Okul servisi kuralları: Servis ücretini kim belirler, ayrılınca ücret iadesi yapılır mı?

Okul servis ücretini kim belirler?

Okul servis ücreti serbest değildir; büyükşehirlerde çoğunlukla belediyenin ulaşım koordinasyon merkezinin (UKOME) belirlediği tarifeyle sınırlanır ve taşımacı bu tarifenin üstünde ücret isteyemez. Örneğin İstanbul'da İstanbul Büyükşehir Belediyesi UKOME'si her eğitim öğretim yılı için mesafeye göre okul servis ücret tarifesi yayımlar; taşımacının tarifeyi araçta görünür bir yerde bulundurması gerekir.

Diğer illerde ücretin nasıl belirlendiği değişebilir; bazı yerlerde il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğü ve belediye birlikte çalışır. Okul yönetiminden ya da belediyeden bulunduğun yerde geçerli tarifeyi istemek, "herkes bu kadar ödüyor" cevabına karşı en iyi kontroldür.

Ödeme: Servis ücreti genellikle eğitim öğretim yılı boyunca aylık taksitlerle ödenir; İstanbul tarifesinde ücretin en fazla 9 taksitte ödenebileceği yazar. Peşin ödemek indirim sağlıyorsa bile, yıl ortasında ayrılma ihtimalini düşünerek karar ver.

Okul servis sözleşmesi neden önemli?

Servis ücreti, güzergâh ve iade koşulları veli ile taşımacı arasında yapılan yazılı sözleşmede yer alır; anlaşmazlıkta ilk bakılacak belge budur. İstanbul'da sözleşmenin belediyenin yayımladığı tip sözleşmeye göre yapılması istenir. Sözleşmeyi imzalamadan önce şunlara bak:

• Ücret ve taksitler: Toplam yıllık tutar, taksit sayısı ve ödeme günü yazıyor mu, ücret tarifeyle uyumlu mu?
• Güzergâh ve saat: Çocuğun alınacağı ve bırakılacağı yer ile yaklaşık saat belli mi?
• İade koşulları: Taşınma, okul değişikliği ya da hastalık hâlinde kalan ayların ücretinin nasıl iade edileceği yazıyor mu?
• Araç ve personel: Aracın plakası, sürücünün ve rehber personelin adı yazıyor mu?

Sözleşmenin bir örneğini mutlaka al. Ödemeleri elden değil banka havalesi ya da EFT ile yapıp açıklamaya ay ve öğrenci adını yazarsan, iade tartışmasında hangi ayların ödendiği tartışma konusu olmaz.

Okul servis aracında hangi şartlar zorunlu?

Okul servis araçlarının taşıması gereken şartları İçişleri Bakanlığının Okul Servis Araçları Yönetmeliği belirler; rehber personel, kayıt yapan kamera, emniyet kemeri ve araç yaşı bunların başında gelir. Velinin kendisinin de kontrol edebileceği başlıca şartlar:

Ayrıntılı şartlar zaman zaman değiştiği için güncel metni Mevzuat Bilgi Sistemi'nden ya da okul yönetiminden kontrol et. Bir şartın yerine getirilmediğini görürsen önce okul yönetimine yazılı bildir.

Servisten ayrılırsan ücret iadesi yapılır mı?

Taşınma, okul değişikliği, okuldan ayrılma ya da uzun süreli tedavi gibi nedenlerle servisi kullanamaz hâle gelirsen kalan ayların ücretini geri isteyebilirsin. İstanbul'daki belediye düzenlemesi, taşımacının bu hâllerde servis ücretini iade etmekle yükümlü olduğunu açıkça yazar; diğer illerde sözleşmendeki iade maddesine bakılır.

Örnek hesap (rakamlar örnektir): Yıllık servis ücreti 9 taksitte 27.000 ₺ ve sen peşin ödedin. Aile Ocak sonunda başka bir şehre taşındı; Eylül-Ocak arası 5 ay servis kullanıldı.

aylık ücret = 27.000 ÷ 9 = 3.000 ₺
iade = 3.000 × (9 − 5) = 12.000 ₺

Sözleşmede kesinti öngörülmüşse iade bu tutardan düşük olabilir; kesinti tarifeye ya da tip sözleşmeye aykırıysa itiraz edebilirsin. Ayrılmaya karar verdiğinde taşımacıya yazılı ve tarihli bildirim yap, taşınma ya da nakil belgesini ekle. Özel okulun kendisinden ücret iadesi istiyorsan kurallar farklıdır; onu özel okul kayıt iptalinde ücret iadesi rehberinde anlattık.

Servis gelmezse ya da kurallara uymazsa nereye şikâyet edilir?

İlk adım okul yönetimine yazılı şikâyettir; sonuç alamazsan il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğüne, ücret ve tarife konusunda belediyeye, para iadesinde ise tüketici hakem heyetine başvurabilirsin.

1. Okul yönetimi: Servisin geç kalması, rehber personelin olmaması, kemersiz yolculuk gibi durumları tarih ve saatiyle yazılı bildir. Okul, servis hizmetini denetleyen ilk mercidir.
2. Millî eğitim müdürlüğü ve CİMER: Okul ilgilenmezse ilçe millî eğitim müdürlüğüne dilekçe verebilir ya da CİMER üzerinden başvurabilirsin.
3. Belediye ve trafik denetimi: Tarifenin üzerinde ücret alınması büyükşehirlerde belediyenin ulaşım birimine şikâyet edilir; araçta tehlikeli sürüş görürsen 112'ye bildirebilirsin.
4. Tüketici hakem heyeti: Ücret iadesi uyuşmazlığında, 2026 için 186.000 ₺'nin altındaki başvurular tüketici hakem heyetine yapılır ve ücretsizdir. Adımlarını tüketici hakem heyetine nasıl başvurulur rehberinde anlattık.

Okul servisi mi, çocuğu kendin götürmek mi daha ucuz?

Servis ücretini, çocuğu kendi aracınla götürmenin yakıt ve zaman maliyetiyle karşılaştırmadan karar verme; günde iki sefer yapılan kısa yolculuklar sanıldığından pahalıdır. Aşağıdaki karşılaştırma örnektir: okul evden 6 km uzakta, araç 100 km'de 7 litre yakıyor, benzinin litresi 50 ₺.

Kâğıt üzerinde araç daha ucuz görünür, ama hesaba otopark, aracın yıpranması ve her gün 1-1,5 saatlik zamanın eklenmesi gerekir; trafikte bu süre uzar. Komşu velilerle sırayla götürmek ya da yürüme mesafesindeki okul tercihini düşünmek de seçenek. Servis ücreti yıllık okul bütçesinin büyük kalemlerinden biridir; diğer kalemleri okul masrafları yıllık bütçe rehberinde bulabilirsin.