faturaları kimin ödediğini baştan yazmak, ayrılıkta hesaplaşmayı kolaylaştırır. Ev arkadaşlığındaki paylaşımı ev arkadaşıyla masraf paylaşımı rehberinde anlattık.
Ayrılıkta hediyeyi ya da parayı geri istemek için ne yapmalı?
Önce verdiklerini hediye ve borç diye ikiye ayır; yalnızca borç olarak verdiğin paraları ve kanundaki sebeplerden biri varsa hediyeleri isteyebilirsin.
- Liste çıkar: Tarih, tutar ya da eşya, nasıl verildiği (elden, havale), varsa açıklama ve mesaj.
- Delilleri sakla: Dekontları, fişleri ve paranın borç olduğunu gösteren mesajları ekran görüntüsüyle ve tarihiyle sakla; silinen sohbetler sonradan bulunamayabilir.
- Yazılı iste: Neyi neden istediğini sakin bir mesajla ya da gerekirse noter ihtarnamesiyle bildir. Vadesi belirlenmemiş bir borçta bu ilk istem, geri ödeme süresini başlatır.
- Maliyeti hesapla: Küçük tutarlarda avukatlık ve yargılama masrafı istediğin paradan fazla olabilir. Hukuki yola girmeden önce bir avukata danışmak, kazanma ihtimalini ve masrafı görmeni sağlar.
Geri almak için tehdit, şantaj ya da karşı tarafın özel fotoğraflarını paylaşmakla korkutmak suç oluşturabilir ve haklı olduğun bir alacağı da gölgeler. Karşı taraf sana bu şekilde baskı yapıyorsa kolluğa ya da savcılığa başvurabilirsin.
İlişkide para verirken neye dikkat etmeli?
İlişkide paranın sorun olmaması için hediye ile borcu baştan ayırmak en ucuz güvencedir; bunu konuşmak romantik olmayabilir ama ayrılıktaki kavgadan çok daha az yıpratır.
- Borç veriyorsan söyle ve yaz: Havalenin açıklamasına "borç" yaz, geri ödeme tarihini mesajla netleştir.
- Büyük hediyeyi düşün: Gelirinin önemli bir kısmını tutan bir hediye, ayrılıkta geri istenemeyecek bir paradır. Bütçeni zorlayan hediyelerin hesabını çiftlerin ortak bütçesi rehberinde anlattık.
- Ortak harcamayı kayıt altına al: Kimin ne ödediğini düzenli tutmak, hem ilişki sürerken hem de biterken hesabı netleştirir.